هوشمندسازی شبکه برق؛ گامی بلند برای پایداری و عدالت در مصرف

توانیر با هدف مدیریت بهینه مصرف و حل چالش ناترازی برق، برنامه گسترده‌ای برای هوشمندسازی شبکه توزیع و مصرف در کشور آغاز کرده است. این طرح که با نصب کنتورهای هوشمند برای مشترکین پرمصرف در حال اجراست، نه تنها به پایداری شبکه کمک می‌کند، بلکه زمینه را برای توزیع عادلانه برق فراهم می‌آورد و ایران را در بلندمدت به یکی از کشورهای پیشرو در زمینه هوشمندسازی انرژی در خاورمیانه تبدیل خواهد کرد.

گذار از مدیریت سنتی به هوشمند

حامد احمدی، مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی توانیر، هوشمندسازی شبکه توزیع برق را گذاری حیاتی از مدیریت سنتی به عصر مدیریت هوشمند سیستم توزیع دانست. در این سیستم نوین، دریافت لحظه‌ای اطلاعات دقیق، کنترل و عکس‌العمل‌های به موقع از بخش‌های مختلف شبکه انتظار می‌رود. بسیاری از ساختارهای مدیریت شبکه دیگر نیازی به تصمیم‌گیری‌های انسانی نخواهند داشت و سیستم‌ها خودکار عمل می‌کنند.

مدیریت هوشمند مصرف با کنتورهای هوشمند

احمدی در تشریح مدیریت هوشمندسازی مصرف، بر استفاده از کنتورهای هوشمند برای مصرف‌کنندگان تأکید کرد. این کنتورها امکان دسترسی به اطلاعات دقیق میزان مصرف را فراهم می‌آورند که برای مدیریت صحیح مصرف و افزایش اثربخشی برنامه‌های فرهنگ‌سازی و کنترل ناترازی‌ها بسیار حیاتی است.

پیش از این، کنترل و مدیریت مصرف برق با فیدرهای بالادستی انجام می‌شد که منجر به قطع برق یک محله کامل می‌شد. اما با افزایش استفاده از کنتور و تجهیزات هوشمند، دسترسی به اطلاعات دقیق و میزان مصرف میسر خواهد بود. با دسترسی به این اطلاعات، برق خانواری که درست مصرف می‌کنند پایدار بوده و برق خانواری که پرمصرف هستند، قطع خواهد شد. این مسئله در راستای برقراری عدالت در مصرف برق است.

رفع ابهامات درباره قطع برق

مدیرکل دفتر فنی، مهندسی و هوشمندسازی توانیر در پاسخ به شایعات مربوط به قطع برق با کنتورهای هوشمند، تصریح کرد که استفاده از کنتورهای هوشمند صرفاً به منظور مدیریت مصرف و جلوگیری از قطع برق همه خانوارهاست، نه قطع برق به صورت کلی. این کنتورها با ارائه اطلاعات دقیق، به مصرف‌کنندگان کمک می‌کنند تا از میزان تأثیر لوازم خانگی پرمصرف مانند کولر و تلویزیون بر مصرف برق آگاه شوند و مدیریت دقیق‌تری داشته باشند.

پیشرفت‌ها و اهداف آینده

تاکنون ۶ میلیون کنتور هوشمند در کشور نصب شده که اولویت نصب با مشترکین پرمصرف بوده است. در حال حاضر، ۶۰ درصد مصرف انرژی توسط کنتورهای هوشمند قرائت می‌شود که رقم قابل توجهی است. توانیر انتظار دارد با دستیابی به ۱۲ میلیون کنتور هوشمند در مصرف خانوار و با مشارکت مردم تا پایان سال آینده، حدود ۷ هزار مگاوات از ناترازی تولید برق را جبران کند. این میزان صرفه‌جویی تقریباً معادل مصرف برق صنایع انرژی‌بر کشور است و می‌تواند بخش قابل توجهی از خاموشی‌های تابستان گذشته را کاهش دهد.