گزارش کویینسی: بمباران‌ها نمی‌تواند شتاب شورای انتقالی جنوب یمن را معکوس کند

حضور پایدار امارات و نقش امنیتی آن

برخلاف آنچه در ظاهر به نظر می‌رسد، اعلام خروج نظامی امارات از یمن، لزوماً به معنای کنارکشیدن ابوظبی از نقش امنیتی خود در جنوب یمن نیست. اندیشکده کویینسی تصریح می‌کند که امارات همچنان پایگاه‌های ساحلی بسیار راهبردی خود را در مناطقی نظیر مکلا و عدن حفظ خواهد کرد و به اعمال نفوذ مستقیم و غیرمستقیم در بخش‌هایی از سواحل دریای سرخ، که خارج از کنترل جنبش انصارالله هستند، ادامه می‌دهد.

حضور امنیتی و اطلاعاتی امارات در جنوب یمن، حتی پس از اعلام پایان نقش موسوم به «ضدتروریسم» ابوظبی در چارچوب ائتلاف تحت رهبری عربستان، تداوم خواهد داشت. این امر نشان‌دهنده تعهد بلندمدت امارات به حفظ نفوذ خود در منطقه است.

تثبیت واقعیت‌های میدانی و تقویت جدایی‌طلبی

گزارش کویینسی نشان می‌دهد که شورای انتقالی جنوب بعید است به درخواست‌های «دولت اسمی و ضعیف یمن» برای واگذاری دستاوردهای سرزمینی اخیر به شبه‌نظامیان «سپر وطن» تن دهد. این نیروها بیشتر شبیه یک تیپ مزدور وابسته به عربستان هستند تا یک نهاد دولتی واقعی.

• مهار نیروهای سپر وطن: عناصر سپر وطن در بخش‌هایی از جنوب‌شرق یمن و عدن، عملاً توسط نیروهای شورای انتقالی جنوب مهار شده‌اند که نابرابری موازنه قدرت را در میدان نشان می‌دهد.
• گسترش سرزمینی: گسترش سرزمینی شورای انتقالی جنوب در اوایل ماه دسامبر، پروژه جدایی‌طلبی جنوبی و حتی تشکیل موجودیتی به نام «عربستان جنوبی» را به‌طور چشمگیری تقویت کرده است.
• کنترل مناطق استراتژیک: نیروهای همسو با شورای انتقالی جنوب به عمق استان حضرموت، استانی پهناور و غنی از منابع انرژی، نفوذ کرده‌اند. همچنین، کنترل استان راهبردی المهره، که مرز طولانی با عمان دارد، نیز در دست این شورا قرار گرفته است.
• جزیره سقطری: شورای انتقالی جنوب پیش‌تر کنترل جزیره سقطری را در اختیار داشته که عملاً تحت‌الحمایه امارات در اقیانوس هند توصیف می‌شود.

این تحولات، شورای انتقالی جنوب را از یک «دولت سایه» فراتر برده و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال اعلام استقلال را به‌طور محسوسی افزایش داده است. این شورا سال‌هاست در پی احیای دولت مستقل جنوب یمن است و تلاش می‌کند خود را به‌عنوان سدی در برابر تهدیدهای امنیت دریانوردی در دریای سرخ معرفی کند.

فشارها برای اعلام موجودیت جدید و روابط منطقه‌ای

«عیدروس الزبیدی»، رهبر شورای انتقالی جنوب، در اواخر سپتامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که دولت عربی جدید مورد نظر او به «پیمان ابراهیم» مورد حمایت آمریکا خواهد پیوست. او این توافق‌ها با رژیم صهیونیستی را، در صورتی که حقوق فلسطینیان نیز لحاظ شود، عاملی مثبت برای امنیت منطقه دانسته است. همچنین گمان می‌رود جدایی جنوب یمن می‌تواند از حمایت رژیم صهیونیستی برخوردار شود، چراکه رسانه‌های صهیونیستی از تشویق محرمانه تل‌آویو توسط شورای انتقالی جنوب برای پشتیبانی از این پروژه خبر داده‌اند.

کابینه «بنیامین نتانیاهو» در این زمینه محتاط عمل می‌کند؛ امری که تا حد زیادی ناشی از نارضایتی عربستان و به‌تبع آن آمریکا از تلاش مسلحانه شورای انتقالی جنوب برای تشکیل دولت مستقل به زیان دیگر متحدان یمنی است.

گمانه‌زنی‌هایی نیز وجود دارد مبنی بر اینکه پیشروی‌های اخیر شورای انتقالی جنوب در جنوب‌شرق یمن شاید با هماهنگی پنهان عربستان انجام شده باشد. ریاض از درگیری‌های سیاسی و نظامی درون دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده یمن، که ذیل شورای رهبری ریاست‌جمهوری سازمان یافته، به ستوه آمده است. شورای رهبری ریاست‌جمهوری در سال ۲۰۲۲ با حمایت عربستان و امارات تشکیل شد تا به درگیری میان نیروهای جنوب و نیروهای وفادار به حزب «اصلاح» پایان دهد و تمرکز را بر مقابله با انصارالله معطوف کند. اما ضعف و تفرقه سیاسی «دولت مشروع» یمن، زمینه‌ساز گسترش نفوذ شورای انتقالی جنوب شده است.

• محدودیت حزب اصلاح: جایگاه حزب اصلاح به‌واسطه فشار انصارالله در شمال محدود شده و دولت ترامپ نیز نگاه مثبتی به این حزب ندارد. تصمیم ترامپ در اواخر نوامبر برای قرار دادن «برخی» شاخه‌های اخوان‌المسلمین در فهرست گروه‌های تروریستی، با روایت امارات از این جریان همسو است.
• موضع حزب اصلاح: «عبدالرزاق الحجری»، دبیرکل موقت حزب اصلاح، اعلام کرده است که این حزب دیگر شاخه مسلح ندارد و هوادارانش بخشی از وزارت دفاع دولت رشاد العلیمی هستند. او همچنین مدعی شده که فرماندهان ارتش دستوری برای دفاع از حضرموت و المهره در برابر پیشروی شورای انتقالی جنوب صادر نکرده‌اند.

چشم‌انداز وحدت و واکنش عربستان

اندیشکده کویینسی می‌نویسد که گرایش به حفظ وحدت یمن هنوز به‌طور کامل در ریاض و واشنگتن کنار گذاشته نشده است. نیروهای قبایلی مورد حمایت عربستان با عنوان سپر وطن، هم‌زمان با پیشروی شورای انتقالی جنوب در حضرموت جابه‌جا شدند و با وجود عقب‌نشینی، همچنان در استان المهره و نیز در عدن حضور دارند.

در جمع‌بندی، مقاله تأکید می‌کند که فشار مردمی در جنوب برای استقلال ممکن است جدایی‌طلبان را به سمت اعلام حاکمیت سوق دهد. اما تحقق چنین اقدامی مستلزم حمایت قاطع امارات و دست‌کم تحمل آن از سوی عربستان است. عربستان یمن را مسئله‌ای حیاتی برای امنیت ملی خود می‌داند و به همین دلیل، حملات هوایی این کشور علیه نیروهای شورای انتقالی جنوب در حضرموت در ۲۶ دسامبر و نیز هدف‌قرار دادن یک محموله تسلیحاتی اماراتی در بندر مکلا در ۳۰ دسامبر، نشان‌دهنده حساسیت ریاض به این تحولات است.