صنعت شناورسازی ایران: از بی‌اعتمادی تا خودکفایی در ساخت شناورهای اقیانوس‌پیما

صنعت شناورسازی ایران که زمانی با بی‌اعتمادی بهره‌برداران و ضعف در جلب رضایت مشتریان داخلی دست و پنجه نرم می‌کرد، اکنون با رویکردی نوین و تجمیع ظرفیت‌ها، در مسیر خودکفایی و حتی پیوستن به جمع سازندگان شناورهای اقیانوس‌پیما گام برمی‌دارد. این تحول، نتیجه تلاش‌های ۱۵ ماهه برای شناسایی دقیق توانمندی‌ها، مذاکرات گسترده با تولیدکنندگان و مشتریان اصلی، و تمرکز بر ارتقای کیفیت و تحویل به‌موقع پروژه‌هاست.

چالش‌های گذشته و راهبردهای نوین

علی عبدالعلی‌زاده، نماینده ویژه رئیس‌جمهور، در بازدید از سومین نمایشگاه صنایع دریایی و دریانوردی ایران در بوشهر، به تشریح وضعیت گذشته و حال این صنعت پرداخت. وی اظهار داشت که حدود ۱۵ ماه پیش، نه تنها خریداران تمایلی به سفارش به سازندگان داخلی نداشتند، بلکه سازندگان ایرانی نیز نتوانسته بودند اعتماد لازم را جلب کنند. این وضعیت، ناشی از نبود تصویر روشنی از ظرفیت واقعی شناورسازی کشور بود که به عنوان یک مانع جدی در توسعه صنایع دریایی عمل می‌کرد.

«در آن مقطع، تصویر روشنی از ظرفیت واقعی شناورسازی کشور وجود نداشت و این خلأ، یکی از موانع جدی توسعه صنایع دریایی بود.»

برای غلبه بر این چالش، شناسایی دقیق توانمندی‌ها در دستور کار قرار گرفت. تیم‌هایی در سواحل شمالی و جنوبی کشور تشکیل شد تا تمامی واحدهای شناورسازی، از کارگاه‌های کوچک تا مجموعه‌های بزرگ، به صورت یکپارچه شناسایی شوند. این شناسایی شامل برآورد دقیق فناوری‌ها، تجهیزات و نیروی انسانی فعال در حوزه‌های ساخت کشتی، سکوهای نفتی و انواع شناورهای بزرگ و کوچک بود.

گام‌های بلند به سوی خودکفایی و صادرات

عبدالعلی‌زاده تاکید کرد که اکنون تلاش می‌شود این ظرفیت‌ها در قالب فرآیندهای صنعتی منسجم به کار گرفته شود تا ایران بتواند به جمع سازندگان شناورهای اقیانوس‌پیما بپیوندد. در این راستا، مذاکرات گسترده‌ای با تولیدکنندگان و سازندگان شناور در بخش‌های مختلف انجام شده و از آنان خواسته شده تا توان واقعی خود را در زمینه فنی و نیروی انسانی ارائه دهند.

همزمان، با مشتریان اصلی شناورهای کشور از جمله شرکت ملی نفت ایران، شرکت ملی نفتکش و کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران رایزنی شده است تا از ظرفیت‌های داخلی استفاده کنند. این رویکرد، در تضاد با گذشته‌ای است که پروژه‌ها با تأخیرهای طولانی مواجه می‌شدند و بی‌اعتمادی را دامن می‌زد.

نتایج ملموس و چشم‌انداز آینده

امروز، با تجمیع ظرفیت‌ها و ایجاد هم‌افزایی میان سازندگان، شرایط متفاوتی رقم خورده و نمونه‌های موفقی از ساخت کشتی‌های ایرانی با کیفیت مطلوب به بهره‌برداران ارائه شده است. در قالب قراردادها و تفاهم‌نامه‌های جدید، شرکت‌هایی مانند ایزوایکو وارد ساخت کشتی‌های تجاری و نفتکش با تأیید و رضایت مشتریان شده‌اند. همچنین، در بخش ساخت سکوهای نفتی و شناورهای بزرگ نیز پیشرفت‌های قابل توجهی حاصل شده است.

• ساخت و تعمیر شناورهای نفتی و سکوها: ظرفیت‌های داخلی به سطحی رسیده که می‌تواند پاسخگوی نیاز کشور باشد.
• شناورسازی گردشگری: توافقات خوبی در این بخش صورت گرفته است.
• نقش نیروی انسانی متخصص: اتکا به جامعه مهندسی کشور و حضور متخصصان برجسته، زمینه افزایش سرعت ساخت، ارتقای کیفیت و تحویل به‌موقع پروژه‌ها را فراهم کرده است.

نماینده ویژه رئیس‌جمهور ابراز امیدواری کرد که با تداوم حمایت‌ها و تقویت اعتماد میان بهره‌برداران و سازندگان، صنعت شناورسازی کشور به رونق پایدار برسد و بخش مهمی از نیازهای دریایی ایران در داخل تأمین شود.