مصطفی نصیری با «آرکتایپ» به جشنواره تئاتر فجر راه یافت

تجربه مرحله رقابتی استانی و شفافیت داوری

نصیری درباره مرحله رقابتی برگزیدگان استانی که در کرمانشاه برگزار شد، توضیح داد که این تجربه را بسیار جذاب و پربار ارزیابی می‌کند. او فرصت تماشای آثار منتخب استان‌ها و برقراری ارتباط با دیگر کارگردان‌ها و هنرمندان را از جنبه‌های مثبت این مرحله برشمرد. وی با وجود ضعف‌هایی در برخی فرآیندهای گذشته، روش بازبینی آثار در سال جاری را بهترین و شفاف‌ترین شیوه ممکن دانست.

این کارگردان تئاتر به تأثیر جشنواره‌ها بر رشد هنری و تقویت مهارت‌های عوامل اجرایی اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: «تماشای نمایش‌های سایر همکاران و حضور فعال در جشنواره‌ها به رشد هنری هر هنرمندی کمک شایانی می‌کند. جشنواره‌ها، فضای پویایی را فراهم می‌کنند که در آن می‌توان هم از آثار دیگران الهام گرفت و هم با هنرمندان دیگر به تبادل نظر و گفت‌وگو پرداخت.»

«آرکتایپ»: یک سال ایده‌یابی، شش ماه تمرین

نصیری با اشاره به دغدغه‌های شخصی‌اش در نوشتن و کارگردانی نمایش «آرکتایپ»، تاکید کرد که فرآیند نگارش و کارگردانی این نمایشنامه بسیار زمان‌بر و چالش‌برانگیز بوده است. او در این مسیر حدود یک سال را صرف مطالعه و تماشای آثار مختلفی کرد که از داستان پرومتئوس الهام گرفته بودند. هدف او دستیابی به ایده‌ای جدید و متفاوت بود که در نهایت به یک ایده اجرایی منجر شد و نمایشنامه بر اساس آن به نگارش درآمد.

پس از نگارش، فرآیند تمرینات نمایش تقریباً شش ماه به طول انجامید و در نهایت، اجرای عمومی نمایش در ۲۸ فروردین ۱۴۰۴ آغاز شد.

«آرکتایپ» در جشنواره تئاتر استان خراسان، جوایز اول کارگردانی، نویسندگی و طراحی صحنه را برای مصطفی نصیری به ارمغان آورد. همچنین جایزه اول بازیگری مرد با بازی تارخ اردشیری، جایزه اول طراحی نور توسط محمود کریمی و طراحی پوستر توسط حامد فرهی را نیز از آن خود کرد. این اثر جایزه دوم طراحی صدا را توسط روح‌الله محجوب به دست آورد و غزل زهرایی نیز کاندیدای بهترین بازیگری زن شد.

تعامل بازیگر و کارگردان: کلید موفقیت

این نویسنده و کارگردان تئاتر دیدگاه متفاوتی در خصوص رابطه بازیگر و کارگردان دارد. او برخلاف بسیاری از همکارانش که معتقدند بازیگر تنها باید تحت هدایت کارگردان باشد، بر این باور است که بازیگر نیز به عنوان یک هنرمند باید نقش فعالی در فرآیند خلق شخصیت ایفا کند. نصیری تاکید کرد که در طول نگارش نمایشنامه به بهترین شکل ممکن با بازیگران در ارتباط بوده و بسیاری از بخش‌های نمایش به ایده‌ها و پیشنهادات آنان وابسته بوده است. او این تعامل و همکاری را موجب لذت‌بخش و آموزنده شدن فرآیند تمرینات برای همه می‌داند.

نصیری درباره طراحی صحنه تحسین‌شده این اثر نیز توضیح داد: «طراحی صحنه و دکور، دو مقوله متفاوت هستند. متأسفانه هنوز برخی از کارگردان‌ها و طراحان صحنه فکر می‌کنند هرچه دکور سنگین‌تر باشد، طراحی صحنه بهتری ارائه داده‌اند. اما من معتقدم، بهترین طرح صحنه، آن طرحی است که بیشترین خدمت را به فرم نمایش بکند؛ اگر این اصل را رعایت کنیم، طراحی صحنه، هم زیبا و هم کاربردی خواهد بود.»

چالش‌های نقد تئاتر در مشهد و پروژه جدید

وی با اشاره به واکنش‌های تماشاگران و منتقدان، اظهار داشت که متأسفانه در مشهد هنوز نقد تئاتر جایگاه مناسبی ندارد و نظرات تماشاگران به طور رسمی و دقیق سنجیده نمی‌شود. او انتقاد کرد که بسیاری از نظرات در سایت‌هایی مانند گیشات توسط برخی همکاران حرفه‌ای نوشته می‌شود که گاهی به تخریب دیگران می‌پردازند و از این رو، نقد واقعی در مشهد هنوز به درستی نهادینه نشده است.

این نویسنده و کارگردان تئاتر درباره پروژه جدید خود، گفت: «از تیرماه مشغول کار بر روی پروژه جدیدم به نام «دکتر فاوست تقدیم می‌کند» هستم. این پروژه هنوز در مراحل نگارش و ایده‌پردازی است و بعید می‌دانم به این زودی‌ها به پایان برسد اما امیدوارم که این اثر هم بتواند توجه مخاطبان را جلب کند.» او تئاتر را مسیری چالش‌برانگیز و پر از فرصت‌های یادگیری می‌داند و معتقد است که فضای تئاتر مشهد نیازمند نقدهای سازنده و منصفانه‌تر است.