افزایش پلکانی معکوس حقوق در بودجه ۱۴۰۵: نابرابری در عمل؟

مقدمه: طرح جدید دولت برای افزایش حقوق در بودجه ۱۴۰۵

دولت در لایحه بودجه سال 1405، رویکردی متفاوت را برای افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان در پیش گرفته است. این طرح که با عنوان «افزایش پلکانی معکوس» شناخته می‌شود، به دنبال توزیع نابرابر درصد افزایش حقوق است؛ به این معنا که حقوق‌های پایین‌تر از درصد افزایش بیشتری برخوردار خواهند شد، در حالی که حقوق‌های بالاتر افزایش درصدی کمتری را تجربه می‌کنند.

جزئیات طرح افزایش پلکانی معکوس

بر اساس این طرح، هدف ظاهری، حمایت بیشتر از اقشار کم‌درآمد و کاهش شکاف طبقاتی است. با این حال، بررسی دقیق‌تر ارقام نشان می‌دهد که این طرح ممکن است در عمل نتایج متفاوتی داشته باشد.

• افزایش حقوق‌های بالا: به عنوان مثال، حقوق یک کارمند با دریافتی ۱۰۰ میلیون تومان، شاهد افزایش ۲۳ میلیون تومانی خواهد بود.
• افزایش حقوق‌های پایین: در مقابل، حقوق‌بگیرانی که حداقل دستمزد را دریافت می‌کنند، حتی با اعمال حداکثر درصد افزایش، به رقم ۱۹ میلیون تومان نیز نخواهند رسید.

تأثیر طرح بر اقشار مختلف

این تفاوت فاحش در میزان افزایش ریالی، نگرانی‌هایی را در مورد اثربخشی واقعی طرح در بهبود معیشت اقشار کم‌درآمد ایجاد کرده است. در حالی که درصد افزایش برای حقوق‌های پایین‌تر بیشتر به نظر می‌رسد، اما در عمل، مبلغ ریالی اضافه شده به حقوق‌های بالا به مراتب چشمگیرتر است.

این رویکرد می‌تواند به جای کاهش، به نوعی به پایداری شکاف درآمدی منجر شود، زیرا قدرت خرید و رفاه نسبی حقوق‌بگیران بالا همچنان به میزان قابل توجهی افزایش می‌یابد، در حالی که حقوق‌بگیران پایین با چالش‌های معیشتی بیشتری دست و پنجه نرم خواهند کرد.