رشد دوبرابری انتشار اوراق مالی و چالش‌های تامین مالی دولت

چالش‌های تامین مالی دولت: رشد انتشار اوراق، سهمی ناچیز در بودجه

با وجود افزایش چشمگیر انتشار اوراق مالی در بودجه سال ۱۴۰۴، سهم این اوراق در تامین مالی کل دولت تغییر محسوسی نداشته است. این وضعیت، کارشناسان اقتصادی را بر آن داشته تا نسبت به تبعات بلندمدت آن بر بودجه عمومی و بدهی‌های آتی دولت هشدار دهند.

افزایش انتشار، سهم ثابت

بررسی‌ها نشان می‌دهد که خالص تامین مالی دولت از طریق اوراق مالی در سال ۱۴۰۴ تقریباً دو برابر سال ۱۴۰۳ شده است. با این حال، این رشد قابل توجه در انتشار اوراق، منجر به افزایش متناسب سهم آن از منابع عمومی دولت نشده و در نتیجه، رشد کل تامین مالی از این محل محدود باقی مانده است.

بار مالی بدهی‌های سررسید شده

یکی از دلایل اصلی این پدیده، استفاده از اوراق مالی با سررسید میان‌مدت است. این رویکرد باعث افزایش بار مالی بدهی‌های سررسید شده در سال‌های آتی می‌شود. در نتیجه، بخش قابل توجهی از منابع حاصل از انتشار اوراق جدید، عملاً صرف پرداخت بدهی‌های گذشته می‌گردد و ظرفیت خالص تامین مالی دولت از این محل به شدت کاهش می‌یابد.

نمونه‌ای از گذشته: اوراق یارانه‌ها

به عنوان مثال، در سال ۱۴۰۱، مبلغ ۷۵ هزار میلیارد تومان اوراق مالی برای پوشش کسری منابع هدفمندی یارانه‌ها منتشر شد. این منابع، اگرچه در بودجه عمومی استفاده نشدند، اما در نمودارهای خالص انتشار اوراق لحاظ شده‌اند که نشان‌دهنده حجم قابل توجهی از این ابزار مالی است که به اهداف خاص اختصاص یافته است.

هشدار کارشناسان اقتصادی

کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که ادامه این روند می‌تواند فشار بر بودجه دولت و بدهی‌های آینده را به طور فزاینده‌ای افزایش دهد. این وضعیت در نهایت، اثرگذاری انتشار اوراق را بر تامین مالی کل بودجه محدود کرده و چالش‌های مالی جدی‌تری را برای دولت به همراه خواهد داشت.