کسری ۳۰ درصدی مالیات بر ارزش افزوده در بودجه ۱۴۰۳

کسری مالیات بر ارزش افزوده و فشار بر درآمدهای دولت

بر اساس گزارش دیوان محاسبات، در بودجه سال ۱۴۰۳، بخش مالیات بر ارزش افزوده با کسری قابل توجهی مواجه شده است. این کسری ۳۰ درصدی، سوالاتی را در مورد امکان تحقق ارقام پیش‌بینی شده در سال‌های آتی و پایداری درآمدهای مالیاتی دولت مطرح می‌کند.

عدم تحقق ۳۰ درصدی مالیات بر ارزش افزوده

از رقم ۳۷۴ هزار میلیارد تومان مالیات بر ارزش افزوده که در بودجه سال ۱۴۰۳ پیش‌بینی شده بود، تنها ۲۶۱ هزار میلیارد تومان محقق شده است. این به معنای عدم تحقق حدود ۳۰ درصد از درآمدهای پیش‌بینی شده در این بخش است. این وضعیت نشان می‌دهد که رقم تعیین شده برای مالیات بر ارزش افزوده، کشش لازم برای تحقق را نداشته و این موضوع می‌تواند چالش‌هایی را برای بودجه سال ۱۴۰۴ نیز ایجاد کند.

اگر این روند ادامه یابد، یکی از بخش‌های اصلی درآمدی دولت که انتظار می‌رفت با چالش کمتری روبرو باشد، برای دو سال متوالی با کسری مواجه خواهد شد.

تحقق ۱۰۰ درصدی سایر درآمدهای مالیاتی

با وجود کسری در مالیات بر ارزش افزوده، مجموع درآمدهای مالیاتی در سال ۱۴۰۳ به صورت ۱۰۰ درصدی محقق شده است. طبق آمار، در این سال ۱۲۲۹ هزار میلیارد تومان درآمد مالیاتی وصول شده که در مقایسه با سال قبل، ۵۲ درصد افزایش یافته است.

• مالیات مستقیم: ۸۰۱ هزار میلیارد تومان
• مالیات بر کالا و خدمات (غیرمستقیم): ۴۲۸ هزار میلیارد تومان

لازم به ذکر است که مالیات بر ارزش افزوده بخش عمده‌ای از مالیات‌های غیرمستقیم را تشکیل می‌دهد و معمولاً بالاترین ردیف درآمدی در این بخش محسوب می‌شود.

جبران کسری با افزایش فشار بر سایر ردیف‌ها

کسری حدود ۱۱۳ هزار میلیارد تومانی در بخش مالیات بر ارزش افزوده، به طور طبیعی منجر به افزایش فشار بر سایر ردیف‌های درآمدی حوزه مالیاتی شده است. تلاش بر این بوده که این کسری از طریق افزایش درآمد در سایر بخش‌ها جبران شود.

اگر این کسری ناشی از شناسایی مودیان جدید و مقابله با فرار مالیاتی باشد، قابل دفاع خواهد بود. با این حال، درآمدهای مربوط به این بخش نیز از قبل در بودجه پیش‌بینی شده بود. بنابراین، به احتمال زیاد، جبران این کسری از طریق افزایش فشار مالیاتی بر سایر بخش‌ها صورت گرفته است.