نقش هوش مصنوعی در جهش اقتصاد دیجیتال و افزایش تولید ناخالص ملی ایران

هوش مصنوعی: موتور محرکه اقتصاد دیجیتال ایران

در نشستی خبری که امروز در کارخانه نوآوری آزادی برگزار شد، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، چشم‌انداز روشن و نقش حیاتی هوش مصنوعی را در تحول اقتصادی کشور تبیین کرد. این فناوری نوظهور، با ایجاد «عظمت مصنوعی»، قادر است الگوهای اقتصادی را به طور کامل دگرگون کرده و جهشی بزرگ در اقتصاد دیجیتال ایران رقم بزند که مستقیماً بر تولید ناخالص ملی کشور تأثیرگذار خواهد بود.

راهبردهای وزارت ارتباطات در توسعه هوش مصنوعی

وزارت ارتباطات، از ابتدای دولت چهاردهم، با جدیت موضوع هوش مصنوعی را در دستور کار خود قرار داده است. مأموریت اصلی این وزارتخانه همواره بر فراهم‌سازی زیرساخت‌های فناوری متمرکز بوده است؛ از توسعه بسترهای ارتباطی اولیه و گسترش پهن‌باند تا ورود به عصر هوش مصنوعی که همچنان محور اصلی این تحول بر دوش حوزه ارتباطات و کانکتیویتی قرار دارد.

تدوین اسناد کلیدی

• سند داده: پیش‌نویس این سند به عنوان یکی از پیش‌نیازهای شکل‌گیری زیست‌بوم هوش مصنوعی، تدوین و به نهادهای ذی‌ربط ارائه شده است.
• سند بازارگاه داده: با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی، این سند برای تعیین چارچوب توسعه بازار داده در کشور تهیه شده است.

تقویت زیرساخت و جذب سرمایه

برای تثبیت و توسعه اقتصاد دیجیتال، شکل‌گیری شرکت‌های بزرگ و نوآور ضروری است. این شرکت‌ها می‌توانند هسته اصلی نوآوری را تشکیل داده و منابع لازم را فراهم آورند. در همین راستا، یک قرارداد اپراتور هوش مصنوعی با حداقل ظرفیت پردازشی ۲۰۰ واحد طراحی شده که سالانه حداقل ۵۰ درصد افزایش ظرفیت خواهد داشت. این چارچوب هفته گذشته به تصویب هیئت دولت رسید و فراخوان شناسایی شرکت‌های مشارکت‌کننده هفته آینده منتشر خواهد شد.

تأمین مالی و سرمایه‌گذاری

برای افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص ملی از ۴.۰۲ درصد به ۱۰ درصد، حداقل به ۱۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز است. تاکنون حدود ۱.۶۸ میلیارد دلار تأمین مالی انجام شده که ۶۸۰ میلیون دلار آن به زیرساخت‌های پردازشی اختصاص یافته است. امید می‌رود با شکل‌گیری کنسرسیوم‌های اپراتورهای هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاری در این بخش شتاب گیرد.

سرمایه انسانی و نقش صندوق نوآوری

برنامه‌ریزی برای تربیت ۵۰۰ هزار نیروی انسانی ارشد در حوزه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال انجام شده است. متأسفانه، به دلیل تأخیر در ورود جدی به این حوزه طی سال‌های گذشته، نزدیک به ۲۷ درصد از منابع انسانی متخصص کشور از دست رفته‌اند. طرح «ایران دیجیتال» فرصتی برای بازتربیت و بازگشت این سرمایه انسانی به چرخه اقتصاد دیجیتال فراهم می‌آورد.

صندوق نوآوری و شکوفایی نیز نقش مهمی در حمایت از طرح‌های هوش مصنوعی ایفا می‌کند. این صندوق در حال حاضر پذیرای طرح‌های بزرگ در این حوزه است و برنامه‌ریزی شده تا طی سال‌های آینده، ۵۰ درصد از منابع آن به توسعه زیست‌بوم هوش مصنوعی اختصاص یابد.

نقش نمایشگاه‌ها و توسعه لایه کاربردی

وزارت ارتباطات در تمامی لایه‌های هوش مصنوعی، از زیرساخت و پردازنده‌ها تا داده، الگوریتم‌ها و مدل‌های بزرگ، فعالیت می‌کند. لایه کاربردی و اپلیکیشن‌ها با محوریت معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری در حال توسعه است. نمایشگاه‌هایی مانند نمایشگاه هوش مصنوعی می‌توانند نقش مهمی در معرفی ظرفیت‌ها، کاربردها و هوشمندسازی مخاطبان برای رشد زیست‌بوم هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال ایفا کنند.