جنگنده نسل ششم تمپست (GCAP): اتحاد بریتانیا، ژاپن و ایتالیا برای شکست F-35 با هوش مصنوعی

دنیای هوانوردی نظامی در آستانه یک تحول عظیم قرار گرفته است. در حالی که جنگنده‌های نسل پنجم مانند اف-۳۵ هنوز برای بسیاری از کشورها دست‌نیافتنی به نظر می‌رسند، قدرت‌های جهانی نگاه خود را به آینده‌ای دورتر دوخته‌اند. پروژه عظیم «برنامه هوایی رزمی جهانی» (GCAP)، حاصل اتحاد استراتژیک بریتانیا، ژاپن و ایتالیا، قصد دارد با معرفی جنگنده نسل ششم «تمپست» که پیش‌تر با همین نام شناخته می‌شد، استانداردهای نبرد هوایی را در اواسط دهه ۲۰۳۰ بازتعریف کند.

هدف استراتژیک: پاسخ به چین و کاهش وابستگی

پروژه GCAP که در اواخر سال ۲۰۲۲ با ادغام طرح تمپست بریتانیا و برنامه F-X ژاپن شکل گرفت، یک پاسخ مستقیم به پیشرفت‌های سریع نظامی چین در منطقه آسیا و تلاش برای حفظ برتری هوایی غرب، مستقل از ایالات متحده، محسوب می‌شود. هدف نهایی این برنامه، خلق پرنده‌ای است که نه تنها از نسل فعلی رادارگریزتر باشد، بلکه بتواند به عنوان یک مرکز فرماندهی پرنده در میدان نبرد عمل کند.

فراتر از پنهان‌کاری؛ جنگنده‌ای با مغز هوش مصنوعی

آنچه جنگنده نسل ششم GCAP را از رقبای فعلی متمایز می‌کند، تمرکز بر مفهوم «خانواده‌ای از سیستم‌ها» است. این پرنده قرار نیست به تنهایی وارد درگیری شود؛ بلکه با بهره‌گیری از سنسورهای پیشرفته و سیستم‌های هوش مصنوعی، دسته‌ای از پهپادهای بدون سرنشین یا همان «وینگ‌من‌های وفادار» را کنترل خواهد کرد.

این پهپادها وظایف حیاتی متعددی را بر عهده خواهند داشت:

• نقش طعمه برای منحرف کردن پدافند دشمن.
• عملکرد به عنوان حسگر جلوتر برای جمع‌آوری اطلاعات.
• استفاده به عنوان سکوی شلیک موشک، جهت دور نگه داشتن جنگنده اصلی از خطر.

قابلیت‌های رزمی و آگاهی محیطی بی‌نظیر

سیستم‌های الکترونیکی این جنگنده نسل ششم، توانایی پردازش حجم عظیمی از داده‌ها را در لحظه دارند. این قابلیت به خلبان اجازه می‌دهد تا آگاهی محیطی بی‌نظیری نسبت به میدان نبرد کسب کند و تصمیمات تاکتیکی را با سرعت بالا اتخاذ نماید. همچنین، انتظار می‌رود این جنگنده به سلاح‌های تهاجمی پیشرفته‌ای مجهز شود که در حال حاضر روی هیچ پلتفرم دیگری عملیاتی نیستند؛ از جمله:

• موشک‌های هایپرسونیک (فراصوت).
• سلاح‌های لیزری نسل جدید.

ضرورت اتحاد: جایگزینی تایفون و F-2

برنامه GCAP برای کشورهای عضو یک ضرورت حیاتی محسوب می‌شود. بریتانیا و ایتالیا به دنبال جایگزینی شایسته برای ناوگان قدیمی یوروفایتر تایفون خود هستند. در همین حال، ژاپن نیز باید جنگنده‌های میتسوبیشی F-2 خود را بازنشسته کند.

این همکاری بین‌المللی نه تنها هزینه‌های سرسام‌آور توسعه تکنولوژی نسل ششم را میان سه کشور سرشکن می‌کند، بلکه به آن‌ها اجازه می‌دهد تا صنعت هوافضای بومی خود را حفظ کرده و از وابستگی مطلق به تکنولوژی‌های آمریکایی و محدودیت‌های صادراتی آن‌ها رها شوند. اگر این برنامه طبق زمان‌بندی پیش برود، آسمان‌های سال ۲۰۳۵ میزبان پرنده‌ای خواهد بود که جنگنده‌های نسل پنجم مانند اف-۳۵ در برابر آن قدیمی به نظر خواهند رسید.