آیا تجربه سقوط سال ۹۹ در بورس تکرار می‌شود؟

آیا تجربه تلخ سال ۹۹ در بازار سهام ایران تکرار می‌شود؟

بازار سهام ایران طی دو روز گذشته شاهد اصلاحی سنگین بود که طی آن شاخص کل بورس به کف کانال چهار میلیونی سقوط کرد. همزمان با این افت، بیش از هفت همت پول حقیقی از بازار سهام خارج شد که یک رکورد بی‌سابقه محسوب می‌شود و نگرانی‌ها را در مورد تکرار تجربه سال ۱۳۹۹ افزایش داده است.

تفاوت‌های اساسی بازار سرمایه امروز با سال ۱۳۹۹

پیام الیاس کردی، کارشناس برجسته بازار سرمایه، با رد هرگونه شباهت میان شرایط کنونی و سال ۱۳۹۹، به تفاوت‌های بنیادین اشاره کرد. او توضیح داد: «در سال ۱۳۹۹، نرخ بهره حدود ۸ درصد بود که با تورم فاصله قابل‌توجهی داشت و ارزش دلاری بورس ایران را به ۴۲۷ میلیارد دلار رسانده بود. اما امروز، ارزش دلاری بازار سرمایه تنها در محدوده ۱۰۰ میلیارد دلار قرار دارد که تقریباً یک‌چهارم آن دوره است. بنابراین، اتمسفر فعلی به‌هیچ‌وجه با سال ۹۹ قابل مقایسه نیست.»

نرخ بهره: عامل اصلی فشار بر بورس

الیاس کردی تاکید کرد که با وجود افزایش قابل‌توجه قیمت دلار و کاهش شدید ارزش دلاری بازار سرمایه، تنها عاملی که می‌تواند بورس را تحت فشار قرار دهد و مانع رشد آن شود، نرخ بهره است. او افزود: «تصور نمی‌کنم بازار سهام با ریزش سنگین و آنچنانی مواجه شود، زیرا قیمت دلار افزایش یافته و ارزش دلاری بازار سرمایه کاهش یافته است.»

رشد اسمی بورس، نشانه‌ای فریبنده

این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد که رشد اسمی و ریالی شاخص کل بورس، آن‌چنان که باید، اتفاق خاصی را رقم نزده است. او اظهار داشت: «شاخص به‌تنهایی دماسنج دقیقی برای وضعیت بازار نیست و نمی‌توان این رشد را نشانه یک اتفاق غیرعادی یا عجیب در بورس ایران دانست.»

عبدالناصر همتی و انتظارات بازار سرمایه

الیاس کردی به رابطه سنتی بازار سرمایه با عبدالناصر همتی اشاره کرد و گفت: «به‌طور سنتی همواره نگاه بورس به ایشان مثبت بوده است. بازار سرمایه معمولاً تصور می‌کرده که آقای همتی می‌تواند بخشی از مشکلات آن، به‌ویژه در حوزه سیاست ارزی و حرکت به سمت ارز تک‌نرخی، را حل کند.»

تفاوت شرایط فعلی با گذشته

با این حال، الیاس کردی تصریح کرد که شرایط فعلی با دوره قبلی حضور همتی در بانک مرکزی تفاوت‌های اساسی دارد. او بیان کرد: «وضعیت کلی کشور نسبت به آن زمان تغییرات زیادی کرده و نمی‌توان همان انتظارات گذشته را تکرار کرد.»

کنترل نرخ بهره: مهم‌ترین اقدام همتی

«به نظر می‌رسد مهم‌ترین و شاید تنها اقدام مؤثر آقای همتی برای بازار سهام، کنترل نرخ بهره و جلوگیری از افزایش بیشتر آن باشد. اگر چنین اقدامی انجام شود، بورس می‌تواند با خوش‌بینی بیشتری به آینده نگاه کند.»

چالش‌های ارز تک‌نرخی

الیاس کردی در مورد ارز تک‌نرخی نیز اظهار داشت: «چه در فضای بودجه و چه در شرایط کلی اقتصاد ایران، فعلاً بستر لازم برای تحقق کامل آن فراهم نیست و به نظر می‌رسد تا حدی از فضای ارز تک‌نرخی فاصله داشته باشیم.» او افزود که احتمالاً همتی تلاش خواهد کرد دلار را به سمت تک‌نرخی شدن سوق دهد، اما نتیجه نهایی به دیدگاه‌های غالب در این مسیر بستگی خواهد داشت.