پنج لباس نمادین ملکه الیزابت دوم در نمایشگاه جدید کاخ باکینگهام

ملکه الیزابت دوم، مشهورترین زن عصر خود، با سبک پوشش متمایز و در عین حال محافظه‌کارانه‌اش، همواره حضوری ثابت و قابل تشخیص داشت. نمایشگاه جدیدی در گالری کینگ کاخ باکینگهام، به بررسی ۲۰۰ قطعه از زندگی ایشان، از جمله پنج لباس نمادین، پرداخته است که پیام‌های دیپلماتیک و ثبات را منتقل می‌کردند.

اهمیت پوشش و پیام‌های پنهان

ملکه در طول ۷۰ سال سلطنت خود، حضوری مستمر داشت و کلاه‌های چشمگیر و کت‌های روشن او در انظار عمومی، در کنار لباس‌های پشمی، تارتان و روسری‌هایش در اوقات فراغت، به امضای او تبدیل شده بودند. لباس‌های او با دقت فراوان طراحی می‌شدند؛ هم برای کاربردی بودن و هم برای انتقال پیام‌های پنهانی از جمله قدرت نرم، دیپلماسی و ثبات.

این نمایشگاه که اقلامی از ۱۰ دهه زندگی ملکه الیزابت را در بر می‌گیرد و صدمین سالگرد تولد او را گرامی می‌دارد، شامل ۲۰۰ قطعه از جمله لباس، جواهرات، کلاه، کفش و لوازم جانبی است. در ادامه، پنج مورد از نمادین‌ترین لباس‌های انتخاب شده را بررسی می‌کنیم.

۱. کت و دامن پشمی توید و تارتان

این مجموعه که توسط طراح لباس او، نورمن هارتنل، طراحی شده بود، اولین بار در دهه ۱۹۵۰ توسط ملکه پوشیده شد. این کت پشمی هریس و دامن تارتان بالمورال، که به یکی از اجزای اصلی ظاهر غیررسمی ملکه در طول دهه‌ها تبدیل شد، برای علاقه او به فضای باز کاربردی و در ظاهر متواضعانه بود.

مفسران مد سلطنتی می‌گویند که پارچه‌های استفاده شده در این لباس با هدف «ترویج مد، برتری و تولید بریتانیا» انتخاب شده بودند. او معتقد است که این لباس با وجود برش زنانه و رنگ‌های ملایم، تداعی‌کننده «ثبات، اتکا و قدرت نرم» است.

این لباس می‌گوید: «من مسئول هستم»، بدون اینکه نیازی به صدای بلند باشد.

این ظاهر به عنوان یک سبک اصیل بریتانیایی شناخته شد و تأثیر زیادی بر طراحان معاصر گذاشت؛ به طوری که برند لوکس ایتالیایی میو میو در مجموعه ۲۰۲۴ خود، دامن‌های تارتان ملکه را بازآفرینی کرد.

۲. لباس تاج‌گذاری سال ۱۹۵۳

لباس تاج‌گذاری ملکه در سال ۱۹۵۳ نیز توسط هارتنل طراحی شد. این لباس از ابریشم تولید شده در کنت ساخته شده و با منجوق‌های طلایی، الماس‌های کوچک و مرواریدهای گلدوزی شده تزئین شده است. اما آنچه این لباس را متمایز می‌کند، نمادگرایی آن است.

این لباس شامل نشان‌های گل‌دار چهار کشور بریتانیا است. ملکه پس از پذیرش طرح هشتم هارتنل، درخواست کرد که نشان‌های سایر کشورهای مشترک‌المنافع نیز به آن اضافه شود:

• رز تودور انگلستان
• خار اسکاتلند
• تره فرنگی ولز
• شبدر ایرلند
• برگ افرا کانادا
• گل نیلوفر آبی هند

این انتخاب لباس، به گفته مفسران، «اشاره‌ای به بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع بود و نشان‌دهنده نوع ملکه و نحوه سلطنت او بود».

۳. لباس آیزنهاور (۱۹۵۷)

در سال ۱۹۵۷، الیزابت دوم یک لباس شب سبز بدون آستین را که باز هم توسط هارتنل طراحی شده بود، برای ضیافت دولتی رئیس‌جمهور وقت ایالات متحده، دوایت آیزنهاور، در سفارت بریتانیا در واشنگتن دی سی پوشید.

متصدی نمایشگاه می‌گوید: «اینکه او برای ۷۰ سال در صحنه جهانی همیشه انتخاب درستی از نظر لباس داشته، بسیار چشمگیر است.» این لباس در جریان سفر ملکه به آمریکا پوشیده شد که هدف آن تقویت روابط فراآتلانتیکی در طول جنگ سرد بود.

برخی مفسران معتقدند رنگ سبز سیب‌مانند این لباس می‌توانست اشاره‌ای به آمریکا باشد، زیرا سیب با فرهنگ کلاسیک آمریکایی عجین شده است. همچنین گفته می‌شود ملکه در اوایل سلطنت خود از لباس‌هایش برای «تثبیت خود به عنوان یک زن جوان جذاب در صحنه جهانی تحت سلطه مردان» استفاده می‌کرد.

۴. پیراهن آبی و ژاکت بولرو

پیراهن آبی کرینولین و ژاکت بولرو هماهنگ که ملکه برای عروسی خواهرش، پرنسس مارگارت، در سال ۱۹۶۰ پوشید، دارای «کیفیتی جاودانه» است. جزئیات توری گیپور این لباس، شبح لباس عروس را تکرار می‌کرد و کلاه آبی تزئین شده با سه رز ابریشمی آبی، احتمالاً اشاره‌ای به نام کامل خواهرش، مارگارت رز، بود.

این لباس همچنین نشان‌دهنده یک لحظه تاریخی در آستانه تغییر در بریتانیا بود و آخرین باری بود که یکی از اعضای خانواده سلطنتی به جز عروس، لباس تمام‌قد برای عروسی می‌پوشید. علاقه ملکه به رنگ آبی از همین زمان آشکار شد. مفسران می‌گویند: «رنگ آبی آرامش‌بخش است و بدون اینکه زیاد جلب توجه کند، اعتماد را القا می‌کند. این یک دیپلماسی مد است.»

۵. بارانی شفاف

یکی از اقلام متمایز دیگر، بارانی پلاستیکی شفافی است که در دهه ۱۹۶۰ توسط یکی دیگر از طراحان لباس ملکه، هاردی ایمیس، طراحی شد. ایمیس بعداً لباس‌های فضایی را برای فیلم «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» استنلی کوبریک طراحی کرد.

این بارانی، مانند چترهای پلاستیکی شفافی که بعدها به امضای ملکه در مراسم رسمی تبدیل شدند، به مردم اجازه می‌داد تا لباس‌های رنگارنگ ملکه را در هر شرایط آب و هوایی ببینند. تأکید می‌شود که رنگ‌ها مهم بودند تا مردم حتی در عمق جمعیت نیز بتوانند ملکه را ببینند.

این لباس نشان‌دهنده همگامی ملکه با زمان بود. اگرچه ملکه "نمی‌خواست به عنوان یک نماد مد شناخته شود"، اما لباس‌های او در دوران جوانی، از جمله تأثیر «نیو لوک» کریستین دیور در دهه ۱۹۴۰ و سبک بالنسیاگا در دهه ۱۹۵۰، همیشه منعکس‌کننده روندهای مد روز بودند.

نمایشگاه «ملکه الیزابت دوم: زندگی او در سبک» از تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ در گالری کینگ برگزار خواهد شد.