بغزیان: کسری بودجه با حذف ردیف حل نمی‌شود؛ حذف ۴ صفر تأثیری بر تورم ندارد

ضرورت اصلاحات ساختاری و خطرات کاهش هزینه‌ها

این کارشناس اقتصادی توضیح داد که کاهش بودجه به معنای کاهش هزینه‌ها نسبت به سال قبل، یا دست‌کم عدم رشد آن‌ها، و یا حذف کامل یک ردیف است. اگرچه کاهش بودجه به‌صورت عددی اتفاق می‌افتد، اما سؤال اصلی این است که آیا این اقدام به‌تنهایی پاسخگوی مشکل کسری بودجه خواهد بود؟

بغزیان هشدار داد که در کاهش هزینه‌های دولت باید مراقب بود تا ارائه خدمات دولتی دچار اختلال نشود. وی افزود: کاهش هزینه‌ها از محل بودجه جاری به این معناست که دستمزدها افزایش نیابد یا کمتر از نرخ تورم باشد؛ در حالی که با نرخ تورم متوسط ۴۰ درصد، برای پرداخت دستمزد متناسب با آن، بودجه بیشتری نیاز است.

حذف بودجه نهادهای غیرپاسخگو

این استاد دانشگاه پیشنهاد کرد که دولت به سراغ بودجه نهادها و شرکت‌هایی برود که از بودجه کشور استفاده می‌کنند اما به دولت پاسخگو نیستند و یا مالیات نمی‌دهند. وی اذعان داشت که ورود به این عرصه ممکن است هزینه‌های سیاسی به دنبال داشته باشد.

وی یادآور شد که در گذشته نیز برخی دولت‌ها ابتدا ارقام بودجه را کاهش دادند اما در میانه سال از طریق متمم بودجه، دوباره آن را افزایش دادند و این سیاست‌ها بی اثر ماند. بنابراین، کاهش ارقام بودجه برای رفع کسری، تنها یک راهکار در کنار سایر راهکارها برای مدیریت منابع و هزینه‌های دولت محسوب می‌شود.

بغزیان خواستار آن شد که در کاهش هزینه‌ها و ردیف‌های بودجه، علاوه بر حفظ خدمات دولتی، مراقبت شود که پروژه‌های عمرانی نیمه‌تمام رها نشوند و طرح‌هایی که صرفه اقتصادی دارند، در اولویت دریافت و تخصیص منابع قرار گیرند.

چالش‌های اصلی تأمین منابع و راهکار دیپلماسی

این کارشناس اقتصادی وظیفه سازمان برنامه و بودجه را جلوگیری از ریزش منابع دولت و شناسایی نهادهای غیرپاسخگو و غیرضرور در تخصیص بودجه دانست. وی تأکید کرد که مشکل اصلی در بودجه دولت در سال‌های اخیر، درآمدهای دولت است؛ زیرا منبع اصلی بودجه که همان فروش نفت و فرآورده‌های نفتی است، به دلیل تحریم‌ها با موانع و محدودیت‌هایی روبروست و امکان فروش کافی نفت و انتقال کم‌هزینه منابع حاصل از آن وجود ندارد.

وی در ادامه تأکید کرد که در کنار اصلاحات اقتصادی و بودجه‌ای، نیاز است تا تحرکات دیپلماتیک برای کاهش اثر تحریم‌ها و گشایش‌های اقتصادی نیز دنبال شود.

ناپایداری اوراق مالی اسلامی

بغزیان با یادآوری اینکه انتشار اوراق مالی اسلامی به یکی از روش‌های دولت‌ها برای تأمین منابع تبدیل شده است، گفت: این ابزار زمانی مؤثر است که جذابیت لازم را برای جذب نقدینگی جامعه داشته باشد، نه اینکه بانک‌ها و نهادهای مالی به‌صورت دستوری مجبور به خرید آن باشند.

وی تصریح کرد: نقدینگی سرگردان معمولاً وارد این بازار نمی‌شود، زیرا بازدهی اوراق قابل مقایسه با بازارهایی مانند طلا، ارز یا خودرو نیست. برای جذاب شدن اوراق، دولت ناچار است نرخ سود را بالا ببرد؛ اقدامی که به افزایش نرخ بهره بانکی، بالا رفتن هزینه تسهیلات و ضربه به تولید منجر می‌شود.

منابع حاصل از اوراق بدهی درآمد پایدار نیست؛ صرفاً نقدینگی امروز را جمع می‌کند و بدهی فردا را افزایش می‌دهد. دولت سال بعد باید اصل و سود این اوراق را پرداخت کند و برای تأمین آن، ناچار می‌شود تعرفه‌ها، عوارض و قیمت خدمات دولتی را افزایش دهد؛ اقدامی که موج جدیدی از تورم ایجاد کرده و کسری بودجه را تشدید می‌کند.

حذف صفر از پول ملی: تغییر ظاهری

این استاد دانشگاه با اشاره به حذف چهار صفر در لایحه بودجه، گفت: حذف چهار صفر هیچ تأثیری بر تورم و کسری بودجه ندارد و فقط یک تغییر ظاهری و عددی است. وی خاطرنشان کرد: تا زمانی که واحد پول تغییر واقعی نکند و تورم مهار نشود، این اقدام فقط یک بسته‌بندی جدید از همان اعداد قبلی است.

وی در پایان تأکید کرد که تغییر واحد پول، اگر هم لازم باشد، زمانی معنا دارد که تورم مهار شده باشد، در غیر این صورت ممکن است باعث سردرگمی افکار عمومی و نمایندگان شود.