احتمال رد کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵؛ انتقاد شدید مجلس از افزایش ۲۰ درصدی حقوق و مالیات

عدم اقناع مجلس از توضیحات رئیس‌جمهور درباره بودجه ۱۴۰۵

دفاع مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، از لایحه بودجه سال ۱۴۰۵ در صحن علنی مجلس، با واکنش‌های تند و انتقادی نمایندگان روبه‌رو شد. بسیاری از نمایندگان معتقدند توضیحات رئیس‌جمهور قانع‌کننده نبوده و لایحه بودجه، به‌ویژه در بخش افزایش حقوق و مالیات، مشکلات جدی دارد.

نمایندگان پس از استماع سخنان رئیس‌جمهور، اعلام کردند که انتظار داشتند ایشان درباره دلایل و منطق پشت نحوه نگارش بودجه صحبت کرده و مجلس را قانع سازد؛ اما توضیحات ارائه شده صرفاً تکرار محتوای موجود در خود لایحه بود. به گفته منتقدان، رئیس‌جمهور در دفاع خود توجهی به شرایط معیشتی مردم و نظرات نمایندگان نداشته است.

کانون انتقادات: افزایش ۲۰ درصدی حقوق و مالیات بر ارزش افزوده

یکی از اصلی‌ترین محورهای انتقاد نمایندگان، میزان افزایش حقوق و دستمزد در لایحه بودجه ۱۴۰۵ و همچنین مالیات بر ارزش افزوده در نظر گرفته شده است. نمایندگان منتقد تاکید دارند که این دو موضوع نه تنها مشکلی از مردم حل نمی‌کند، بلکه وضعیت را بدتر خواهد کرد:

• افزایش ناکافی حقوق: افزایش ۲۰ درصدی حقوق و دستمزد در شرایط تورم کنونی، گرهی از مشکلات گسترده اقتصادی مردم باز نخواهد کرد.
• مالیات‌های مکرر: دولت در بخش‌های مختلف لایحه بودجه، مالیات‌هایی را در نظر گرفته است که عمدتاً باید از جیب مردم پرداخت شود.
• خنثی‌سازی افزایش حقوق: به باور برخی نمایندگان، افزایش مالیات بر ارزش افزوده به تنهایی، اثر مثبت همان ۲۰ درصد افزایش حقوق را خنثی کرده و از بین می‌برد.

بر اساس قانون خدمات کشوری، دولت موظف است میزان حقوق و دستمزد را مطابق با تورم سالانه افزایش دهد، اما نمایندگان معتقدند میزان پیشنهادی در لایحه با وضعیت اقتصادی جامعه همخوانی ندارد.

احتمال بالای رد کلیات لایحه بودجه

پس از سخنرانی رئیس‌جمهور، بسیاری از نمایندگان در نطق‌های خود به انتقاد شدید از لایحه بودجه پرداختند و در گفت‌وگو با رسانه‌ها گلایه‌های خود را مطرح کردند. بر اساس برآوردهای غیررسمی، تعداد قابل توجهی از نمایندگان نسبت به کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ انتقاد جدی داشته و تاکید کرده‌اند که به احتمال زیاد، کلیات لایحه در صحن علنی رد خواهد شد.

برخی نمایندگان تصریح کرده‌اند که تا زمانی که بخش حقوق و دستمزد کارکنان و مالیات بر ارزش افزوده از سوی دولت اصلاح نشود یا دولت قول اصلاح آن را در جریان بررسی جزئیات ندهد، با کلیات بودجه موافقت نخواهند کرد.

با درخواست مهلت دو روزه کمیسیون تلفیق از مجلس، زمان رأی‌گیری برای کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ به روز سه‌شنبه ۹ دی‌ماه موکول شده است. باید دید دولت تا آن زمان قادر به جلب نظر مساعد مجلس خواهد بود یا خیر.

تاریخچه رد کلیات بودجه در جمهوری اسلامی

در صورت رد کلیات لایحه بودجه ۱۴۰۵ در مجلس، این برای سومین بار در تاریخ جمهوری اسلامی خواهد بود که کلیات بودجه یک دولت توسط نمایندگان رد می‌شود. پیش از این، دو بار در دولت‌های دوازدهم و سیزدهم کلیات بودجه سالانه رأی لازم را کسب نکرده است:

• رد کلیات بودجه سال ۹۷
• رد کلیات بودجه سال ۹۹