پیشرفت ۱۰ درصدی آزادراه قائم‌شهر-ساری پس از ۱۳ سال؛ پیگیری جدی برای رفع موانع

آزادراه استراتژیک قائم‌شهر-ساری، پروژه‌ای حیاتی برای تسهیل ترافیک و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل در استان مازندران، پس از گذشت بیش از یک دهه از آغاز عملیات اجرایی، تنها ۱۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. این وضعیت، موجب انتقادات شدید مسئولان محلی و نگرانی از تأخیرهای طولانی‌مدت در بهره‌برداری از این مسیر ۴۵ کیلومتری شده است.

وضعیت کنونی و انتقادات

عمران عباسی، در جلسه‌ای که برای پیگیری وضعیت این آزادراه در قائم‌شهر برگزار شد، با انتقاد از روند کند اجرای طرح، اظهار داشت: «آزادراه قائم‌شهر–ساری پس از ۱۳ تا ۱۴ سال، تنها حدود ۱۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد که این وضعیت به‌هیچ‌وجه زیبنده مردم منطقه نیست.» وی افزود که در جلسات متعدد با استاندار مازندران و معاون رئیس‌جمهور، پیگیری‌های جدی برای رفع گره‌های این طرح در جریان سفر آتی رئیس‌جمهور در حال انجام است.

موانع مالی و مشارکت نهادها

عباسی به مدل تأمین مالی پروژه اشاره کرد و گفت: «بانک ملی و صندوق بازنشستگی کشور در این طرح مشارکت دارند و برای تسریع در اجرای آن، برگزاری جلساتی با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و همچنین مدیرعامل بانک ملی ضروری است.» این اظهارات نشان‌دهنده نیاز به هماهنگی بیشتر بین نهادهای مالی و دولتی برای تزریق منابع لازم به پروژه است.

نقش وزارت راه و شهرسازی

نماینده پیگیر این پروژه همچنین بر سهم وزارت راه و شهرسازی در اجرای آزادراه تأکید کرد: «در این زمینه چندین دیدار با وزیر راه و شهرسازی داشته‌ایم و این وزارتخانه نیز باید همانند پروژه‌هایی نظیر پل پلسفید، سهم و تعهد خود را در تسهیل امور و ایجاد انگیزه در پیمانکار، به‌طور کامل ایفا کند.» این درخواست، بر لزوم حمایت قاطع و عملیاتی وزارتخانه از پیمانکاران برای پیشبرد سریع‌تر پروژه دلالت دارد.

تملک اراضی، چالش اصلی

یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر اجرای این آزادراه، تملک اراضی مورد نیاز است. عباسی اعلام کرد که «بخش اعظم تملک اراضی طرح در محدوده قائم‌شهر انجام شده است، اما لازم است تملک اراضی در محدوده ساری و میاندورود نیز با سرعت و جدیت بیشتری دنبال شود.» تکمیل فرآیند تملک اراضی، گامی اساسی برای رفع موانع اجرایی و آغاز عملیات عمرانی در بخش‌های باقی‌مانده است.

تاریخچه و مشخصات فنی پروژه

کلنگ ساخت این آزادراه به طول ۴۵ کیلومتر، در سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۹۰ به زمین زده شد. اما موانع اداری و کمبود مالی، باعث توقف و کندی شدید روند ساخت آن تا سال ۱۳۹۵ شد. در آن سال، با مصوبه هیئت وزیران، دستورات لازم برای اجرای طرح اتخاذ و ابلاغ شد و از سال ۱۴۰۲ وارد فاز اجرایی جدی‌تر شد.

تصویب‌نامه هیئت وزیران در خرداد ماه سال ۱۳۹۵ توسط معاون اول رئیس‌جمهور وقت به وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، کشور، امور اقتصادی و دارایی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ابلاغ شده بود. بر اساس این مصوبه:

• وزارت راه و شهرسازی: تأمین ۳۰ درصد منابع مالی مورد نیاز از محل ردیف اعتباری شماره (۴۰۷۰۲۸۱۸) قوانین بودجه سنواتی، فروش اوراق مشارکت و سایر منابع مصوب.
• طرف مشارکت (بخش خصوصی): تأمین ۷۰ درصد منابع مالی لازم برای احداث آزادراه و تأسیسات جانبی.

این آزادراه از منطقه متانکلا در ورودی قائم‌شهر آغاز شده و پس از عبور از مهد دشت و پلیس راه ساری، به سمت نکا به محور سراسری کشور متصل می‌شود. این مسیر در اصل به‌عنوان کنارگذر جنوبی شهرستان‌های قائم‌شهر، ساری و میاندورود طراحی شده بود. مدت اجرای طرح در آن زمان چهار ساله و با اعتبار اولیه ۱۷۰ هزار میلیارد ریال پیش‌بینی شده بود.

این پروژه، بخشی از آزادراه سراسری غرب به شرق حاشیه خزر محسوب می‌شود و طبق طرح اولیه، در دو باند رفت و برگشت، هر کدام با سه خط تردد (قابل تعریض به چهار خط) احداث خواهد شد. در طراحی‌های مهندسی، تونلی به طول ۱۸۰۰ متر برای پرهیز از آسیب‌های زیست‌محیطی و عرض جاده ۷۵ متر در نظر گرفته شده است.