نقش محوری وکلا در دادرسی عادلانه؛ تأکید قائم‌مقام معاونت حقوقی قوه قضائیه بر استقلال حرفه‌ای

کیفیت عملکرد، شاخص اصلی تحقق عدالت قضایی

این مقام قضایی با اشاره به تجربه خود در هر دو حوزه قضاوت و وکالت، بیان کرد که کیفیت عملکرد قضات و وکلای دادگستری، بیش از هر مؤلفه دیگری بر تحقق عدالت قضایی تأثیرگذار است. وی وکالت را نه یک مقصد، بلکه مسیری مسئولیت‌پذیر در سیستم قضایی خواند.

وکالت زمانی به رسالت واقعی خود دست می‌یابد که از نگاه صرفاً اقتصادی و معیشتی فاصله گرفته و به‌عنوان یک مأموریت حرفه‌ای و اجتماعی نگریسته شود.

نگین‌تاجی با یادآوری دیدگاه‌های پیشکسوتان عرصه حقوق، خاطرنشان کرد که توصیه برجستگان این حوزه همواره بر این بوده که وکیل نباید تنها به درآمدزایی از طریق وکالت بیندیشد، زیرا استقلال رأی و شجاعت حرفه‌ای او، اثر مستقیمی بر اجرای عدالت دارد.

الزامات حرفه‌ای برای تسریع در روند قضایی

قائم‌مقام معاونت حقوقی قوه قضائیه در ادامه، بر تقدم کیفیت بر کمیت در فرآیند دادرسی تأکید کرد و توضیح داد که کاستی در شایستگی‌های وکیل کارآمد می‌تواند به صدور قرارهای شکلی و طولانی‌شدن روند دادرسی بیانجامد. شایستگی‌های ضروری وکیل شامل موارد زیر است:

• تنظیم دقیق دادخواست و لوایح دفاعی
• زمان‌بندی مناسب
• تسلط کامل بر مبانی حقوقی هر پرونده

وی با اشاره به حجم بالای پرونده‌های برخی شعب قضایی، بر اهمیت تنظیم صحیح لوایح و دفاعیات تأکید کرد و افزود: وکیل با ارائه دقیق دلایل و مستندات، می‌تواند مسیر کشف حقیقت و صدور رأی عادلانه را برای دادگاه هموار سازد.

نقش مکمل وکلا در ارتقای دستگاه قضایی

حسن نگین‌تاجی همچنین نقش سازنده وکلای دادگستری در نقد علمی آرای قضایی را یادآور شد و بیان کرد: تحلیل آراء، ارائه دیدگاه‌های حقوقی و مشارکت علمی وکلا، ظرفیتی ارزشمند برای ارتقای کیفیت تصمیمات دستگاه قضایی است.

وی در پایان با اشاره به جایگاه والای وکالت در مقررات، اظهار داشت: در اسناد مرتبط، شأن وکیل در کنار شأن قاضی تعریف شده که نشان‌دهنده نقش مکمل این دو نهاد در تحقق عدالت است.

نگاه قوه قضاییه در سطح ملی و استانی، نگاهی پیشرو و اصلاح‌گراست و معتقد است که اصلاح نظام دادرسی بدون همکاری فعال وکلای شایسته و مستقل میسر نخواهد بود.