هوش مصنوعی، پیشران اصلی اقتصاد دیجیتال در دولت چهاردهم

هوش مصنوعی: موتور محرکه اقتصاد دیجیتال

چیت‌ساز با اشاره به اهمیت راهبردی هوش مصنوعی گفت: «اقتصاد دیجیتال بدون هوش مصنوعی مانند موتوری بدون سوخت است؛ ممکن است حرکت کند اما جهشی نخواهد داشت.» وی افزود که هوش مصنوعی صرفاً «بازی را عوض نمی‌کند، بلکه زمین بازی را تغییر می‌دهد.» این فناوری توانایی دگرگون‌سازی مدل‌های کسب‌وکار، بهره‌وری، فرصت‌های تجاری و حتی مفهوم شغل را دارد و می‌تواند جهشی بزرگ در اقتصاد دیجیتال و تولید ناخالص ملی ایجاد کند.

معاون وزیر ارتباطات تاکید کرد که هسته اصلی ماموریت‌های این وزارتخانه در دوران جدید، توسعه مبتنی بر هوش مصنوعی است. وزارت ارتباطات در این دوره همان نقشی را ایفا می‌کند که در گذار از پست به تلگراف و سپس به پهن‌باند بر عهده داشته است.

ماموریت‌ها و اقدامات وزارت ارتباطات

چیت‌ساز وظایف وزارت ارتباطات در عصر هوش مصنوعی را اینگونه تشریح کرد:

• فراهم‌سازی زیرساخت‌های ارتباطی (Connectivity): ایجاد بستر لازم برای توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی.
• ایجاد هم‌افزایی: هماهنگی و یکپارچه‌سازی توان محاسباتی، داده و الگوریتم.

این رویکرد از ابتدای دولت چهاردهم به‌عنوان چارچوب تضمین مزیت رقابتی کشور دنبال شده است.

تدوین اسناد راهبردی

برای شکل‌گیری زیست‌بوم هوش مصنوعی، وزارت ارتباطات اقدامات عملیاتی مهمی را آغاز کرده است:

• تدوین و ارائه پیش‌نویس سند حکمرانی داده.
• تهیه سند بازارگاه داده با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی.

راه‌اندازی اپراتور هوش مصنوعی

چیت‌ساز با تاکید بر نقش شرکت‌های بزرگ در توسعه زیرساخت‌ها، از تدوین چارچوب فعالیت اپراتور هوش مصنوعی در سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی خبر داد.

این اپراتور فعالیت خود را با حداقل ظرفیت پردازشی ۲۰۰ پتافلاپس آغاز می‌کند و سالانه ۵۰ درصد به ظرفیت آن افزوده خواهد شد. چارچوب این اپراتور هفته گذشته به تصویب هیئت دولت رسیده و هفته آینده فراخوان شناسایی شرکت‌های مشارکت‌کننده منتشر می‌شود.

تامین مالی و سرمایه‌گذاری

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی وزارت ارتباطات به چالش‌های تامین مالی اشاره کرد و گفت: برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص ملی، از ۴.۰۲ درصد فعلی به ۱۰ درصد، به رشدی ۲.۵ برابری و سرمایه‌گذاری حدود ۱۰ میلیارد دلاری نیاز داریم.

وی افزود: از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون ۱.۶۸ میلیارد دلار تامین مالی در لایه‌های زیرساختی محقق شده است که شامل:

• یک میلیارد دلار در حوزه ارتباطات.
• ۶۸۰ میلیون دلار در حوزه زیرساخت پردازشی.

خرید تضمینی خدمات

برای تضمین پایداری اقتصادی پروژه‌های هوش مصنوعی، وزارت ارتباطات علاوه بر تدوین مقررات، به سمت خرید تضمینی خدمات از اپراتورهای هوش مصنوعی حرکت کرده است تا بازار اقتصادی پایداری برای فعالان این حوزه ایجاد شود.

توسعه نیروی انسانی و جذب منابع

تربیت نیروی متخصص

با اشاره به اهمیت نیروی انسانی متخصص، چیت‌ساز اظهار کرد که پلتفرم ایران دیجیتال با هدف تربیت ۵۰۰ هزار نیروی انسانی ارشد در حوزه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال طراحی شده است.

وی با ابراز نگرانی از وضعیت نیروی انسانی، افزود: «طی سه سال گذشته نزدیک به ۲۷ درصد از سرمایه انسانی کشور در این حوزه از دست رفته و تمرکز اصلی ما استفاده بهینه از ظرفیت‌های داخلی و حفظ نیروهای متخصص است.»

همکاری با صندوق نوآوری و شکوفایی

وزارت ارتباطات با صندوق نوآوری و شکوفایی همکاری می‌کند تا منابع این صندوق به سمت توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی هدایت شود. هدف‌گذاری این است که ۵۰ درصد از منابع این صندوق در سال‌های آینده به توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی اختصاص یابد.

اقدامات فنی و تقسیم کار ملی

تامین پردازنده و زنجیره تامین امن

مذاکرات گسترده‌ای با شرکت‌های تراز اول جهانی برای بهره‌برداری از پردازنده‌ها و ایجاد زنجیره تامین امن انجام شده است، چرا که بخش عمده تشکیل سرمایه در لایه زیرساخت قرار دارد.

چیت‌ساز ابراز امیدواری کرد که تا سال آینده ماموریت‌های مربوط به لایه داده و الگوریتم به تصویب نهادهای ذی‌ربط برسد تا داده‌های بلااستفاده دستگاه‌های اجرایی فعال شده و مورد بهره‌برداری قرار گیرند.

تقسیم کار ملی

در حوزه توسعه هوش مصنوعی، تقسیم کار ملی صورت گرفته است: لایه کاربرد و اپلیکیشن در حیطه ماموریت‌های معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری قرار دارد که از طریق ستاد توسعه هوش مصنوعی، کاربردی‌سازی این فناوری در زندگی مردم را دنبال می‌کند.

نمایشگاه هوش مصنوعی

در پایان، چیت‌ساز با تاکید بر اهداف برگزاری نخستین نمایشگاه هوش مصنوعی ایران گفت: «امیدواریم این نمایشگاه بتواند ظرفیت‌های موجود، به‌ویژه در لایه کاربرد و بهره‌وری را به بخش‌های مختلف اقتصادی معرفی کرده و زمینه‌ساز رشد هم‌زمان زیست‌بوم هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال کشور شود.»