صنعت ساختمان: چالش‌های اقتصادی، تاب‌آوری و راهکارهای توسعه

صنعت ساختمان، به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی اقتصاد در ایران و جهان، این روزها با چالش‌های بی‌سابقه‌ای مواجه است. پژمان جوزی، رئیس انجمن صنعت ساختمان، در دومین همایش چشم‌انداز صنعت ساختمان، با تأکید بر سهم ۱۱ درصدی این صنعت در اشتغال کشور، بر لزوم تقویت تاب‌آوری سازندگان برای عبور از بحران‌های اقتصادی و حذف قوانین دست‌وپاگیر از مسیر ساخت‌وساز تأکید کرد.

فشارهای اقتصادی و ضرورت تاب‌آوری

جوزی با اشاره به فشارهای مضاعف اقتصادی که بر پیکره صنعت ساختمان وارد شده است، اظهار داشت: «با توجه به شرایط سخت حاکم بر تمامی صنایع، امسال موضوع «تاب‌آوری» را به عنوان محور اصلی همایش انتخاب کردیم تا بتوانیم با همفکری ذینفعان، راهی برای عبور از این گردنه دشوار بیابیم.» وی افزود که در سال‌های اخیر، عواملی چون تورم، نوسانات ارزی و ضعف نظام تأمین مالی، این بخش حیاتی را با رکودی عمیق و بی‌سابقه روبه‌رو کرده است.

مفهوم تاب‌آوری و مولفه‌های کلیدی

رئیس انجمن صنعت ساختمان در تبیین مفهوم تاب‌آوری، آن را به معنای توانایی سیستم برای حفظ کارکرد، انطباق با شرایط متغیر و بازیافت توان پس از بحران تعریف کرد. او چهار مولفه اصلی را از ارکان اساسی بقای این صنعت در دوران فعلی برشمرد:

• تاب‌آوری مالی: توانایی مقابله با نوسانات اقتصادی و تأمین منابع مالی.
• تاب‌آوری فناوری: استفاده از فناوری‌های نوین برای افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها.
• تاب‌آوری مدیریتی و سازمانی: انعطاف‌پذیری ساختارهای مدیریتی و سازمانی در برابر تغییرات.
• حکمرانی تاب‌آور: نقش دولت و سیاست‌گذاران در ایجاد محیطی پایدار و حمایتی.

موانع اصلی و راهکارهای پیشنهادی

جوزی، اصلی‌ترین مانع پیش‌روی صنعت ساختمان را رکود تقاضا و کاهش شدید قدرت خرید خانوار دانست. وی خاطرنشان کرد که نوسانات شدید قیمت مصالح ساختمانی، ریسک سازندگی را به شدت افزایش داده و منجر به توقف پروژه‌ها شده است. برای خروج از این تنگنا، او از مسئولان خواست تا با مشورت کارشناسان و ذینفعان، راهکارهای جدی و عملیاتی بیندیشند.

بازگشت به مسیر رشد با اصلاحات ساختاری

رئیس انجمن صنعت ساختمان با ابراز امیدواری نسبت به پتانسیل‌های موجود در کشور، تأکید کرد که با وجود مشکلات، ظرفیت‌های بالقوه این صنعت امکان بازگشت به مسیر رشد را دارد. اما این بازگشت مشروط به اجرای مجموعه‌ای از اصلاحات است که شامل موارد زیر می‌شود:

• صنعتی‌سازی ساخت: بهره‌گیری از روش‌های نوین و صنعتی در فرآیند ساخت‌وساز.
• اصلاح مقررات: بازنگری و به‌روزرسانی قوانین و مقررات مرتبط با صنعت.
• کنار گذاشتن قوانین پوسیده: حذف قوانینی که مانع پیشرفت و توسعه هستند.
• حمایت واقعی از تقاضا: اتخاذ سیاست‌هایی برای افزایش قدرت خرید و تحریک تقاضا در بازار مسکن.

نقش توسعه‌گران و بخش خصوصی

در پایان سخنان خود، جوزی با ارسال پیامی روشن به سیاست‌گذاران، تأکید کرد: «اگر به دنبال مهیا کردن شرایط برای تاب‌آوری اقتصادی در کشور هستیم، باید در اولین قدم، «توسعه‌گران» را به رسمیت بشناسیم و از ظرفیت‌های بخش خصوصی برای تبدیل دوباره ساختمان به موتور محرک رشد اقتصادی استفاده کنیم.»