غربالگری بینایی ۴۲ هزار کودک در قزوین؛ شناسایی ۱۰۷۵ مورد مشکوک به تنبلی چشم

آمار و ارقام غربالگری در قزوین

زهرا غلامرضایی، مدیرکل بهزیستی استان قزوین، اعلام کرد که از مجموع ۴۲ هزار و ۳۷۲ کودک که در پایگاه‌های غربالگری بینایی سراسر استان معاینه شده‌اند، ۳۷ هزار و ۷۴۷ نفر از این کودکان ساکن شهر قزوین بوده‌اند. این آمار نشان‌دهنده پوشش گسترده طرح در سطح استان است.

وی افزود: از میان کودکان معاینه شده، یک هزار و ۷۵ کودک که در معاینه اولیه مشکوک به تنبلی چشم تشخیص داده شدند، جهت بررسی‌های دقیق‌تر و تکمیلی به سطح دوم، یعنی اپتومتریست‌ها (بینایی‌سنجان) ارجاع داده شده‌اند.

اهمیت تشخیص زودهنگام تنبلی چشم

تنبلی چشم که به عنوان «آمبلیوپی» نیز شناخته می‌شود، یک بیماری پنهان و خاموش است که در ظاهر قابل شناسایی نیست و در آن، یک یا هر دو چشم دچار کم‌کاری می‌شوند. سن سه تا ۶ سالگی به عنوان «سن طلایی» برای تشخیص و درمان این بیماری محسوب می‌شود. تشخیص در این سنین هم آسان‌تر و درمان آن نیز مقرون به صرفه و موثر خواهد بود.

عدم اقدام به‌موقع می‌تواند منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیر بینایی، کم‌بینایی و حتی نابینایی در بزرگسالی شود.

آمارهای پزشکی نشان می‌دهد که حدود یک تا دو درصد از کودکان به تنبلی چشم مبتلا می‌شوند و اجرای به‌موقع طرح‌های غربالگری نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از عوارض ماندگار این بیماری دارد.

روند اجرای طرح سه سطحی

طرح غربالگری تنبلی چشم در سه سطح اجرا می‌شود:

• سطح نخست: کودکان توسط مربیان آموزش‌دیده و با استفاده از چارت E یا دستگاه‌های غربالگر بینایی در پایگاه‌ها مورد معاینه قرار می‌گیرند. این پایگاه‌ها در مراکز مثبت زندگی بهزیستی، پایگاه‌های غیردایمی و همچنین به صورت سیار در مناطق روستایی فعال هستند.
• سطح دوم: کودکان مشکوک یا غیرهمکار به بینایی‌سنج ارجاع می‌شوند.
• سطح سوم: در صورت لزوم، برای معاینات تخصصی‌تر به چشم‌پزشکان همکار طرح معرفی خواهند شد.

ابزار اصلی غربالگری در تمامی موارد چارت E است و دستگاه غربالگر عمدتا برای کودکان سه ساله یا در موارد عدم همکاری کودک استفاده می‌شود.

حمایت از خانواده‌های کم‌بضاعت و درخواست همکاری والدین

سازمان بهزیستی از خانواده‌های کم‌بضاعت حمایت مالی می‌کند. کودکانی که در قالب این طرح نیاز به عینک یا حتی جراحی داشته باشند اما از توان مالی لازم برخوردار نباشند، مورد حمایت بهزیستی قرار خواهند گرفت.

مدیرکل بهزیستی قزوین بر اهمیت همراهی و همکاری والدین برای موفقیت و گسترش پوشش این طرح تاکید کرد و از والدین کودکان متولد نیمه دوم سال ۹۸ تا پایان سال ۱۴۰۱ خواست تا برای معاینه دوره‌ای فرزندان خود اقدام کنند. خانواده‌ها در سراسر استان می‌توانند با در دست داشتن شناسنامه کودک به نزدیک‌ترین پایگاه غربالگری بینایی مراجعه و از این خدمت رایگان بهره‌مند شوند.