هوش مصنوعی و پژوهش‌های نوین؛ راهکار ایران برای امنیت غذایی و مقابله با تغییر اقلیم

نقش هوش مصنوعی در کشاورزی نوین

گل‌محمدی تاکید کرد که به‌کارگیری هوش مصنوعی در تشخیص آفات، بیماری‌های گیاهی و ارائه راهکارهای کنترلی دقیق باید از برنامه‌های جدی سازمان و موسسه گیاه‌پزشکی باشد. هوش مصنوعی می‌تواند به کشاورزان در مزرعه کمک شایانی کند و کارایی و دقت عملیات کشاورزی را افزایش دهد.

دستاوردهای هوشمندسازی و سازگاری با اقلیم

رئیس سازمان تات به دستاوردهای چشمگیر هوشمندسازی در بخش کشاورزی اشاره کرد:

• در حوزه آبیاری هوشمند، حدود ۱۰ هزار هکتار از اراضی کشور تحت پوشش قرار گرفته که منجر به کاهش ۱۳ درصدی مصرف آب و افزایش ۱۸ درصدی تولید شده است.
• توسعه کشت چغندر پاییزه در سطح ۴۰ هزار هکتار، صرفه‌جویی بیش از ۱۱۰ میلیون مترمکعب آب را به همراه داشته که گامی مؤثر در راستای سازگاری با تغییر اقلیم است.

امنیت غذایی و ذخایر ژنتیکی

گل‌محمدی به تصویب «طرح تاب‌آوری امنیت غذایی» در مجلس شورای اسلامی اشاره کرد که ماده‌ای برای تامین منابع مالی از محل واردات برای مرکز رونوشت ذخایر و منابع ژنتیکی کشور در آن گنجانده شده است. موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور با در اختیار داشتن بزرگ‌ترین موزه تنوع ژنتیکی خاورمیانه با حدود ۴.۵ میلیون نمونه، نقش بی‌بدیلی در حفظ و بهره‌برداری از این ذخایر ایفا می‌کند.

چالش تغییر اقلیم و نیاز به پژوهش‌های نوین

تغییر اقلیم یکی از جدی‌ترین چالش‌های بخش کشاورزی است که با ظهور آفات و بیماری‌های جدید و کاهش کارایی روش‌های کنترلی گذشته، ورود جدی موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی به پژوهش‌های نوین، به‌ویژه در حوزه فناوری‌های زیستی و هوش مصنوعی را به یک ضرورت تبدیل کرده است.

بازنگری ساختار سازمان تات

گل‌محمدی از تدوین ساختار جدید سازمان تات خبر داد. این ساختار با محورهایی چون کوچک‌سازی، منطقی‌سازی، حذف وظایف موازی، توجه به ماموریت‌های جدید و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان تدوین شده و امید می‌رود حداکثر تا یک ماه آینده برای بررسی و تصویب به شورای عالی اداری کشور ارسال شود.

لزوم به‌روزرسانی و مسئله‌محوری پژوهش‌های کشاورزی

مریم جلیلی‌مقدم، رئیس سازمان حفظ نباتات کشور، بر ضرورت مسئله‌محور و به‌روز بودن پژوهش‌های بخش کشاورزی تاکید کرد. او اظهار داشت که تغییر الگوی بارش و افزایش میانگین دما، بسیاری از روش‌ها و توصیه‌های گذشته را ناکارآمد کرده و بازنگری و اصلاح دستورالعمل‌های فنی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

جلیلی‌مقدم با اشاره به کنوانسیون بین‌المللی حفظ نباتات (IPPC) و چارچوب موافقت‌نامه SPS، اهمیت پژوهش کاربردی و معتبر را دوچندان دانست و تاکید کرد که اولویت کشور، انجام پژوهش‌هایی است که مستقیماً به حل مشکلات موجود بخش کشاورزی کمک کند.

وی نقش موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور را به عنوان ستون فقرات علم گیاه‌پزشکی و پشتیبان اصلی بخش‌های اجرایی بسیار مهم دانست و از تدوین تفاهم‌نامه همکاری میان سازمان حفظ نباتات و این موسسه خبر داد. این تفاهم‌نامه با هدف ایجاد چارچوبی منسجم برای توسعه همکاری‌ها تهیه شده و بر هم‌افزایی این دو نهاد برای گام‌های مؤثر و ماندگار تاکید دارد.