بحران سیل در اندونزی؛ برافراشتن پرچم‌های سفید در آچه و امتناع پرابوو از پذیرش کمک خارجی

خشم عمومی در استان آچه اندونزی به دلیل واکنش کُند دولت مرکزی به سیل‌های مرگبار اخیر بالا گرفته است؛ سیل‌هایی که جان بیش از ۱۰۰۰ نفر را گرفت و صدها هزار نفر را آواره کرد. در اقدامی بی‌سابقه، ساکنان پرچم‌های سفید را به نشانه استیصال و درخواست کمک بین‌المللی برافراشته‌اند، در حالی که رئیس‌جمهور پرابوو سوبیانتو، با وجود کمبود شدید آب، غذا و دارو، همچنان بر «تحت کنترل بودن» اوضاع اصرار ورزیده و کمک‌های خارجی را رد می‌کند.

برافراشتن پرچم‌های سفید و استیصال عمومی

سیل‌های اخیر که در پی یک توفان نادر در ماه نوامبر به وقوع پیوستند، سراسر جزیره سوماترا را درنوردیدند. استان آچه به عنوان یکی از مناطق با بیشترین تلفات، همچنان با بحران دسترسی به نیازهای اولیه مواجه است. بسیاری از مردم دسترسی کافی به آب آشامیدنی سالم، غذا، برق و تجهیزات پزشکی ندارند.

در نشانه‌ای از عمق بحران، فرماندار آچه شمالی در اوایل ماه جاری میلادی در مقابل دوربین‌ها به گریه افتاد و گفت:

«آیا دولت مرکزی از آنچه ما تجربه می‌کنیم، بی‌خبر است؟ من متوجه نمی‌شوم.»

در پی این شرایط، ده‌ها نفر از معترضان در باندا آچه، پایتخت استان، با تکان دادن پرچم‌های سفید خواستار باز شدن درهای کشور به روی کمک‌های بین‌المللی شدند. معترضان تأکید می‌کنند که این پرچم‌ها نماد تسلیم نیستند، بلکه «سیگنالی برای جلب توجه دوستان در خارج» و اعلام وضعیت وخیم موجود در آچه است.

یکی از شرکت‌کنندگان در این تجمع اظهار داشت: «چقدر دیگر باید خودمان را در گِل و آب سیل بشوییم؟»

درخواست کمک از سازمان ملل

مقامات استانی آچه برای دریافت حمایت با سازمان ملل تماس گرفته‌اند و فرماندار آچه اعلام کرده است که «از کمک هرکس، از هر کجا» استقبال می‌کند. با این حال، دولت مرکزی اقدامات کمکی را در «سطح ملی» در حال انجام توصیف کرده و اعلام نموده که حدود ۶۰ تریلیون روپیه (معادل ۳.۶ میلیارد دلار آمریکا) برای بازسازی مناطق آسیب‌دیده اختصاص داده است.

مقاومت دولت مرکزی در برابر کمک‌های بین‌المللی

رئیس‌جمهور پرابوو سوبیانتو با اصرار بر اینکه «اندونزی قادر به غلبه بر این فاجعه است»، کمک‌های خارجی را نپذیرفته و تاکنون از اعلام وضعیت «بلایای ملی» خودداری کرده است. این اعلام می‌توانست بودجه‌های اضطراری را آزاد کرده و تلاش‌های امدادی را سازماندهی کند.

تحلیلگران سیاسی بر این باورند که امتناع رئیس‌جمهور از پذیرش کمک‌های بین‌المللی، راهی برای «اثبات اقتدار» و حفظ وجهه اوست. به گفته کارشناسان، «باز کردن درها به روی کمک‌های خارجی به معنای دعوت از نظارت خارجی است که دولت تمایلی به آن ندارد.» آنها معتقدند پرابوو «عملکرد نمادین حاکمیت» را بر مدیریت بحران اولویت داده است.

تداوم انتقادات و یادآوری سونامی ۲۰۰۴

دولت پرابوو که از زمان پیروزی در انتخابات فوریه ۲۰۲۴ با وعده‌های عوام‌گرایانه، قدرت را در دست گرفته، به طور فزاینده‌ای به عنوان دولتی واکنشی، بی‌نظم و بی‌ارتباط با واقعیت مورد انتقاد قرار گرفته است. این انتقادات پس از حوادثی چون مسمومیت‌های گسترده غذایی در برنامه تغذیه رایگان مدارس و اعتراضات گسترده ماه‌های آگوست و سپتامبر بر سر بیکاری و افزایش هزینه‌های زندگی، تشدید شده است.

برای برخی از ساکنان آچه، وضعیت کنونی یادآور خاطرات تلخ سونامی سال ۲۰۰۴ است. در آن فاجعه، با وجود ویرانی بسیار گسترده‌تر که منجر به کشته شدن حدود ۲۳۰,۰۰۰ نفر شد، کمک‌ها سریع‌تر به دست مردم رسید.

یکی از بازماندگان سونامی ۲۰۰۴ می‌گوید: «بعد از سونامی، همه اقدام کردند و جامعه به سرعت بهبود یافت. آنچه اکنون می‌کشیم، بدتر است.» وی اضافه کرد که ساکنان روستای او برای دریافت کوچکترین کمک‌ها «مانند زامبی‌ها می‌جنگند، زیرا گرسنه‌ایم.»

کشورهای متعددی کمک‌هایی را ارائه کرده‌اند؛ به عنوان مثال، امارات متحده عربی ۳۰ تُن برنج و ۳۰۰ بسته کمکی به شهر مِدان ارسال کرد، اما این محموله‌ها به دلیل «دستورالعمل» دولت مرکزی، بازگردانده شدند. این در حالی است که منتقدان، رئیس‌جمهور را به بی‌توجهی نسبت به قربانیان سیل و ترویج گسترش مزارع نخل روغنی متهم می‌کنند؛ اقدامی که به گفته گروه‌های محیط زیستی، با تشدید جنگل‌زدایی، وضعیت سیل‌ها را وخیم‌تر کرده است.

اوضاع در آچه به گونه‌ای است که بازارهای، مدارس و ادارات به طور کامل تعطیل شده‌اند و کودکان نمی‌دانند چه زمانی می‌توانند به تحصیل بازگردند. یک مادر در آچه می‌گوید: «فکر می‌کردم خوش‌شانس بوده‌ام که از سیل جان سالم به در بردم، اما وضعیت پس از فاجعه حتی بدتر است. این بسیار دردناک و رنج‌آور بوده است.»