کاهش تولید گل نرگس در خراسان جنوبی؛ چالش‌ها و چشم‌اندازها

تولید گل نرگس در استان خراسان جنوبی، که یکی از قطب‌های اصلی این محصول در کشور محسوب می‌شود، در سال گذشته با چالش‌های اقلیمی متعددی مواجه شده است. این عوامل شامل گرمای بی‌سابقه در پاییز، افت ناگهانی دما در اسفندماه و همچنین کاهش محسوس بارندگی‌های مؤثر بوده که همگی به کاهش تولید این محصول منجر شده‌اند.

آمار و ارقام تولید و سطح زیر کشت

بر اساس گزارش معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، در سال گذشته بیش از ۱۵ میلیون شاخه گل نرگس در این استان تولید شده است. این میزان تولید از سطح زیر کشتی بالغ بر ۴۲.۲ هکتار حاصل شده که به طور میانگین از هر مترمربع، حدود ۳۲ شاخه گل نرگس برداشت می‌شود.

• ۲۷ هکتار از این اراضی در شهرستان خوسف قرار دارد.
• ۱۴.۵ هکتار در شهرستان طبس واقع شده است.
• ۰.۷ هکتار نیز به شهرستان سربیشه اختصاص دارد.

بازار فروش و زمان برداشت

گل نرگس تولیدی در خراسان جنوبی به دلیل کیفیت بالا، به استان‌های مختلف کشور از جمله تهران، سیستان و بلوچستان، یزد و خراسان رضوی ارسال می‌شود. زمان برداشت این محصول معمولاً از اوایل آذرماه آغاز شده و در صورت مساعد بودن شرایط جوی، تا نیمه اسفندماه ادامه می‌یابد.

مزیت‌های کیفی و جایگاه ملی

شرایط اقلیمی مناسب، آب‌وهوای مطلوب، تغذیه صحیح گیاه و استفاده از کودهای حیوانی، از جمله عواملی هستند که به افزایش کیفیت گل نرگس تولیدی در خراسان جنوبی کمک کرده‌اند. این موضوع یک مزیت رقابتی مهم برای تولیدکنندگان استان به شمار می‌رود. خراسان جنوبی در حال حاضر رتبه پنجم تولید گل نرگس در کشور را به خود اختصاص داده و شهرستان خوسف نیز رتبه نخست تولید این محصول را در سطح استان داراست. در این شهرستان، یک کلکسیون الگویی از ارقام داخلی و خارجی گل نرگس در مساحتی بالغ بر نیم هکتار ایجاد شده است.

چالش‌ها و مشکلات پیش‌رو

با وجود ظرفیت‌های بالا، بخش تولید گل نرگس در خراسان جنوبی با مشکلاتی نیز مواجه است. عمده‌ترین این چالش‌ها عبارتند از:

• نبود صنایع فرآوری کافی برای محصولات جانبی گل نرگس.
• کمبود وسایل نقلیه مجهز به سردخانه برای انتقال گل به سایر نقاط کشور، که منجر به کاهش کیفیت و طول عمر محصول در طول مسیر می‌شود.

تعداد بهره‌برداران گل نرگس در استان خراسان جنوبی به ۷۵۰ نفر می‌رسد که رفع این مشکلات می‌تواند تأثیر بسزایی در بهبود وضعیت معیشتی آنان داشته باشد.

زادگاه گل نرگس در شرق کشور

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی یادآور شد که زادگاه اصلی گل نرگس در شرق کشور، منطقه‌ای به نام «نرگس‌کوه» یا «کوه نرگسی» است. این منطقه در فاصله ۱۳ کیلومتری غرب شهر خوسف قرار دارد و به لهجه محلی «کوه نرگسو» نامیده می‌شود که نشان از قدمت و اهمیت این منطقه در کشت گل نرگس دارد.