آیکون خبر

خبر کامل

بررسی مزایا و معایب صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا: ریسک‌های پنهان و توصیه‌های کارشناسی

صندوق‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا، ابزاری جذاب برای بسیاری از سرمایه‌گذاران محسوب می‌شوند، اما در کنار مزایایی چون نقدشوندگی بالا و دسترسی آسان، چالش‌ها و ریسک‌های پنهانی دارند که نیازمند توجه دقیق است. علی عقیلی، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگویی تفصیلی، به بررسی ابعاد مختلف این صندوق‌ها پرداخته و بر لزوم آگاهی سرمایه‌گذاران از معایب و ریسک‌های سیستمی آن‌ها تأکید کرده است.

مزایای صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا

عقیلی به چندین مزیت کلیدی این صندوق‌ها اشاره می‌کند که آن‌ها را برای بخش وسیعی از جامعه جذاب ساخته است:

  • مدیریت حرفه‌ای برای افراد غیرمتخصص: این صندوق‌ها به افرادی که دانش تخصصی در زمینه سرمایه‌گذاری ندارند، امکان می‌دهند تا از مدیریت حرفه‌ای کارشناسان بهره‌مند شوند.
  • دسترسی با سرمایه کم: برخلاف خرید سکه فیزیکی که نیازمند سرمایه‌های بالا (مثلاً ۱۴۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان برای یک سکه) است، افراد می‌توانند با مبالغ کم نیز وارد بازار طلا شوند و ارزش دارایی خود را در شرایط تورمی حفظ کنند.
  • نقدشوندگی بالا: صندوق‌های طلا (ETF) قدرت نقدشوندگی بسیار بالایی دارند. سرمایه‌گذاران می‌توانند به راحتی و در کمترین زمان واحدهای خود را به پول نقد تبدیل کنند، برخلاف دارایی‌هایی مانند ملک یا خودرو.
  • امنیت بالا: در مقایسه با طلای فیزیکی که با ریسک‌هایی نظیر سرقت، گم شدن یا عدم اصالت مواجه است، این صندوق‌ها با مجوز بانک مرکزی، امنیت بالاتری را ارائه می‌دهند. سهولت خرید و فروش آنلاین نیز به این مزیت افزوده است.

چالش‌ها و ریسک‌های پنهان

با وجود مزایای ذکر شده، صندوق‌های طلا دارای معایب و ریسک‌های ساختاری مهمی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند:

ریسک عدم تحویل طلای فیزیکی

بسیاری از شرکت‌های دارای مجوز، در صورت تقاضای مشتری برای طلای فیزیکی، وعده تحویل می‌دهند؛ اما در عمل، هیچ مرکز معتبری وجود ندارد که بتواند در صورت درخواست همزمان تعداد زیادی از مشتریان، پاسخگو باشد. این وضعیت، یادآور ورشکستگی برخی مؤسسات مالی اعتباری مانند بانک آینده یا میزان است که با وجود مجوز بانک مرکزی، دولت تعهدی برای تضمین کامل سرمایه‌های مردم نداشت.

«این صندوق‌ها این ریسک بالا را هم دارند که اگر مثلاً تنش‌های سیاسی یا اجتماعی به وجود بیاید و همه بخواهند دارایی خود را نقد کنند، ممکن است مدیران صندوق‌ها پاسخگو نباشند و هیچ پاسخی به مردم ندهند.»

انتقاد از سرمایه‌گذاری در بازارهای غیرمولد

عقیلی با تأیید دیدگاه وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی مبنی بر تضعیف رشد تولید با تبدیل پس‌اندازها به طلا، تأکید کرد که بازار سرمایه، محل اصلی جذب سرمایه برای شرکت‌های تولیدی و موتور محرکه رشد اقتصادی است. وی وضعیت فعلی کشور را نتیجه هدایت سرمایه‌ها به سمت بازارهای غیرمولد دانست. به عنوان مثال، بازار ملک دچار رکود تورمی عجیبی شده و دارایی‌های افراد به دلیل عدم نقدشوندگی، حبس شده‌اند. همین وضعیت در بازار خودرو نیز مشاهده می‌شود، جایی که ارزش اسمی خودروها افزایش یافته اما صاحبان آن‌ها قدرت نقد کردن سرمایه خود را ندارند.

رفتار هیجانی و ناامنی در بازار

این کارشناس اقتصادی به رفتارهای هیجانی در بازار سرمایه اشاره کرد و رشد ناگهانی شاخص بورس را در شرایط بی‌ثباتی سیاسی و اجتماعی، غیرطبیعی و نشانه‌ای از دستکاری بازار دانست. او همچنین به ریسک صندوق‌های طلا در مواجهه با اتفاقات جهانی و کاهش قیمت انس طلا اشاره کرد. تجربه اخیر نشان داده است که سهامداران حقوقی در این صندوق‌ها، در صورت کاهش قیمت، اقدام به خروج می‌کنند که این امر، ناامنی بازار صندوق‌های طلا را تأیید می‌کند.

سابقه طولانی؛ لزوماً مزیت نیست

عقیلی بیان کرد که سابقه طولانی مدت یک صندوق، لزوماً مزیت قابل توجهی در بازدهی کوتاه‌مدت ایجاد نمی‌کند. ریسک‌های ساختاری و مسئله پشتوانه فیزیکی، بزرگترین تهدید برای سرمایه‌گذاران این حوزه است. او با ذکر مثالی از تبلیغات بانکی، تأکید کرد که امروزه عملکرد و قدرت نقدشوندگی (لیکوییدیتی) اهمیت دارد، نه سابقه یا بزرگی یک نهاد.

همبستگی بازدهی صندوق‌ها

بسیاری از صندوق‌های طلا به صورت مختلط در سهام یکدیگر سرمایه‌گذاری کرده‌اند که این همبستگی باعث می‌شود بازدهی آن‌ها نزدیک به هم باشد و لزوماً نشان‌دهنده عملکرد مستقل و برتر یک صندوق نیست.

توصیه حیاتی به مردم

عقیلی بر لزوم آگاه‌سازی مردم از معایب و ریسک‌های این صندوق‌ها تأکید کرد. او هشدار داد که بسیاری از این صندوق‌ها در حال «خالی‌فروشی» هستند و پشتوانه فیزیکی کافی برای تحویل طلا در صورت تقاضا ندارند. بنابراین، مردم باید هوشیار باشند و بر اساس ضرب‌المثل معروف، سرمایه‌های خود را در سبدهای مختلف بچینند و از سرمایه‌گذاری یکجانبه پرهیز کنند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗