چالش‌های شرکت‌داری صندوق‌ها در ایران: از تورم تا فشارهای سیاسی

در اقتصاد ایران، صندوق‌های مالی به جای سرمایه‌گذاری‌های متعارف، دارایی‌های خود را به شکل بنگاه‌های اقتصادی اداره می‌کنند و عملاً به شرکت‌داری مشغول هستند. این رویکرد که دارای پیچیدگی‌های خاص خود است، از منظر کارشناسان اقتصادی نیازمند بررسی دقیق است.

نگاهی به شرکت‌داری صندوق‌ها در ایران

حجت‌الله میرزایی، اقتصاددان برجسته، معتقد است که با توجه به شرایط اقتصادی حاکم بر ایران، به ویژه نرخ بالای تورم، اگر این بنگاه‌های اقتصادی به شیوه‌ای صحیح و کارآمد اداره شوند، لزوماً انتخاب نامناسبی نخواهند بود. وی تاکید می‌کند که در محیط تورمی، نگهداری دارایی‌ها به شکل بنگاه‌های مولد می‌تواند مزایایی داشته باشد، مشروط بر اینکه اصول مدیریتی به درستی رعایت شوند.

چالش‌های مدیریتی و نظارتی

اما چالش اصلی در این زمینه، عدم استقلال و توان مدیریتی کافی در خود صندوق‌ها است. میرزایی اشاره می‌کند که دو عامل مهم مانع از اداره صحیح این بنگاه‌ها می‌شود:

• عدم توان مدیریتی داخلی: صندوق‌ها فاقد ظرفیت‌ها و تخصص‌های لازم برای اداره مستقیم و کارآمد این بنگاه‌های بزرگ هستند.
• محیط سیاست‌گذاری نامساعد: چارچوب‌های سیاستی و مقرراتی موجود، امکان مدیریت مستقل و بهینه را از صندوق‌ها سلب می‌کند.

در عمل، مدیریت این بنگاه‌ها اغلب تحت فشارهای سیاسی و توسط افرادی صورت می‌گیرد که نه تنها از شایستگی‌های لازم برخوردار نیستند، بلکه هیچ نظارت مؤثر و شفافی بر عملکرد و نحوه اداره آن‌ها وجود ندارد. این وضعیت می‌تواند به ناکارآمدی، فساد و هدر رفت منابع منجر شود و اهداف اصلی صندوق‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد.