خشکسالی عامل اصلی نابودی «هابیت‌ها»؛ خویشاوندان باستانی انسان…

مقدمه: معمای نابودی «هابیت‌ها»

تحقیقات جدید پرده از معمای نابودی گونه‌ای از خویشاوندان باستانی انسان، موسوم به Homo floresiensis یا «انسان فلورسی» که به دلیل قد کوتاه خود به «هابیت» معروف بودند، برداشته است. این پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تغییرات اقلیمی و خشکسالی‌های شدید، عامل اصلی انقراض این گونه بوده است.

انسان‌های فلورسی برای حدود ۱۴۰ هزار سال در غار «لیانگ بوآ» زندگی می‌کردند، جایی که فیل‌های کوتاه‌قد را شکار کرده و ابزارهای سنگی می‌ساختند. اما این ثبات با شروع خشکسالی‌های هزاران ساله از بین رفت و این منطقه را درگیر بحرانی عمیق کرد که نهایتاً به نابودی هابیت‌ها انجامید. با کمبود شدید غذا و آب، هابیت‌ها حدود ۵۰ هزار سال پیش مجبور به ترک غار لیانگ بوآ شدند.

تصویری از بازسازی چهره انسان فلورسی (هابیت)

شواهد باستان‌شناسی و اقلیمی

تیم پژوهشی برای بازسازی این بحران اقلیمی باستانی، به سراغ دو شاهد غیرمنتظره رفتند: حلقه‌های رشد استالاگمیت‌های غار و نشانه‌های ایزوتوپی موجود در دندان‌های فسیلی فیل‌ها. این دندان‌ها متعلق به گونه‌ای از فیل‌های کوتوله به نام Stegodon florensis insularis بودند که منبع اصلی تغذیه هابیت‌ها را تشکیل می‌دادند.

این داده‌ها روایتگر فروپاشی تدریجی محیط‌زیست هستند. روند خشک‌شدن منطقه حدود ۷۶ هزار سال پیش آغاز شد و بین ۶۱ هزار تا ۵۵ هزار سال پیش به یک خشکسالی شدید و بی‌سابقه تبدیل گشت. نتایج این تحقیقات مهم در مجله معتبر نیچر به چاپ رسیده است.

پیامدهای خشکسالی بر هابیت‌ها

بازه زمانی این خشکسالی شدید با شواهد باستان‌شناسی مربوط به نابودی انسان فلورسی همخوانی کامل دارد. بررسی ایزوتوپی دندان‌های فیل‌ها نشان داد که این حیوانات نیز برای یافتن آب با مشکلات جدی مواجه بودند؛ چرا که بستر رودخانه‌ها به خاک ترک‌خورده تبدیل شده بود. حدود ۶۱ هزار سال پیش، جمعیت فیل‌های کوتوله به شکل چشمگیری کاهش یافت و هابیت‌ها را از مهم‌ترین منبع غذایی‌شان محروم کرد؛ دقیقاً در همان زمانی که محیط‌زیست شروع به فروپاشی کرده بود.

در نهایت، کمبود بی‌وقفه آب و مبارزه ناامیدانه برای دستیابی به منابع غذایی، هابیت‌ها را مجبور کرد تا غار لیانگ بوآ، خانه اجدادی خود را ترک کنند و به مهاجرتی بی‌بازگشت تن دهند.