چالش‌ها و چشم‌انداز صنعت ساختمان: نیازمند اعتماد و سیاست‌گذاری پایدار

صنعت ساختمان: آینه‌ای از اقتصاد کلان ایران

صنعت ساختمان در ایران، تنها یک بخش اقتصادی نیست؛ بلکه به عنوان پیشران توسعه، اشتغال، رفاه اجتماعی و ثبات اقتصادی کشور شناخته می‌شود. با این حال، این صنعت همواره با چالش‌های عمیقی دست و پنجه نرم کرده که به طور مستقیم، وضعیت کلان اقتصاد کشور را بازتاب می‌دهد. در این میان، علیرضا بختیاری، مدیرمسؤول گروه رسانه‌ای «دنیای اقتصاد»، سه مانع اصلی پیش‌روی این صنعت را بحران سرمایه‌گذاری، اختلال در تأمین مالی و بی‌ثباتی سیاست‌گذاری عنوان کرده است.

چالش‌های بنیادین صنعت ساختمان

بختیاری در جمع اساتید، مدیران، فعالان و سرمایه‌گذاران صنعت ساختمان، به تفصیل به پنج چالش بنیادین این حوزه اشاره کرد که نخستین آثار نااطمینانی اقتصادی، تورم مزمن و افت سرمایه‌گذاری را در خود نمایان می‌سازد:

• بحران سرمایه‌گذاری: کاهش تمایل به سرمایه‌گذاری در این بخش حیاتی.
• اختلال در نظام تأمین مالی: دسترسی دشوار و ناکافی به منابع مالی.
• ناپایداری سیاست‌گذاری: تغییرات مکرر و غیرقابل پیش‌بینی در قوانین و مقررات.
• شکاف میان عرضه و تقاضای مؤثر: عدم تطابق بین نیاز واقعی و توان خرید مردم.
• عقب‌ماندگی فناوری و بهره‌وری: عدم به‌روزرسانی روش‌ها و تکنولوژی‌های ساخت.

وی تأکید کرد که مسئله امروز بازار مسکن، نه صرفاً کمبود واحد، بلکه کمبود مسکن قابل استطاعت برای اقشار مختلف جامعه است.

چشم‌انداز و راهکارهای برون‌رفت

با وجود چالش‌های موجود، مدیرمسؤول دنیای اقتصاد چشم‌انداز صنعت ساختمان را لزوماً تیره و تار ندانست. به اعتقاد وی، عواملی چون جمعیت جوان و شهرنشین، نیاز انباشته مسکن، ظرفیت‌های بازآفرینی شهری و پتانسیل بازار سرمایه، می‌توانند زمینه را برای آغاز دوره‌ای تازه از نوسازی و رشد پایدار فراهم آورند. البته این امر مشروط به تحقق سه شرط اساسی است:

• بازگشت عقلانیت اقتصادی به سیاست‌گذاری مسکن.
• تحول در نظام تأمین مالی.
• افزایش شفافیت و گفت‌وگوی مستمر میان دولت، بازار و جامعه.

نقش رسانه‌ها در توسعه پایدار

بختیاری در بخش دیگری از سخنان خود به نقش حیاتی رسانه‌ها در این عرصه پرداخت و گروه رسانه‌ای دنیای اقتصاد را نه تنها یک رسانه خبری، بلکه نهاد تحلیل‌گر اقتصاد، پل ارتباطی میان سیاست‌گذار و فعالان اقتصادی و تسهیل‌گر گفت‌وگوی ملی درباره توسعه دانست.

مأموریت دنیای اقتصاد در حوزه صنعت ساختمان شامل موارد زیر است:

• شفاف‌سازی واقعیت‌ها: ارائه تصویر دقیق و بی‌طرفانه از وضعیت موجود.
• نقد مسئولانه سیاست‌گذاری: ارزیابی سازنده و ارائه راهکارهای بهبود.
• ترویج نگاه بلندمدت توسعه‌محور: تشویق به برنامه‌ریزی‌های پایدار.
• ایجاد زبان مشترک میان ذی‌نفعان: تسهیل ارتباط و همکاری بین تمام بازیگران صنعت.

در نهایت، بختیاری تأکید کرد که صنعت ساختمان بیش از سرمایه و زمین، به اعتماد و چشم‌انداز روشن نیاز دارد؛ اعتمادی که بدون ثبات قواعد بازی و سیاست‌گذاری پایدار هرگز شکل نخواهد گرفت.