قصه ابزار تربیت فرهنگی؛ کانون پرورش فکری رویکرد تولید آثار را تغییر داد

سنندج، کانون توجه رویدادهای فرهنگی. آئین اختتامیه جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی در سنندج، فراتر از یک رویداد هنری، به بستری برای بازخوانی جایگاه محوری قصه در تربیت نسل آینده و اعلام سیاست‌های جدید کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تبدیل شد. در این مراسم، مدیرکل انتشارات کانون از تغییر رویکرد این نهاد خبر داد؛ تغییری که قصه را از یک سرگرمی صرف به ابزاری راهبردی برای تقویت هویت فرهنگی و تربیت اجتماعی کودکان تبدیل می‌کند.

ضرورت بازگشت به قصه‌گویی در عصر رسانه‌های مدرن

قصه‌گویی به‌عنوان یکی از کهن‌ترین ابزارهای تربیتی بشر، همواره مسئول انتقال مفاهیم اخلاقی، اجتماعی و هویتی به کودکان بوده است. در شرایط کنونی که کودکان در معرض انبوهی از محتوای سریع، تصویری و گاه بی‌هویت قرار دارند، بازگشت آگاهانه به قصه و روایت، نه یک نوستالژی، بلکه ضرورتی انکارناپذیر برای نظام‌های آموزشی پیشرو محسوب می‌شود.

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، به‌عنوان نهادی باسابقه، نقشی محوری در حفظ و توسعه این «سرمایه نرم» ایفا کرده است. این نقش در استان‌هایی مانند کردستان، به‌دلیل تنوع غنی زبانی و فرهنگی، اهمیتی دوچندان می‌یابد.

سیاست جدید کانون: قصه، ابزار تربیت فرهنگی

عباس محمددینی، مدیرکل انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، با اعلام تغییر رویکرد کانون در تولید آثار فرهنگی، تأکید کرد که تولیدات جدید دیگر صرفاً داستان‌محور نیستند؛ بلکه بخشی از یک فرایند آموزشی و فرهنگی گسترده‌اند که با هدف تقویت هویت فرهنگی و تربیت صحیح کودکان و نوجوانان طراحی شده‌اند.

تأکید بر تنوع زبانی و فرهنگی کشور

محمددینی با اشاره به اهمیت تنوع زبانی و فرهنگی ایران، تصریح کرد که آثار کانون، علاوه بر ترجمه، برای فرهنگ‌ها و زبان‌های اقوام مختلف ایرانی بازنویسی می‌شوند تا امکان بهره‌برداری فرهنگی برای همه گروه‌ها فراهم شود. وی این سیاست را رویکردی بلندمدت دانست که تحقق آن نیازمند مشارکت مستمر فرهیختگان، زبان‌دانان و فعالان فرهنگی است و عقب‌نشینی در این مسیر معنا ندارد.

پرورش مقدم بر آموزش؛ دیدگاه مسئولان انتظامی

لطف‌الله دارابی، جانشین فرمانده انتظامی کردستان، نیز در این مراسم بر نقش حیاتی کانون در تربیت نسل‌ها تأکید کرد. وی اظهار داشت که بسیاری از مفاهیمی که امروز با عناوین تخصصی مطرح می‌شود، در گذشته از طریق قصه، کتاب و فیلم‌های ساده اما عمیق به کودکان منتقل می‌شد.

آموزش بدون تربیت صحیح، نه‌تنها مفید نیست، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز آسیب و انحراف شود. نام‌گذاری «کانون پرورش فکری» بسیار هوشمندانه است؛ ابتدا باید انسان ساخته شود و سپس آموزش ببیند؛ چراکه حتی بالاترین مدارج علمی، بدون پرورش درست، فرد را از مسیر ارزش‌های اجتماعی و فرهنگی دور می‌کند.

قصه، نخستین زبان شکل‌گیری هویت

حمیدرضا گوهری، مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کردستان، با اشاره به ریشه‌دار بودن قصه در فرهنگ ایرانی، بیان کرد که لالایی‌ها و قصه‌های خانوادگی، نخستین صداهایی هستند که گوش انسان را نوازش می‌دهند و در جان او ماندگار می‌شوند.

وی حضور پرشور کودکان و خانواده‌ها در جشنواره را نشانه اهمیت قصه در شکل‌گیری شخصیت نسل آینده دانست و تنوع بخش‌های جشنواره را گواهی بر غنای فرهنگی این رویداد برشمرد:

• قصه‌گویی کودکان و نوجوانان
• روایت‌های آئینی
• شاهنامه‌خوانی

رونمایی از آثار جدید

در حاشیه این مراسم، کتاب «بادبادک‌بازی» اثر جلال وزیری، نویسنده اهل سنندج، رونمایی شد. مدیرکل کانون کردستان اعلام کرد که این اثر تاکنون به زبان‌های کردی، عربی و انگلیسی ترجمه شده و ترجمه به زبان‌های دیگر نیز در دستور کار قرار دارد.

جشنواره قصه‌گویی سنندج بار دیگر این نکته را یادآور شد که قصه، رسانه‌ای مؤثر برای تربیت، هویت‌سازی و پیوند نسل‌هاست. در شرایطی که کودکان بیش از هر زمان دیگری در معرض محتوای بی‌ریشه قرار دارند، سرمایه‌گذاری در برنامه‌های فرهنگی کودک‌محور، یک ضرورت راهبردی است که می‌تواند پلی میان گذشته، حال و آینده بسازد.