اصفهان؛ پیشگام در هوشمندسازی شهری و رونمایی از سامانه ملی شهرداری‌ها

چالش‌ها و راهبردهای هوشمندسازی

فردانی با اشاره به برنامه «فاوا +۲۲» که شامل ۲۲ طرح تحول‌آفرین در دو بخش فناورانه و مدیریتی است، به چالش‌های اصلی در این حوزه پرداخت. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، نبود توجه متوازن به مباحث مدیریتی و جذب نیروی انسانی متخصص است. وی تاکید کرد که رقابت با بازارهای جهانی برای جذب استعدادهای ایرانی در حوزه فناوری، نیازمند توان رقابتی ریالی است.

همچنین، مدیرعامل فاوا شهرداری اصفهان به اهمیت ساختار و جایگاه سازمانی اشاره کرد و پرسید که آیا می‌توان از سازمانی با نگاه صرفاً اجرایی، انتظار نقش‌آفرینی فناورانه داشت؟ او ضرورت هم‌افزایی مدیریتی را برای هموار کردن مسیر حرکت سریع حوزه‌های فنی برجسته ساخت و افزود که بسیاری خرید یک سامانه را گام بلند در هوشمندسازی می‌دانند، در حالی که این مسیر نیازمند پشتیبانی ۷۲۴ و قواعد مشخص است. به همین دلیل، در برنامه‌های سال ۱۴۰۲، حدود ۱۰ بخش به مسائل مدیریتی اختصاص یافت.

نقشه راه و ساختارهای مدیریتی

نخستین اقدام مدیریتی مهم، تهیه نقشه جامع شهر هوشمند اصفهان بود. فردانی این نقشه را به «فیلمنامه» یک پروژه تشبیه کرد که بدون آن، حتی با بهترین بازیگران نیز موفقیتی حاصل نخواهد شد. نسخه‌های ششم و هفتم این نقشه تدوین شده و در سال ۱۴۰۲، مبنای حرکت در سه بخش الزامات مدیریتی، زیرساخت‌های فنی و خدمات شهری هوشمند قرار گرفت.

برای تحقق این الزامات، چهار کمیته تخصصی، از جمله «میز هوشمندسازی»، تشکیل شد. در این ساختارها، تاکنون ۶۰۰ جلسه برگزار شده که ۱۳۱ جلسه آن با حضور مستقیم شهردار اصفهان بوده است. این جلسات با هدف شکل‌گیری گفتمان مشترک میان فناوری و کسب‌وکار برگزار می‌شوند، زیرا به گفته فردانی، «هیچ درختی با یک ریشه رشد نمی‌کند» و تجربه جهانی نیز موفقیت پروژه‌های هوشمندسازی را در گرو تعامل فناوری و کسب‌وکار می‌داند.

فرهنگ‌سازی و توانمندسازی

یکی دیگر از اقدامات مهم سازمان فاوا، فرهنگ‌سازی و توانمندسازی است. فردانی تاکید کرد که برای حرکت در مسیر تحول بنیادین، هم شهروندان و هم کارکنان سازمان باید نگرش خود را تغییر دهند. در همین راستا، طرح «من و هوش مصنوعی» با برگزاری چهار وبینار و دو همایش حضوری، به آموزش بیش از هزار نفر حضوری و ۱۸۰۰ نفر مجازی منجر شد. محتوای این آموزش‌ها در اپلیکیشن «اصفهان من» و بخش «باشگاه سفیران» قابل دسترسی است و به‌زودی بسته آموزشی رایگان هوش مصنوعی برای شهروندان اصفهان و سراسر کشور منتشر خواهد شد.

وی تصریح کرد که تحقق شهر هوشمند تنها با ابزار فناورانه ممکن نیست و نیازمند مدیریت، فرهنگ و سرمایه انسانی آگاه است.

ارکان تحقق شهر هوشمند اصفهان

مدیرعامل سازمان فاوا چهار محور اصلی در جمع‌بندی اقدامات مدیریتی شهر هوشمند را برشمرد:

• تهیه نقشه راه جامع شهر هوشمند
• سازماندهی و ایجاد ساختارهای مناسب
• فرهنگ‌سازی و توانمندسازی
• توسعه زیست‌بوم و ارزش‌آفرینی

شهرداری اصفهان از مدل صرفاً ارائه‌دهنده خدمات به سمت مدل‌های پلتفرمی حرکت کرده است تا شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی بتوانند با اولویت نیازهای مردمی و رویکرد اجتماعی نقش‌آفرینی کنند. در همین راستا، بیش از ۱۰ تفاهم‌نامه با شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی امضا شده است.

اقدامات فناورانه شاخص

فردانی به چندین پروژه فناورانه مهم اشاره کرد:

• پروژه «پلاک آبی هوشمند با QR Code»: اصفهان نخستین شهری است که این طرح را با همکاری شرکت ملی پست اجرا می‌کند. تاکنون ۶۱۰ هزار ملک از ۸۳۳ هزار ملک (معادل ۷۳ درصد) به این پلاک‌ها مجهز شده‌اند. این پلاک‌ها بستر ارائه خدمات مکان‌محور شهری را فراهم می‌کنند.
• اتصال سیستمی سامانه شرکت ملی پست و شهرداری: این اتصال امکان تبادل برخط اطلاعات کدپستی و تغییرات ملکی را فراهم می‌کند.
• توسعه شبکه فیبر نوری: اصفهان با حمایت شورای شهر و شهردار، در مدت چهار تا شش ماه، ۵۵۰ کیلومتر فیبر نوری جدید توسعه خواهد داد، در حالی که طی ۱۵ تا ۲۰ سال گذشته تنها ۳۵۰ کیلومتر فیبر نوری ایجاد شده بود. زمان صدور مجوز حفاری نیز به کمتر از ۴۸ ساعت کاهش یافته است.
• یکپارچه‌سازی سامانه‌ها: تعداد سامانه‌های شهرداری از بیش از ۴۰۰ سامانه به ۱۴۶ و در نهایت به حدود ۷۰ سامانه کاهش خواهد یافت تا داده‌های دقیق و قابل اتکا فراهم شود.
• بازطراحی سامانه‌های کلیدی: شامل سامانه مالی شهرداری پس از ۱۸ سال، سامانه یکپارچه منابع انسانی، سامانه جامع نگهداشت و سامانه متمرکز قراردادها.

اپلیکیشن «اصفهان من» و سکوی «اصفهان هوشمند»

اپلیکیشن «اصفهان من» با حدود ۸۱۰ هزار کاربر احراز هویت‌شده، بیش از ۳۵ تا ۴۰ درصد جمعیت شهر اصفهان را پوشش می‌دهد و یکی از پرنفوذترین اپلیکیشن‌های شهروندی کشور است. تاکنون ۲۲۷ خدمت روی وب‌سایت و ۷۵ خدمت روی اپلیکیشن ارائه شده و بیش از ۳۹۲ هزار درخواست ثبت شده که معادل صدها هزار سفر شهری حذف‌شده است.

سکوی «اصفهان هوشمند» نیز به عنوان «مغز شهر هوشمند» معرفی شد. این سکو بستر یکپارچه مدیریت داده‌ها و خدمات شهری است و در هوشمندسازی حوزه‌هایی مانند ایمنی، آتش‌نشانی، آبیاری هوشمند، مدیریت ترافیک و پایش محیطی نقش کلیدی دارد. استفاده از سنسورهای هوشمند برای آبیاری هدفمند فضای سبز، نمونه‌ای از بهره‌گیری فناوری برای مدیریت پایدار منابع است.

رونمایی از نخستین سامانه یکپارچه ملی شهرداری‌ها

در پایان، فردانی به ملی شدن مطالبه شهر هوشمند اشاره کرد و خبر داد که هفته آینده، نخستین سامانه یکپارچه ملی شهرداری‌های کشور با محوریت شهرداری اصفهان رونمایی خواهد شد. این سامانه گامی مهم در کاهش مراجعات، تسریع امور و ارتقای حکمرانی هوشمند شهری است.