چالش‌های صنعت نساجی ایران: از قاچاق ۲.۵ میلیارد دلاری تا گرانی مواد پلیمری

چالش‌های اساسی صنعت نساجی

شجاع‌الدین امامی رئوفی، رئیس انجمن صنایع نساجی ایران، به ضعف جدی در اجرای سیاست‌های تجاری، به‌ویژه در مناطق آزاد، اشاره کرد. او خواستار اعمال محدودیت‌های جدی‌تر برای کالاهایی شد که مشابه داخلی دارند و بر ضرورت نوسازی صنعت از طریق تسهیل واردات ماشین‌آلات و فناوری‌های نوین تأکید کرد. این در حالی است که با وجود واردات ۲۵۰ میلیون دلاری ماشین‌آلات در سال گذشته، روند امسال کندتر شده است.

قاچاق و واردات بی‌رویه پارچه و پوشاک

• واردات پارچه: قرار بود واردات پارچه از ۹۷۰ میلیون دلار به حدود ۳۰۰ میلیون دلار کاهش یابد، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۲۹۰ میلیون دلار پارچه از مسیرهای ملوانی و کولبری وارد کشور شده است.
• قاچاق پوشاک: سالانه بین ۲.۵ تا ۳ میلیارد دلار پوشاک به‌صورت قاچاق وارد کشور می‌شود که کل زنجیره ارزش صنعت نساجی را تحت فشار قرار داده است. پوشاک استوک قاچاق با قیمت‌های پایین، امکان رقابت را از تولیدکننده داخلی سلب کرده است.
• تجارت خارجی: در سال ۱۴۰۳، واردات صنعت نساجی به حدود ۲.۱ میلیارد دلار رسید، در حالی که صادرات تنها ۳۵۰ میلیون دلار بوده که عمدتاً مربوط به فرش ماشینی و موکت است.

گرانی مواد اولیه و عدم رقابت‌پذیری

شاهین کاظمی، نایب‌رئیس انجمن صنایع نساجی ایران، با تأکید بر توان تطبیق این صنعت با شرایط مختلف، از دو برابر شدن قیمت مواد پلیمری انتقاد کرد. او اظهار داشت: «امروز قیمت مواد پلیمری دو برابر شده و هر هفته بین ۳ تا ۴ همت رقابت قیمتی در بورس کالا به تولیدکنندگان پایین‌دست تحمیل می‌شود.»

گرانول پی‌پی که قیمت جهانی آن حدود یک دلار است، هفته‌هاست با نرخ حدود ۱۷۰ هزار تومان در اختیار تولیدکننده قرار می‌گیرد.

کاظمی همچنین به مشکلات تأمین اجتماعی، قطعی برق و فشارهای سیاستی اشاره کرد که رقبای خارجی با آن‌ها مواجه نیستند و رقابت برابر را برای تولیدکنندگان داخلی دشوار می‌سازد.

فرصت‌ها و چالش‌های صادراتی

افشین پارسایی، عضو اتحادیه تولید نساجی و پوشاک ایران، به حضور موفق اتحادیه در نمایشگاه روسیه برای چهارمین سال متوالی اشاره کرد. وی چالش اصلی صادرات پوشاک ایران را ناشناخته بودن برندهای داخلی در بازارهای جهانی دانست، با وجود اینکه کیفیت تولیدات داخلی به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

او با اشاره به بازخوردهای مثبت از نمایشگاه روسیه و هدف‌گذاری برای حضور فعال در بازار عراق، بیان کرد که مشکلات اقتصادی و تورم بالای صنعت پوشاک در ترکیه، فرصتی مناسب برای ایران فراهم کرده تا جایگاه خود را در بازارهای منطقه‌ای ارتقا دهد.

پیشرفت کیفی و باور عمومی

منصور الیاسی، رئیس اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران، به پیشرفت‌های چشمگیر صنعت نساجی و پوشاک ایران از نظر کیفیت، طراحی و تنوع اشاره کرد. او گفت: «امروز بسیاری از کالاهایی که در فروشگاه‌های معتبر با نام برند خارجی عرضه می‌شوند، در واقع تولید ایران هستند.»

الیاسی افزود که باور عمومی نسبت به کیفیت کالای ایرانی در حال بهبود است و از حمایت‌های اتاق بازرگانی تهران که به بهبود مستمر کیفیت کمک کرده، قدردانی کرد. او همچنین به کیفیت پایین برخی مواد اولیه و پارچه‌های وارداتی، علی‌رغم قیمت بالا، اشاره کرد که توان رقابت با تولید داخل را ندارند.

مطالبات صنعتگران

در پایان نشست، فعالان صنعت نساجی با تأکید بر جایگاه این صنعت به‌عنوان صنعت پیشران در برنامه هفتم توسعه، خواستار اجرای واقعی مصوبات، مشورت با تشکل‌های تخصصی و پرهیز از تصمیم‌گیری‌های شتاب‌زده شدند تا مسیر تولید ساخت ایران هموار شود.