آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به جنگنده‌های اتمی، ۲۱ فروند میگ ۲۹ را مخفیانه خرید و نابود کرد

ریشه‌های یک معامله پنهان

این ماجرا به سال ۱۹۹۷ بازمی‌گردد، زمانی که جمهوری کوچک مولداوی، پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، با ۳۴ فروند جنگنده پیشرفته میگ ۲۹ (مدل‌های Fulcrum) و خزانه خالی، به دنبال خریداری برای این هواپیماها بود. در آن زمان، ایران به شدت به دنبال نوسازی ناوگان هوایی خود بود و به عنوان یک مشتری بالقوه و جدی برای این جنگنده‌ها مطرح شد.

کابوس «میگ‌های اتمی» برای پنتاگون

آنچه مقامات آمریکایی و پنتاگون را به شدت نگران کرده بود، قابلیت خاص ۱۴ فروند از این جنگنده‌ها بود. این مدل‌ها، که میگ ۲۹ نسخه C (Fulcrum-C) بودند، به گونه‌ای سیم‌کشی و تجهیز شده بودند که توانایی حمل و پرتاب تسلیحات هسته‌ای را داشتند. تصور دستیابی ایران به اسکادرانی از جنگنده‌های با قابلیت حمل کلاهک اتمی، یک کابوس استراتژیک برای واشنگتن محسوب می‌شد.

عملیات ۴۰ میلیون دلاری و نابودی

برای خنثی کردن این تهدید، ایالات متحده تحت برنامه «کاهش تهدیدات مشترک» (Nunn-Lugar)، وارد عمل شد. در یک معامله سریع و محرمانه، واشنگتن ۲۱ فروند از بهترین جنگنده‌ها، شامل ۱۴ مدل اتمی، را به قیمت ۴۰ میلیون دلار از مولداوی خریداری کرد. این جنگنده‌ها نه برای خدمت در نیروی هوایی آمریکا، بلکه با هدف اوراق شدن و مهندسی معکوس خریداری شدند.

بلافاصله پس از توافق، هواپیماهای ترابری غول‌پیکر C-17 آمریکایی در مولداوی فرود آمدند. میگ‌ها قطعه‌قطعه شده و به پایگاه هوایی رایت-پترسون در اوهایو منتقل شدند. اگرچه این هواپیماها هرگز در نبردی علیه آمریکا شرکت نکردند، اما این خرید به عنوان یکی از موفق‌ترین عملیات‌های پیشگیرانه غرب برای خلع سلاح غیرمستقیم ایران در آن دوران لقب گرفت.