افزایش تاب‌آوری آب یزد به ۴۰ ساعت؛ تکمیل رینگ آبرسانی نیازمند ۳ همت اعتبار

افزایش دو برابری ظرفیت ذخیره و تاب‌آوری آبی استان

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب یزد با اشاره به نیاز حیاتی استان یزد به منابع ذخیره، اظهار داشت که از ابتدای انقلاب تا چهار سال پیش، شهر یزد تنها دارای ۱۲۰ هزار متر مکعب مخزن ذخیره آب بود. با این حال، در طول چهار سال اخیر، حدود ۱۷۰ هزار متر مکعب به این ظرفیت اضافه شده است. این اقدام زیرساختی، تاب‌آوری آبی استان را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.

• تاب‌آوری قبل از احداث مخازن جدید: ۱۷ ساعت
• تاب‌آوری در حال حاضر: ۳۶ تا ۴۰ ساعت

وابستگی شدید به آب انتقالی و کاهش منابع زیرزمینی

استان یزد به دلیل نداشتن چاه‌های کافی برای استخراج آب از مخازن زیرزمینی، وابستگی شدیدی به آب انتقالی از خارج از حوضه دارد. در حال حاضر، ۵۰ درصد آب مورد نیاز استان و ۱۲ شهرستان آن از طریق طرح انتقال آب کوهرنگ تأمین می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب یزد هشدار داد که سطح سفره‌های آب زیرزمینی به شدت در حال کاهش است. دبی چاه‌ها از ۲۵ لیتر بر ثانیه به ۱۷ لیتر رسیده و پیش‌بینی می‌شود تا تابستان آینده به ۱۵ لیتر بر ثانیه نیز کاهش یابد؛ این یعنی سهم تأمین آب از سفره‌های زیرزمینی از ۵۰ درصد نیز کمتر خواهد شد. در حال حاضر، ۵۱۰ حلقه چاه آب مجاز در سطح استان وجود دارد.

«اگر تعرضی به خطوط لوله آب انتقالی صورت گیرد، برای تأمین آب با مشکل جدی مواجه خواهیم شد، بنابراین باید آب جایگزین داشته باشیم.»

پروژه‌های زیرساختی کلان: رینگ آبرسانی و خطوط انتقال

همزمان با احداث مخازن، پروژه رینگ آبرسانی شهر یزد شامل ۱۶۰ کیلومتر لوله‌گذاری در حال اجرا است تا آب با کیفیت و فشار یکسان به تمام نقاط شهر برسد. مخازن جدید تا پایان سال جاری وارد مدار خواهند شد، اما تکمیل پروژه رینگ نیازمند تزریق منابع مالی بیشتری است.

وضعیت پروژه رینگ آبرسانی

• طول کل پروژه: ۱۶۰ کیلومتر
• کار انجام شده: حدود ۷۰ کیلومتر
• اعتبار مورد نیاز برای تکمیل: ۳ هزار میلیارد تومان
• اعتبار تزریق شده تاکنون: تقریباً ۱۵۰۰ میلیارد تومان
• زمان تکمیل پروژه (در صورت تأمین بودجه): سال ۱۴۰۵

وی همچنین اعلام کرد که برای هر اشتراک، یک متر مکعب مخزن ذخیره نیاز است. در حال حاضر، استان دارای ۶۵۰ هزار مشترک است و شهر یزد به تنهایی ۳۲۰ هزار اشتراک دارد که تعداد مخازن موجود با این استاندارد فاصله دارد.

مدیریت مصرف و کیفیت آب

الگوی مصرف آب در یزد ۲۲۰ لیتر در روز اعلام شده است. مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب یزد با تقدیر از فرهنگ قناعت‌پیشگی مردم، خاطرنشان کرد که ۷۰ درصد مشترکین استان طبق الگو مصرف می‌کنند. همچنین، با اجرای اقدامات فرهنگی و تنظیم فشار، در تابستان گذشته ۷ تا ۸ درصد صرفه‌جویی در مصرف آب صورت گرفته است.

در بخش آبرسانی روستایی، از ۱۱۰۰ روستای استان، ۶۵۰ روستا تحت پوشش قرار دارند و در تابستان گذشته ۳۰۰ روستا با تانکر آبرسانی شدند.

کیفیت آب و اختلاط منابع

کاهش دبی چاه‌ها منجر به افزایش رسانایی الکتریکی (EC) آب زیرزمینی می‌شود. در برخی چاه‌های یزد، EC از ۸۰۰ تا ۳۰۰۰ متغیر است. با اختلاط این آب با آب انتقالی (EC حدود ۵۰۰)، کیفیت آب توزیعی به رقم ایده‌آل ۱۴۰۰ تا ۱۵۰۰ خواهد رسید.

تأمین آب کشاورزی و صنعت

در بخش کشاورزی، کنتورهای حجمی برای مشخص کردن حجم برداشت آب نصب شده‌اند و مدت زمان مجاز برداشت از ۲۴ ساعت به حدود ۱۵ تا ۱۶ ساعت کاهش یافته است.

در خصوص بخش صنعت، تأکید شد که صنایع استان حتی یک لیتر هم از آب انتقالی استفاده نمی‌کنند و کل آب مورد نیاز خود را از طریق پساب تصفیه‌شده یا چاه‌های اختصاصی تأمین می‌کنند.

انتقال آب خلیج فارس و پروژه عظیم فاضلاب

انتقال آب از خلیج فارس

پروژه انتقال آب از خلیج فارس به یزد در حال حاضر حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. در حال حاضر، صنایع از این آب استفاده می‌کنند، اما قیمت بالای آن (حدود ۳.۴ تا ۴ یورو یا ۴۰۰ هزار تومان در هر متر مکعب برای شرب) استفاده عمومی را غیر اقتصادی کرده است. با این حال، در زمان اوج مصرف و بحران، ۲۰۰ تا ۲۵۰ لیتر از آب خلیج فارس به عنوان خط پدافندی برای شهر یزد مورد استفاده قرار گرفته است.

پیشرو در شبکه فاضلاب با سرمایه‌گذاری ۲۲ همتی

استان یزد در اجرای قراردادهای بیع متقابل در حوزه فاضلاب پیشرو است. تاکنون حدود ۱۸۰۰ کیلومتر شبکه فاضلاب اجرا شده و سالانه ۱۴ میلیون متر مکعب فاضلاب تصفیه شده به بخش صنعت تحویل داده می‌شود.

پروژه فاضلاب یزد تنها ۳۲ درصد پیشرفت داشته و ۱۵۰۰ کیلومتر از شبکه باقی مانده است. با ورود سرمایه‌گذاری سنگ‌آهن به ارزش ۲۲ هزار میلیارد تومان، اجرای ۱۵۰۰ کیلومتر باقیمانده که در حالت عادی ۳۰ تا ۳۵ سال طول می‌کشید، ظرف ۴ تا ۵ سال تکمیل خواهد شد و پساب آن به منظور استفاده در بخش صنعت انتقال خواهد یافت.