احیای ۳۰ درصدی تالاب جازموریان؛ بازگشت امید به معیشت دامداران جنوب کرمان

تالاب جازموریان، یکی از حیاتی‌ترین کانون‌های زیستی و مرتعی در جنوب‌شرق کشور، روزهای امیدبخشی را تجربه می‌کند. نزولات جوی اخیر در کنار اثربخشی پروژه‌های آبخیزداری، بخش قابل توجهی از این تالاب و مراتع وسیع آن را آبگیری کرده و خاطره دوران شکوفایی آن را به عنوان «انبار علوفه دامداران منطقه» زنده کرده است. این احیای تدریجی، نویدبخش بهبود شرایط زیست‌محیطی و اقتصادی برای ساکنان حاشیه تالاب است.

احیای ۳۰ درصدی تالاب و بازگشت به شرایط مطلوب

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری جنوب استان کرمان با تأیید وضعیت مطلوب تالاب پس از بارندگی‌ها، جزئیات مهمی را درباره ابعاد این حوضه آبریز ارائه کرد. حوضه آبریز جازموریان با وسعتی بالغ بر ۶۹ هزار و ۳۹۰ کیلومتر مربع، یکی از بزرگ‌ترین حوزه‌های آبخیز کشور محسوب می‌شود که از ارتفاعات کوه‌های بحرآسمان تا خود تالاب امتداد دارد.

بر اساس گزارش‌های رسمی:

• مساحت تالاب جازموریان حدود ۱۰۸ هزار هکتار است.
• وسعت مراتع پیرامون تالاب بالغ بر ۳۰۰ هزار هکتار می‌باشد.
• در پی بارش‌های اخیر، حدود ۳۰ درصد از کل مساحت تالاب آبگیری شده است.

بهبود معیشت ساکنان حاشیه تالاب

آبگیری اخیر و رویش پوشش گیاهی مناسب، شرایط بسیار مطلوبی برای چرای دام‌های سبک و سنگین فراهم آورده است. این موضوع به طور مستقیم بر بهبود معیشت ساکنان حاشیه تالاب تأثیر گذاشته و دامداران بار دیگر می‌توانند از این پهنه برای نگهداری انواع دام‌ها از جمله گوسفند، گاو و شتر بهره‌برداری کنند.

اهمیت و فواید طرح‌های آبخیزداری

بارندگی‌های اخیر به وضوح نشان داد که پروژه‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری در مدیریت منابع آب و کاهش خسارات زیست‌محیطی نقش حیاتی دارند. آثار مثبت این پروژه‌ها در کنترل رواناب‌ها، کاهش خسارات سیلاب و تغذیه سفره‌های زیرزمینی مؤثر بوده است.

«آثار مثبت پروژه‌های آبخیزداری در شهرستان‌های قلعه‌گنج، جازموریان، فاریاب، منوجان، کهنوج، جیرفت و عنبرآباد مشهود است و این اقدامات علاوه بر کنترل سیلاب، موجب احیاء مراتع و بهبود شرایط زیست‌محیطی و کمک به کاهش انتشار ریزگردها می‌شوند.»

ضرورت تأمین منابع مالی پایدار

با وجود موفقیت‌های حاصل شده، چالش کمبود اعتبارات همچنان مانع بزرگی بر سر راه توسعه کامل این پروژه‌ها است. تأمین منابع مالی پایدار برای توسعه طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری، می‌تواند زمینه بهره‌برداری بهتر از نزولات جوی و تقویت امنیت اجتماعی، اقتصادی و معیشتی روستاییان، کشاورزان و دامداران جنوب کرمان را فراهم سازد.

احیاء دوباره جازموریان نمونه‌ای روشن از اهمیت سرمایه‌گذاری در این حوزه است که می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر پایداری محیط زیست و اقتصاد منطقه داشته باشد.