تولید بذر هیبرید داخلی با یک‌سوم قیمت؛ راهکار مقابله با زوال مرکبات و تغییر اقلیم

رئیس مرکز آموزش و تحقیقات کشاورزی جنوب کرمان، ضمن معرفی تغییر اقلیم به عنوان ابرچالش بخش کشاورزی منطقه، از دستاوردهای مهم این مرکز از جمله تولید دانش فنی اولین ارقام بذر هیبرید ایرانی و بومی‌سازی سامانه‌های آبیاری هوشمند برای مقابله با این چالش‌ها خبر داد.

احمد آیین، در آیین گرامیداشت هفته پژوهش و نمایشگاه دستاوردهای تحقیقاتی، سیاست‌های پژوهشی این مرکز را بر پایه رویکرد دانش‌بنیان و پاسخگو تعریف کرد. وی تاکید کرد که شناسایی چالش‌های اصلی کشاورزی با مشارکت بهره‌برداران، بخش اجرا و بخش خصوصی انجام می‌شود تا برنامه‌های اجرایی متناسب با ظرفیت‌ها تدوین شوند.

تهدید آفات و زوال مرکبات

آیین با اشاره به تهدیدات زیستی، تصریح کرد که برخلاف تصور رایج، تنها مگس میوه مدیترانه‌ای وجود ندارد؛ بلکه گونه‌های دیگری از مگس‌های میوه در منطقه به محصولاتی چون مرکبات، انبه، زیتون و سایر محصولات باغی خسارت وارد می‌کنند.

تغییر اقلیم، عامل تشدید زوال مرکبات

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی جنوب کرمان، تغییر اقلیم را مهم‌ترین چالش منطقه دانست و گفت: افزایش دما، آفتاب‌سوختگی، تبخیر و تعرق شدید در فصل تابستان، به‌ویژه مرکبات را تحت تأثیر قرار داده و پدیده زوال مرکبات را تشدید کرده است.

وی زوال مرکبات را یک مسئله چندعاملی خواند که مدیریت آن نیازمند رویکردی چندوجهی است. عواملی که در بروز این پدیده نقش دارند عبارتند از:

• دمای محیط
• کیفیت آب آبیاری
• آفات و بیماری‌ها

در همین راستا، یک بسته دانشی شامل ۱۲ تا ۱۳ راهکار اجرایی تدوین و منتشر شده است. این راهکارها که از ابتدای دی‌ماه در اختیار باغداران و بهره‌برداران مرکبات قرار گرفته‌اند، باید در بازه‌های زمانی مشخص عملیاتی شوند.

تولید بذر هیبرید داخلی: کاهش قیمت و رقابت کیفیت

یکی از اقدامات شاخص این مرکز، فعالیت در حوزه تولید بذر هیبرید محصولات گلخانه‌ای است. تحقیقات در زمینه تولید بذر هیبرید فلفل و خیار گلخانه‌ای از سال ۱۳۹۸ آغاز شده و در نتیجه آن، دانش فنی اولین ارقام هیبرید ایرانی به دست آمده است.

این ارقام در حال طی مراحل ثبت نهایی هستند و پس از آن معرفی خواهند شد. مهم‌ترین مزیت این تولید داخلی، صرفه اقتصادی آن است:

بذرهای تولید داخل با توجه به داخلی بودن فرآیند تولید، با حدود یک‌سوم قیمت بذرهای خارجی عرضه می‌شوند و از نظر کیفیت نیز قابلیت رقابت با نمونه‌های خارجی را دارند.

انتظار می‌رود پس از معرفی این ارقام، بخش خصوصی برای تجاری‌سازی وارد عمل شود تا این دستاورد پژوهشی به مرحله تولید اقتصادی برسد.

بومی‌سازی سامانه‌های آبیاری هوشمند

آیین همچنین به اجرای طرح‌های آبیاری هوشمند در باغات مرکبات و نخیلات جنوب کرمان اشاره کرد. این سامانه‌ها متناسب با شرایط اقلیمی منطقه بومی‌سازی و مناسب‌سازی شده‌اند و می‌توانند نقش مؤثری در افزایش بهره‌وری آب در محصولات عمده منطقه ایفا کنند.

وی در پایان تاکید کرد که مسیر اصلی مقابله با چالش‌هایی مانند آفات، تغییر اقلیم و کم‌آبی در کشاورزی جنوب کرمان، در گرو سه عامل کلیدی است:

• استفاده از یافته‌های پژوهشی
• همراهی و مشارکت بهره‌برداران
• سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین