کمبود ۱.۵ میلیون تنی کود در اراضی کشاورزی و فقر مواد آلی خاک کشور

کمبود کود و مواد آلی در بخش کشاورزی

اسدی‌رحمانی، رئیس مؤسسه تحقیقات خاک و آب کشور، در جمع خبرنگاران اعلام کرد که اراضی کشاورزی ایران سالانه به ۵ میلیون تن انواع کود شیمیایی و مواد آلی نیاز دارند. با این حال، وزارت جهاد کشاورزی تنها ۳.۵ میلیون تن از این محصولات را توزیع می‌کند که منجر به کمبود ۱.۵ میلیون تنی در بازار می‌شود.

• توزیع دولتی: ۳ میلیون تن توسط نهاده‌های دولتی.
• توزیع خصوصی: ۵۰۰ هزار تن توسط بخش خصوصی.

وی تأکید کرد که مصرف کود و مواد آلی در بخش کشاورزی ایران پایین‌تر از سایر کشورها است.

فقر مواد آلی و چالش‌های اقلیمی

اسدی‌رحمانی به فقر مواد آلی در خاک کشور اشاره کرد و توضیح داد که این میزان رابطه مستقیمی با اقلیم منطقه دارد. ایران در منطقه خشک و نیمه‌خشک با بارش کم قرار گرفته است، به همین دلیل میزان مواد آلی خاک در کشورهایی مانند عراق و ترکیه و همچنین شرق ایران مشابه است.

• کربن آلی: بیش از ۷۰ درصد خاک‌های کشاورزی کشور دارای کربن آلی کمتر از یک درصد هستند.
• میزان بارش: در نواحی مرکزی کشور، بارش‌ها کمتر از ۲۰۰ میلی‌متر در سال ثبت می‌شود.

راهکارهای بهبود وضعیت خاک

برای برون‌رفت از این وضعیت، رئیس مؤسسه تحقیقات خاک و آب راهکارهایی را پیشنهاد داد:

• مصرف کودهای آلی: استفاده از کودهای آلی برای افزایش باروری خاک.
• کشاورزی حفاظتی: ترویج کشاورزی حفاظتی با حداقل شخم، به ویژه در مناطق دچار فقر مواد آلی. این روش باید سال‌های متوالی ادامه یابد تا شاهد بهبود وضعیت خاک‌ها باشیم. در حال حاضر، کشاورزی حفاظتی در چند صد هکتار از اراضی کشور اجرا می‌شود.

چالش‌های کشاورزی سنتی و آلودگی‌ها

اسدی‌رحمانی به چالش‌های دیگری در حوزه کشاورزی سنتی اشاره کرد که نیازمند توجه متولیان امر است:

• آموزش و ارتقاء دانش کشاورزان.
• استفاده از ماشین‌آلات فناوری‌شده.

وی همچنین به آلودگی‌های ناشی از کود و سموم مصرفی در بخش کشاورزی اشاره کرد و بر لزوم ارزیابی دقیق محصولات و توزیع آنها با استانداردهای لازم تأکید کرد تا زنجیره تولید مواد غذایی در بهترین سطح استاندارد حفظ شود.

پایش شوری خاک

شوری خاک به عنوان یکی دیگر از معضلات اراضی کشاورزی کشور مطرح شد که بیشتر به تغییر اقلیم بازمی‌گردد. مؤسسه خاک و آب پروژه پایش خاک‌های کشور را آغاز کرده است. هدف این پروژه، رصد تغییر وضعیت خاک‌ها در مناطق خشک هر ۵ سال یک بار و مشخص کردن میزان افزایش شوری و تغییر مساحت اراضی شور است.