غزال تیزپا در ۵۴ سالگی؛ مروری بر دوران پرفراز و نشیب خداداد عزیزی

ظهور یک غزال تیزپا

اولین حضور رسمی عزیزی در فوتبال ایران به سال ۱۳۶۹ در لیگ آزادگان بازمی‌گردد. او با پیراهن تیم زادگاهش، ابومسلم، در مقابل پرسپولیس و نزدیک به صد هزار تماشاچی حاضر در استادیوم آزادی، چنان درخشید که در همان بازی نخست، نام خود را به عنوان یک ستاره نوظهور شهرستانی ثبت کرد. هرچند پنالتی او در دقایق پایانی مهار شد، اما این جوان مشهدی حتی ۹۰ دقیقه هم برای کسب شهرت صبر نکرد.

او خیلی زود به تیم ملی دعوت شد، اما در تصمیمی کم‌سابقه، پس از یک روز تمرین، با عذرخواهی از علی پروین، سرمربی وقت، زمین بازی را ترک کرد و قول داد که پس از قوی‌تر شدن بازخواهد گشت. بازگشتی که سال‌ها طول کشید و در این مدت، مربیانی چون پروین، استانکو و مایلی‌کهن به درخشش او بی‌اعتنا بودند. عزیزی در تیم‌هایی چون فتح توپ می‌زد و درخششی خیره‌کننده مقابل تیم‌های بزرگ از خود نشان می‌داد.

درخشش انفجاری در جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۶

خداداد عزیزی ابتدا به عنوان یار قرضی در سه بازی رقابت‌های باشگاهی آسیا برای پرسپولیس استانکو درخشید. تنها چند هفته بعد، او با پنج مسابقه در جام ملت‌های آسیا ۱۹۹۶ به بهترین بازیکن تورنمنت تبدیل شد و با درخششی انفجاری در بالاترین سطح فوتبال قاره، اولین بازیکن ایرانی شد که توپ طلای آسیا را از آن خود می‌کند.

حماسه‌ساز ملبورن و میراث ماندگار

نبوغ و توانایی عزیزی در تصمیم‌گیری سریع، در مهمترین گل تاریخ فوتبال ایران نمود پیدا کرد: گل صعود به جام جهانی ۹۸ در ملبورن (۸ آذر ۱۳۷۶). او در چند ثانیه، توپ را از میان دو مدافع تنومند استرالیا ربود، با مارک بوسنیچ، دروازه‌بان نامدار، تک به تک شد و ضربه‌ای غیرقابل محاسبه به سمت دروازه زد.

عزیزی در واکنش به تحسین‌ها یک بار گفته بود: «تصمیم بهتر پاس دادن به ابراهیم تهامی بود که کنار دستش قرار داشت، درحالی‌که بهتر از این گل را هرگز نمی‌شود زد.»

در دوران اوج، عزیزی با لقب «غزال تیزپا» و «حماسه‌ساز ملبورن»، تنها بازیکنی بود که شهرت افسانه‌ای احمد عابدزاده را به چالش می‌کشید و همزمان در زمین می‌درخشید. با این حال، غیبت او در تیم پرستاره ۲۰۰۲ لطمه‌ای بزرگ به نسلی زد که برای دومین صعود متوالی، حضور او را کم داشت.

چهار سال بعد، عزیزی با یک دعوت تحمیل‌شده و در حین یک تعویض «الله‌بختکی» از سوی برانکو ایوانکوویچ، گره تیم ملی را در قطر باز کرد تا صعود به آلمان ۲۰۰۶ آسان شود. با وجود این تاثیر حیاتی، سرمربی کروات که به بلاژویچ وفادار بود، روی خوشی به خداداد نشان نداد و او را به سرعت از تیم خط زد تا عزیزی در جشن پایانی سومین صعود تیم ملی غایب باشد.

خداداد امروز؛ از جنجال تا شجاعت عذرخواهی

خداداد عزیزی با خداحافظی از دنیای بازیگری، سرعت و شتاب تصمیمات برق‌آسای خود را به زندگی شخصی برد و این خصوصیت، او را به یک کارشناس خبرساز در محافل ورزشی تبدیل کرده است. او در ۵۴ سالگی و بیست سال پس از وداع با فوتبال، همچنان با ناخودآگاه خود پیش می‌رود و کلماتی را به زبان می‌آورد که مایه بحث و جدل می‌شوند.

اخیراً، عذرخواهی کامل و مستقیم خداداد از کریم باقری و افشین پیروانی در میکسدزون ورزشگاه یادگار امام، پس از حواشی بازی تراکتور و پرسپولیس، هرچند بازتاب کمتری نسبت به اظهارات جنجالی پیشین او در برنامه قرعه‌کشی جام جهانی داشت، اما نشان از شجاعت و شهامت بالای او بود؛ حرکتی که در میان هواداران افراطی تراکتور، نیازمند جسارت خاصی بود و شاید شروع مسیری باشد که از یکی از بزرگترین ستارگان فوتبال ایران انتظار می‌رود.

عزیزی در دوران بازی در تیم اف‌سی کلن آلمان، به دلیل سرعت و درخشش ناگهانی، «کداک» نامیده می‌شد؛ اشاره‌ای به برق فلاش دوربین در لحظه ثبت عکس. اکنون این سوال مطرح است: آیا خداداد پس از این عذرخواهی شجاعانه، در حال تغییر است؟

تصاویر ماندگار از یک دوران پرافتخار

مروری تصویری بر دوران فوتبال خداداد عزیزی نشان می‌دهد که اهمیت او در فوتبال ایران فراتر از گل ملبورن و نسل ۹۸ است: