موضع شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره کاهش سنوات تحصیلی؛ جزئیات تغییرات ارشد و دکتری

موضع دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره لزوم مصوبه

حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در واکنش به طرح‌های جدید وزارت علوم برای کاهش سنوات تحصیلی، اعلام کرد که این تصمیم‌گیری‌ها در حیطه اختیارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و نیازی به مصوبه مستقیم شورا ندارد. این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که وزارت علوم برنامه‌های گسترده‌ای برای تحول در نظام آموزشی و کوتاه‌سازی دوره‌های تحصیلی در دست اجرا دارد.

وی ضمن تأکید بر این موضع‌گیری، در خصوص ابهام قانونی موجود اظهار داشت:

نمی‌دانم (آیا نیاز به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی دارد یا خیر)، اما این موضوع جزء اختیارات وزارت علوم است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در تشریح دلایل خود برای این موضع‌گیری، به ساختار تشکیلاتی موجود در نظام آموزش عالی اشاره کرد و افزود: «شورای گسترش آموزش عالی و شورای برنامه‌ریزی وزارت علوم پیشتر توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شده‌اند و بنابراین، خود این شوراها باید در خصوص طرح کاهش سنوات تحصیلی تصمیم‌گیری کنند.»

جزئیات طرح تحول در دوره‌های تحصیلی دانشگاه‌ها

طرح بازنگری در طول دوره‌های تحصیلی یکی از برنامه‌های کلیدی وزارت علوم در راستای تحول در شیوه‌های پذیرش دانشجو و تجدید نظر در شیوه‌های آموزشی دانشگاه‌ها است. این طرح با هدف همسان‌سازی طول دوره‌های تحصیلی ایران با استانداردهای جهانی تدوین شده است، چرا که دوره کارشناسی در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دنیا طولانی‌تر است.

حسین سیمایی صراف، وزیر علوم تحقیقات و فناوری، در جمع نمایندگان تشکل‌های دانشجویی، رویکردهای جدید این وزارتخانه را تشریح کرد که شامل کاهش محسوس سنوات تحصیلی در مقاطع مختلف است:

کاهش سنوات و تغییر ساختار مقاطع عالی

بر اساس اعلام وزیر علوم، اقدامات جدید در جهت کاهش سنوات تحصیلی و افزایش بهره‌وری آموزشی به شرح زیر است:

• دوره کارشناسی (لیسانس): وزارت علوم تصمیم دارد طول این دوره را حداقل تا یک نیمسال کاهش دهد.
• دوره کارشناسی ارشد: طول این دوره به یک سال تقلیل می‌یابد. همچنین، تعداد واحدهای درسی کاهش یافته و دانشجویان موظف خواهند بود پایان‌نامه خود را در ترم سوم ارائه دهند.
• دوره دکتری: طول دوره دکتری از چهار سال به سه سال تقلیل داده خواهد شد.

جایگزین‌های آزمون جامع دکتری

یکی از مهم‌ترین تحولات در دوره دکتری، تغییر در شیوه برگزاری آزمون جامع است. بناست به‌جای آزمون جامع سنتی، سه جایگزین به دانشجو ارائه شود و در صورتی که دانشجو نتواند آن‌ها را انجام دهد، ملزم به شرکت در آزمون جامع خواهد بود.

وزیر علوم در این باره توضیح داد: «به جای آزمون جامع، دانشجو در دوره دکتری می‌تواند یک مقاله پژوهشی یا اختراع ارائه دهد. هدف این است که دانشجویی که یک سال وقت می‌گذارد تا آماده امتحان جامع شود، همین زمان را صرف تولید علم و فعالیت‌های پژوهشی کاربردی کند.»