بازار اجاره در نیمه دوم سال: کاهش قیمت‌ها و طرح دولت برای مسکن استیجاری

وضعیت فعلی بازار اجاره

در حال حاضر، بخش عمده‌ای از آپارتمان‌های موجود در بازار اجاره دارای متراژهای بالا هستند که با نرخ‌های قابل توجهی عرضه شده‌اند. این واحدها متقاضی چندانی ندارند و به همین دلیل، فرآیند اسکان مستأجر در آن‌ها بیش از حد معمول به طول می‌انجامد. بسیاری از این واحدها به دفعات در آگهی‌های اینترنتی تجدید می‌شوند.

تأثیر فصول بر بازار اجاره

تابستان معمولاً فصلی پررونق برای بازار اجاره مسکن است. عواملی نظیر تعطیلات مدارس و آب و هوای مساعد، تقاضا برای اجاره را افزایش می‌دهد. خانواده‌ها در این فصل به دنبال تغییر محل زندگی و یافتن خانه‌ای جدید هستند و تمایل بیشتری برای اسباب‌کشی دارند.

در مقابل، پاییز و زمستان با کاهش تقاضا همراه است. پس از تعطیلات تابستانی و شروع مدارس، تقاضای مسکن کاهش می‌یابد. با شروع بارش‌ها و سرد شدن هوا، افراد کمتر تمایل به جستجوی خانه دارند. در شهرهای بزرگی مانند تهران، مشهد، اصفهان و تبریز، اجاره‌بها در تابستان افزایش می‌یابد، اما در پاییز و زمستان بازار آرام‌تر شده و مالکان برای جذب مستأجران مجبور به کاهش قیمت‌ها می‌شوند.

طرح دولت برای مسکن استیجاری

وزارت راه و شهرسازی در ماه‌های اخیر طرح مسکن استیجار عمومی را مطرح کرده و اعلام کرده است که تا پایان سال جاری، ۱۰ هزار واحد مسکونی استیجاری را تملک و در اختیار متقاضیان قرار خواهد داد. این طرح برای زوج‌های جوان فاقد مسکن، واقع در دهک‌های یک تا شش که حداکثر پنج سال از تاریخ ازدواج آن‌ها سپری شده است، برنامه‌ریزی شده. در فاز اول، زوج‌های جوان دهک‌های ۱ و ۲ در اولویت قرار دارند.

تمرکز بر بافت‌های فرسوده و مشارکت بخش خصوصی

دولت در احداث واحدهای استیجاری، تمرکز خود را بر بافت‌های فرسوده قرار داده است. وزارت راه و شهرسازی قصد دارد مشارکت انبوه‌سازان و سازندگان بخش خصوصی را در طرح استیجار عمومی جلب کند. مدیران کل راه و شهرسازی استان‌ها مأموریت دارند تا نسبت به شناسایی و جلب همکاری انبوه‌سازان، به ویژه فعالان در بافت‌های فرسوده، اقدام کنند. ورود بخش خصوصی و اجرای طرح اجاره‌داری حرفه‌ای می‌تواند تأثیر کاهشی بر بازار اجاره داشته باشد.

فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در خصوص طرح استیجار عمومی اظهار داشته است: «باید از ظرفیت انبوه‌سازان فعال در بافت‌های فرسوده کشور به نحو مؤثر استفاده شود و توجیه اقتصادی حضور انبوه‌سازان در بافت فرسوده و تأمین بازار فروش واحدهای آن‌ها از طریق ضوابط تشویقی و خرید واحدها از سوی وزارت راه و شهرسازی به پشتیبانی منابع و اراضی سازمان ملی زمین و مسکن و همچنین منابع بازآفرینی شهری انجام شود.»

تأثیر نوسانات ارز بر بازار مسکن

سعید لطفی، عضو هیئت مدیره اتحادیه مشاوران املاک، درباره وضعیت کنونی بازار اجاره اظهار کرده که بازار آرام است و قیمت‌ها تغییر چندانی نداشته، حتی نسبت به تابستان اندکی کاهش یافته است.

وی در خصوص تأثیر افزایش هیجانی قیمت ارز بر بازار مسکن بیان کرد: «متغیرهای سیاسی و اجتماعی از جمله حوادث اخیر و نوسانات افزایشی قیمت ارز تأثیر سریع و فوری بر بازار مسکن نداشته است. معمولاً این قبیل وقایع زمان می‌برد تا بر بازار مسکن اثر بگذارد. اگر رشد ارز بر قیمت مسکن تأثیر بگذارد، اجاره نیز طبیعتاً به دلیل آنکه تابع قیمت مسکن است، می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد.»

این کارشناس بازار مسکن افزود: قیمت مصالح ساختمانی که قبلاً بر اساس قیمت دلار ۱۰۸ هزار تومان بود، در حال حاضر با دلار ۱۳۵ هزار تومان تعدیل شده است که طبیعتاً بر نرخ تمام شده ساخت تأثیر می‌گذارد، اما فعلاً در بازار مسکن خود را نشان نداده است.

پیش‌بینی بازار اجاره در ماه‌های آتی

لطفی در خصوص پیش‌بینی بازار اجاره در ماه‌های پیش‌رو گفت: «در زمستان به دلیل اینکه جابه‌جایی کمتر اتفاق می‌افتد، نرخ اجاره مسکن ثبات خواهد داشت، اما در اردیبهشت و خرداد به طور سنتی شاهد تغییر قیمت‌ها در بازار اجاره هستیم. فکر می‌کنم نرخ رشد اجاره در سال آینده از تورم عمومی بالاتر برود یا دست کم با تورم برابری کند.»