خبر کامل
مصوبه شورای دانش‌بنیان: ثبت احوال مکلف به خروج از خدمات احراز هویت آنلاین شد
با مصوبه اخیر شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان و در پی اعتراضات گسترده نهادهای صنفی، سازمان ثبت احوال کشور موظف شد ظرف مدت یک ماه به طور کامل از حوزه ارائه خدمات احراز هویت آنلاین خارج شود. این تصمیم مهم، که به منزله پیروزی بخش خصوصی بر انحصار دولتی تلقی می‌شود، در آستانه تغییر ریاست این سازمان ابلاغ گردید.
خروج اجباری ثبت احوال با مهلت یک ماهه
شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان با ابلاغ مصوبه‌ای، سازمان ثبت احوال را مکلف کرد که حداکثر ظرف مدت یک ماه، فعالیت‌های خود را در زمینه خدمات احراز هویت آنلاین متوقف سازد. این سازمان به عنوان تأمین کننده شناسه و متولی پایگاه اطلاعات پایه، بر اساس قانون موظف است اقدامات زیر را انجام دهد:
- ایجاد سازوکار امنیتی و خدماتی برای ارائه‌دهندگان خدمات نظام هویت معتبر بر خط ظرف مدت یک ماه.
- ارائه سازوکار مذکور جهت تصویب به کارگروه تعامل‌پذیری دولت الکترونیکی.
- فراهم کردن زمینه ارائه خدمات احراز هویت دیجیتال توسط شرکت‌های خصوصی، یک ماه پس از تصویب سازوکار.
رقابت دولتی با سامانه «هدا»؛ ریشه اعتراضات
صدور این مصوبه نتیجه مستقیم شکایت شرکت‌های خصوصی فعال در حوزه احراز هویت آنلاین بود. این شرکت‌ها در نامه‌ای رسمی به شورای راهبری، خواستار بررسی موضوع رقابت سازمان ثبت احوال با بخش خصوصی در زمینه ایجاد سامانه و ارائه خدمات برخط احراز هویت شده بودند.
شرکت‌های خصوصی معتقد بودند که سازمان ثبت احوال با راه‌اندازی سامانه «هدا» (سامانه هویت دیجیتال ملی شهروندان ایرانی) مستقیماً وارد رقابت با بخش خصوصی شده است. سامانه هدا در چهار سطح زیر اقدام به احراز هویت می‌کند:
- بررسی اطلاعات هویتی.
- تطبیق با شماره تلفن همراه متصل به کدملی شهروند.
- زنده‌سنجی و تطبیق چهره.
- صدور گواهی امضای دیجیتال و بهره‌برداری از آن در امضای اسناد.
در مقابل، رئیس وقت سازمان ثبت احوال، پیش از این مدعی شده بود که حدود ۲۰ شرکت بدون اخذ مجوزهای لازم و بدون تعهد منع افشای اطلاعات، با سوءاستفاده از نام سازمان ثبت احوال، اقدام به ارائه خدمات هویتی در ازای دریافت مبالغی کرده‌اند.
تغییر ریاست سازمان ثبت احوال
در یک هم‌زمانی قابل توجه، روز گذشته (قبل از انتشار خبر مصوبه)، وزیر کشور هاشم کارگر را از ریاست سازمان ثبت احوال برکنار و «محمد جمالو» را به عنوان رئیس جدید این سازمان معرفی کرد.
هرچند نمی‌توان ارتباط مستقیمی میان این تغییر و مصوبه شورای راهبری فناوری‌ها قائل شد، اما این جابجایی می‌تواند نشانه‌ای از احتمال تغییر رویکرد سازمان در قبال تعامل با بخش خصوصی باشد.
رویکرد رئیس جدید: تکلیف قانونی و حمایت از دانش‌بنیان‌ها
محمد جمالو در مراسم معارفه خود بر نقش محوری سازمان در مدیریت هویت ایرانی و فراهم‌سازی زیرساخت دولت الکترونیک تأکید کرد و اظهار داشت:
«ارائه خدمات الکترونیک نه یک انتخاب بلکه یک تکلیف قانونی و خواست همگانی است و بر همین اساس برنامه‌ها را در یک تقویم مشخص با همکاری و هماهنگی دستگاه‌های متولی و سایر قوا، اجرایی خواهیم کرد.»
وی همچنین بر استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان تأکید کرد و افزود: «بهره‌مندی از دانش بومی و توان علمی جوانان نخبه از مهم‌ترین رویکردهای سازمان در دوره جدید است.»
واکنش انجمن هوش مصنوعی: نجات‌بخش اقتصاد دیجیتال
انجمن صنفی کارفرمایی شرکت‌های فناور هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایران، با صدور بیانیه‌ای از مصوبه شورای راهبری قدردانی کرد. این انجمن پیش‌تر با انتشار بیانیه‌ای، انحصارطلبی ثبت احوال را «نابودکننده کل این صنعت» خوانده بود.
در بیانیه دوم این انجمن آمده است:
«پرده بعدی این شکوائیه و واکنش جمعی اکوسیستم هوش مصنوعی، ابلاغیه حکمی بود از مصوبه «شورای راهبری فناوری‌ها و تولیدات دانش‌بنیان»... [که] سازمان ثبت احوال مکلف شد حداکثر ظرف یک ماه از حوزه خدمات احراز هویت آنلاین خارج شود.»
این انجمن با اشاره به جمله رهبری مبنی بر عدم رقابت بنگاه‌های دولتی با بخش خصوصی، این مصوبه را ستود و آن را نشانه‌ای از حمایت دولتمردان دانست:
«این مصوبه نشان داد... حمایت و پشتیبانی دولتمردان و حاکمیت می‌تواند نجات‌بخش هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال در کشور باشد و این امر سزاوار ستایش و قدردانی است.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
