شوک قبوض چندمیلیونی گاز در کردستان؛ آیا الگوی مصرف منصفانه است؟

در اوج سرمای زمستان، صدور ناگهانی قبوض گاز با ارقام نجومی چندصد هزار تا چند میلیون تومان در استان کردستان، شوک بزرگی به شهروندان وارد کرده و نگرانی‌های جدی درباره عدالت در تعرفه‌گذاری و فشار اقتصادی بر خانوارها ایجاد کرده است. این افزایش ناگهانی در حالی رخ داده که بسیاری از مشترکان مدعی‌اند الگوی مصرف آن‌ها تفاوتی با ماه‌های گذشته نداشته است.

افزایش ناگهانی قبوض و گلایه شهروندان

افزایش شدید مبالغ قبوض گاز در هفته‌های اخیر، موجی از گلایه و نگرانی را میان شهروندان کردستان به‌دنبال داشته و این پرسش را مطرح کرده که آیا افزایش هزینه‌ها صرفاً ناشی از مصرف بالاست یا نظام محاسبه قبوض نیازمند بازنگری و شفاف‌سازی بیشتری است؟ بسیاری از مشترکان تأکید دارند که با وجود ثابت ماندن الگوی مصرف، مبلغ قبض آن‌ها به‌طور ناگهانی چند برابر شده است.

روایت مردم: قبض ۷ میلیونی در برابر ۸۰۰ هزار تومان

در گفت‌وگوهای مردمی، شهروندان گزارش داده‌اند که مصرف گاز آن‌ها تفاوت محسوسی با ماه‌های قبل نداشته است، اما با قبوض بسیار سنگینی مواجه شده‌اند. این موضوع فشار مضاعفی بر سبد معیشت خانوارها وارد کرده است:

یک شهروند سنندجی می‌گوید: «ماه قبل حدود ۸۰۰ هزار تومان قبض گاز داشتم، این ماه نزدیک ۷ میلیون تومان آمده است؛ واقعاً قابل پرداخت نیست.»

شهروند دیگری از یکی از شهرستان‌های استان نیز می‌افزاید: «خانه‌مان همان است، بخاری‌ها همان بخاری‌هاست، اما می‌گویند مصرف غیرمتعارف داشته‌ایم.»

توضیح شرکت گاز: افزایش فقط برای پرمصرف‌ها

در واکنش به این انتقادات، مدیرعامل شرکت گاز استان کردستان اظهار داشت که افزایش شدید قبوض شامل همه مشترکان نمی‌شود و عمدتاً مربوط به مشترکانی است که مصرف غیرمتعارف داشته و از الگوی تعیین‌شده فراتر رفته‌اند.

احمد فعله‌گری با اشاره به سیستم تعرفه‌گذاری، توضیح داد: «تعرفه‌گذاری گاز به‌صورت پلکانی انجام می‌شود و هرچه مصرف از حد الگو بالاتر رود، نرخ محاسبه گاز به‌طور تصاعدی افزایش می‌یابد؛ بنابراین مشترکانی که در پله‌های بالای مصرف قرار می‌گیرند، با قبوض سنگین‌تری مواجه می‌شوند.»

پرسش‌های بی‌پاسخ: الگو منصفانه است؟

با وجود توضیحات شرکت گاز، همچنان ابهامات و پرسش‌های جدی برای افکار عمومی مطرح است. کارشناسان معتقدند مدیریت مصرف انرژی یک ضرورت ملی است، اما اجرای سیاست‌های کنترلی بدون اقناع افکار عمومی و بدون در نظر گرفتن شرایط اقلیمی و معیشتی مردم، می‌تواند به نارضایتی گسترده منجر شود.

مهم‌ترین سؤالاتی که نیازمند پاسخگویی شفاف هستند، عبارتند از:

• آیا الگوی مصرف تعریف‌شده با شرایط اقلیمی سرد کردستان هم‌خوانی دارد و بر چه مبنایی تعیین شده است؟
• آیا پیش از صدور قبوض سنگین، هشدار مشخص و قابل فهمی به مشترکان پرمصرف داده شده است؟
• چه سازوکار حمایتی یا امکان تقسیطی برای خانوارهای کم‌درآمدی که به دلایل اقلیمی ناچار به مصرف بیشتر هستند، در نظر گرفته شده است؟
• آیا امکان بازبینی یا راستی‌آزمایی قبوض چندمیلیونی و فرآیند رسیدگی به اعتراض مشترکان وجود دارد؟
• چه تعداد از مشترکان استان در پله‌های بالای مصرف قرار گرفته‌اند و سهم آن‌ها از مجموع مشترکان چند درصد است؟

ضرورت شفافیت و حمایت هدفمند

قبض‌های چندمیلیونی، فارغ از دلایل فنی، زنگ خطری برای اعتماد عمومی است. الگوی مصرف، اگر با اقلیم سرد، بافت مسکونی و توان اقتصادی مردم هم‌خوانی نداشته باشد، به‌جای مدیریت انرژی، به ابزار فشار تبدیل می‌شود. توضیح اینکه «تعرفه‌ها پلکانی است» برای مردمی که پیشاپیش از عبور از پله‌ها آگاه نشده‌اند یا گزینه جایگزینی ندارند، پاسخ قانع‌کننده‌ای نیست.

شرکت گاز استان کردستان ناگزیر است علاوه بر تأکید بر صرفه‌جویی، به پرسش‌های بی‌پاسخ نیز پاسخ دهد؛ از شفاف‌سازی دقیق قبوض و هشدار به‌موقع، تا پیش‌بینی سازوکارهای حمایتی برای خانوارهای کم‌درآمد و مناطق سردسیر. امروز مطالبه مردم روشن است: قبض‌های قابل فهم، تعرفه‌های منصفانه و حمایت واقعی در شرایط سخت زمستانی.