بزرگداشت باستانی پاریزی؛ مورخ مردم و خاستگاه فکری کرمان

میراث‌داری باستانی پاریزی؛ مسئولیتی فراتر از نامگذاری

حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان، در مراسم افتتاحیه این همایش، مسئولیت پاسداشت مفاخر را «حفظ نسبت درست با تاریخ، روایت و زبان فارسی» دانست.

مورخ مردم و جزئیات فراموش شده

اسحاقی، استاد باستانی پاریزی را «مورخ مردم» خواند و تصریح کرد:

استاد باستانی پاریزی مورخ جزئیات فراموش شده، روایت‌های به حاشیه رانده شده و صداهایی بود که معمولا در تاریخ رسمی شنیده نمی‌شوند. او تاریخ را نه برای تکرار و ثبت محفوظات، بلکه برای خواندن، فهمیدن و اندیشیدن می‌نوشت.

وی افزود که باستانی پاریزی صرفاً تاریخ‌نگار نبود، بلکه نویسنده‌ای فرهنگی بود که به زبان فارسی و روایت وفادار بود و می‌دانست که اگر تاریخ درست روایت نشود، به تحریف یا فراموشی دچار خواهد شد.

ضرورت بازگشت به روش استاد در عصر محتوای شتاب‌زده

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی کرمان، نگاه استاد را نیازی مبرم برای فرهنگ امروز دانست و اظهار داشت: در زمانه‌ای که تولید محتوا فراوان شده اما معنا گاهی کم‌عمق و شتاب‌زده است، بازگشت به روش و منش استاد باستانی پاریزی یک ضرورت فرهنگی است.

وی تأکید کرد که پاسداشت باستانی پاریزی نباید در حد بزرگداشت و نامگذاری متوقف بماند، بلکه وظیفه نهادهای فرهنگی این است که مفاخر را وارد چرخه زنده فرهنگ کنند:

• آموزش و نشر آثار
• رویدادهای فکری
• برنامه‌ریزی فرهنگی بلندمدت

اسحاقی در پایان یادآور شد که معرفی باستانی پاریزی به فرهنگ ایران، یک مسئولیت بزرگ برای کرمان است؛ مسئولیتی برای مراقبت از میراث فکری و تربیت نسل‌هایی که مسیر اندیشه‌ورزانه و ایران‌دوستانه را ادامه دهند.

کرمان، خاستگاه فکری یک مورخ ملی

محسن تویسرکانی، شهردار کرمان، نیز در این مراسم به پیوند ناگسستنی باستانی پاریزی با زادگاهش اشاره کرد و گفت: باستانی پاریزی هرگز کرمان را ترک نکرد، حتی وقتی در تهران ساکن شد. کرمان در آثار او فقط یک جغرافیا نبود؛ بلکه یک خاستگاه فکری بود.

هویت شهر و پیوند گذشته و آینده

شهردار کرمان، بازخوانی اندیشه و روش استاد را برای شهرهایی که نیازمند هویت هستند، یک ضرورت دانست و بیان کرد:

او به ما آموخت که توسعه بدون شناخت گذشته، به فراموشی منتهی می‌شود و شهری که روایت خود را نداند، آینده‌اش را هم گم می‌کند.

تویسرکانی تأکید کرد که نام‌هایی چون باستانی پاریزی برای مدیریت شهری، صرفاً یادآور افتخار نیستند؛ بلکه سرمایه‌های فرهنگی هستند که باید در سیاست‌گذاری فرهنگی، آموزش شهروندی و روایت هویت شهر دیده شوند.

نقش شهرداری در حفظ میراث فکری مفاخر

وی اعلام کرد که شهرداری کرمان خود را موظف می‌داند که در کنار نهادهای علمی و فرهنگی، در حفظ، معرفی و زنده‌نگه‌داشتن میراث فکری مفاخر این شهر نقش فعال داشته باشد و ابراز امیدواری کرد که این برنامه‌ها آغازگر گفت‌وگویی مداوم میان شهر، دانشگاه و جامعه باشد.

نگاهی کوتاه به زندگی و آثار استاد

محمدابراهیم باستانی پاریزی متولد سوم دی‌ماه ۱۳۰۴ در پاریز سیرجان استان کرمان بود. او دارای دکترای تاریخ از دانشگاه تهران و عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات بود. وی تاریخ‌نگار، ادیب، پژوهشگر، شاعر و موسیقی‌پژوهی توانا محسوب می‌شود.

شهرت او در عرصه تاریخ‌نگاری به دلیل توانایی ادبی ممتاز وی در پیوند دادن ماهرانه مطالب تاریخی با یکدیگر است، به‌نحوی که تاریخ از حالت خشک و غیرجذاب خارج شده و به میان مردم رفت.