هوش مصنوعی و بازار کار: فرصت‌ها و چالش‌ها برای مشاغل و نسل جوان

عملکرد بهتر با هوش مصنوعی

تحقیقات «ونگارد» حاکی از آن است که نزدیک به ۱۰۰ شغل که بیشترین مواجهه را با اتوماسیون هوش مصنوعی دارند، از نظر رشد شغلی و افزایش دستمزد واقعی، عملکرد بهتری نسبت به سایر بخش‌های بازار کار از خود نشان داده‌اند. این یافته‌ها به وضوح نشان می‌دهد که سیستم‌های هوش مصنوعی کنونی، بیشتر به عنوان ابزاری برای افزایش بهره‌وری کارکنان و سوق دادن وظایف آن‌ها به سمت فعالیت‌های با ارزش بالاتر عمل می‌کنند.

• رشد شغلی: نرخ رشد شغلی در مشاغلی که استفاده زیادی از هوش مصنوعی دارند (مانند کارمندان اداری، دستیاران منابع انسانی و دانشمندان داده) از ۱ درصد در سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹، به ۱.۷ درصد در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است. در همین دوره، نرخ رشد سایر مشاغل از ۱.۱ درصد به ۰.۸ درصد کاهش یافته است.
• افزایش دستمزد: رشد دستمزد در مشاغل پرکاربرد هوش مصنوعی، از ۰.۱ درصد قبل از همه‌گیری کووید، به ۳.۸ درصد پس از همه‌گیری و ظهور چت‌جی‌پی‌تی افزایش یافته است. این در حالی است که برای سایر مشاغل، افزایش دستمزد ناچیز و از ۰.۵ درصد به ۰.۷ درصد بوده است.

تغییر بازار کار و افزایش بهره‌وری

هوش مصنوعی به دلیل ظرفیت بالای خود در تغییر ساختار بازار کار و افزایش بهره‌وری، به عنوان یک روند کلان برجسته مطرح است. پیش‌بینی می‌شود که موج مداوم سرمایه‌گذاری فیزیکی مبتنی بر هوش مصنوعی، نیرویی قدرتمند باشد که یادآور دوره‌های گذشته گسترش سرمایه‌های کلان نظیر توسعه راه‌آهن در اواسط قرن نوزدهم و موج اطلاعات و ارتباطات از راه دور در اواخر دهه ۱۹۹۰ است.

با این حال، این گزارش هشدار می‌دهد که همه نقش‌ها از آسیب‌های رشد هوش مصنوعی در امان نخواهند بود. برخی مشاغل به دلیل اتوماسیون، به نیروی کار کمتری نیاز پیدا می‌کنند و این فرآیند، پیامدهای متمایزی در بازار کار خواهد داشت، مشابه انقلاب‌های فناوری پیشین.

«ونگارد» تصویر نسبتاً مثبتی از همزیستی انسان‌ها با هوش مصنوعی ترسیم می‌کند، اما نظریه تأسف‌بار در مورد بازار کاری را تأیید می‌کند که متخصصان جوان تازه‌کار با موانع شغلی نگران‌کننده‌ای روبرو هستند. این چالش‌ها در تمام مشاغل، حتی آن‌هایی که کمتر تحت تأثیر هوش مصنوعی قرار گرفته‌اند، مشاهده می‌شود.

کاهش فرصت‌های شغلی و تأثیر بر نسل جوان

با ظهور چت‌بات‌ها و عوامل هوش مصنوعی، فرصت‌های شغلی در سال‌های اخیر رو به کاهش گذاشته است. داده‌های فدرال رزرو آمریکا نشان می‌دهد که از زمان ظهور چت‌جی‌پی‌تی در سال ۲۰۲۲، آگهی‌های شغلی در سراسر آمریکا ۳۲ درصد کاهش یافته است. کارفرمایان به طور فزاینده‌ای به ابزارهای هوش مصنوعی و اتوماسیون برای افزایش کارایی تکیه می‌کنند و کارکنان جوان بیشترین ضربه را متحمل می‌شوند.

• کاهش آگهی‌های شغلی برای نسل زد: بر اساس گزارش دانشگاه استنفورد در سال ۲۰۲۵، آگهی‌های شغلی در حوزه‌های مرتبط با هوش مصنوعی برای نسل زد (افراد ۲۲ تا ۲۵ ساله) از سال ۲۰۲۲، کاهش ۱۳ درصدی داشته است.
• کاهش کارکنان جوان در شرکت‌های فناوری: داده‌های شرکت «پیو» (Pave) نشان می‌دهد که درصد کارکنان جوان ۲۱ تا ۲۵ ساله در شرکت‌های فناوری از ابتدای سال ۲۰۲۳ تا جولای سال جاری، به نصف کاهش یافته است. این گروه زمانی ۱۵ درصد از نیروی کار در شرکت‌های بزرگ فناوری عمومی را تشکیل می‌دادند که دو سال بعد به ۶.۸ درصد نزول کرد.

کارشناسان اشاره می‌کنند که این اخراج‌ها ممکن است نتیجه مجموعه‌ای از مسائل مانند عدم قطعیت اقتصادی، حل مشکل استخدام بیش از حد در دوران همه‌گیری و آمادگی برای تعرفه‌ها باشد، نه فقط هوش مصنوعی. با وجود اینکه مدل‌های زبانی بزرگ در برنامه‌نویسی و آزمون‌های استعداد، انسان‌ها را شکست می‌دهند، اما هنوز با سناریوهای دنیای واقعی که نیاز به تصمیم‌گیری‌های ظریف دارند، دست و پنجه نرم می‌کنند و پیشرفت قابل توجهی لازم است تا شاهد اختلال گسترده‌تر در بازارهای کار باشیم.