هشدار رئیس دانشگاه علوم پزشکی کاشان درباره کاهش نرخ باروری و پیامدهای اجتماعی

نقش دانشگاه‌های علوم پزشکی در بحران جمعیت

کوچکی با بیان اینکه دانشگاه‌های علوم پزشکی به‌عنوان متولیان اجرا و هماهنگی برنامه‌های حوزه سلامت، نقشی فراتر از ارائه خدمات درمانی دارند، افزود: این دانشگاه‌ها بخشی از ساختار اجتماعی جوامع هستند و در کنار وظایف آموزشی و پژوهشی، نسبت به تغییرات جمعیتی در ساختار و ترکیب جمعیت حساسیت ویژه‌ای دارند.

کاهش نگران‌کننده نرخ باروری در کاشان

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کاشان تصریح کرد: در دو سال اخیر، نرخ باروری در منطقه کاشان به زیر ۱.۵ فرزند برای هر مادر در سن باروری رسیده است؛ نرخی که به‌مراتب کمتر از حد لازم برای تثبیت جمعیت است. این کاهش، پیامدهای قابل‌توجهی به دنبال دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش تدریجی نیروی انسانی جوان در صنایع و مراکز تولیدی
• کمبود نیروهای متخصص در کلیه بخش‌های دولتی و خصوصی
• کم‌رنگ شدن شبکه‌های خانوادگی و حمایت‌های عاطفی
• کاهش نشاط اجتماعی و احساس تعلق در نسل آینده

با توجه به اینکه کاشان شهری صنعتی و دانشگاهی است، آینده آن بدون حضور نیروی جوان و خانواده‌های پویا، با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد.

اقدامات دانشگاه علوم پزشکی کاشان برای حمایت از جوانی جمعیت

دانشگاه علوم پزشکی کاشان با همکاری سایر نهادها، مجموعه‌ای از اقدامات را در سال‌های اخیر دنبال کرده است که مهم‌ترین آن‌ها در حوزه درمان ناباروری و ارائه خدمات مشاوره‌ای است.

تجهیز مراکز درمان ناباروری

در زمینه ارائه و توسعه خدمات درمان ناباروری، مراکز درمان ناباروری در منطقه کاشان تجهیز شده‌اند. زوج‌ها می‌توانند با هزینه کمتر و پوشش بیمه‌ای مناسب از این خدمات بهره‌مند شوند. در حال حاضر، دانشگاه علوم پزشکی کاشان دارای:

• یک مرکز سطح دو برای خدمات تخصصی ناباروری
• یک مرکز سطح سه برای خدمات تخصصی ناباروری

این مراکز خدمات را به زوج‌های واجد شرایط با پوشش بیمه‌ای ۹۰ درصدی ارائه می‌دهند.

خدمات مشاوره و فرزندآوری

همچنین، خدمات مشاوره و گفت‌وگو با خانواده‌ها در مراکز خدمات جامع سلامت ارائه می‌شود. در این مراکز، کارشناسان و مراقبان بهداشت با خانواده‌ها درباره سلامت باروری و فرزندآوری گفت‌وگو می‌کنند. در شهرستان‌های کاشان و آران و بیدگل، دو مرکز «نَفَس» نیز مشغول ارائه مشاوره‌ها و اقدامات حمایتی به مادران باردار مراجعه‌کننده هستند.

همکاری فراگیر برای دستیابی به اهداف جمعیت

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کاشان اظهار کرد: حمایت از جوانی جمعیت موضوعی فرا دستگاهی است و بدون همراهی ادارات، سازمان‌ها، بخش خصوصی و مردم، دستیابی به نرخ هدف امکان‌پذیر نخواهد بود.

پیامدهای اجتماعی کوچک شدن خانواده‌ها

کوچکی تاکید کرد: کوچک شدن خانواده‌ها تنها یک تحول جمعیتی نیست، بلکه تغییری عمیق در ساختار روابط انسانی به شمار می‌رود. زمانی که خانواده‌ها تنها یک یا دو فرزند دارند، نسل‌های بعد با تعداد بسیار کمتری از بستگان، شبکه‌های حمایتی و تجربه‌های خانوادگی رشد می‌کنند. این مسئله به‌تدریج بر احساس تنهایی، میزان حمایت‌های عاطفی و حتی سرمایه اجتماعی جامعه تأثیر می‌گذارد. آینده‌ای با خانواده‌های کوچک‌تر، آینده‌ای با پیوندهای کم‌رنگ‌تر و روابط محدودتر خواهد بود.

وی در پایان تاکید کرد: خانواده کامل زمانی معنا پیدا می‌کند که فرزندان تنها نباشند و خواهر و برادر داشته باشند. داشتن خواهر و برادر صرفاً یک موضوع احساسی نیست، بلکه پشتوانه‌ای برای تمام سال‌های زندگی انسان است. با کوچک شدن خانواده‌ها، نسل‌های آینده دیگر عمو، عمه، دایی و خاله و حتی نسل‌های بعد از آن را نخواهند داشت و شادابی و رفت‌وآمدهای خانوادگی که نسل‌های پیشین تجربه می‌کردند، به‌تدریج کمرنگ خواهد شد. فرزند بیشتر یعنی پیوند بیشتر، همدلی بیشتر و پشتوانه‌ای که تا پایان عمر همراه انسان می‌ماند. اگر امروز برای جوانی جمعیت تصمیم نگیریم، فردا ممکن است چیزهایی را از دست بدهیم که بازسازی آن‌ها دیگر ممکن نباشد.