هوش مصنوعی؛ محور اصلی توسعه اقتصاد دیجیتال در دولت چهاردهم

هوش مصنوعی: قلب تپنده اقتصاد دیجیتال ایران در دولت چهاردهم

احسان چیت‌ساز، معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، تأکید کرد که هوش مصنوعی به عنصری حیاتی برای رشد اقتصاد دیجیتال ایران تبدیل شده است. به گفته او، بدون بهره‌گیری از این فناوری، جهش معناداری در این بخش غیرممکن خواهد بود و اقتصاد دیجیتال تنها در سطحی محدود باقی خواهد ماند.

بازتعریف قواعد توسعه با هوش مصنوعی

چیت‌ساز در نشست خبری نخستین نمایشگاه هوش مصنوعی، که در کارخانه نوآوری آزادی برگزار شد، به نقش بنیادین هوش مصنوعی اشاره کرد. وی اظهار داشت که این فناوری فراتر از یک ابزار برای بهبود فرآیندهاست و ساختارهای موجود را از مدل‌های کسب‌وکار و بهره‌وری گرفته تا بازار کار و زنجیره ارزش، از نو تعریف می‌کند. این ویژگی می‌تواند سهم اقتصاد دیجیتال در تولید ناخالص داخلی را به طور چشمگیری افزایش دهد.

تمرکز دولت چهاردهم بر توسعه مبتنی بر هوش مصنوعی

معاون وزیر ارتباطات بیان کرد که تمرکز اصلی این وزارتخانه در دولت چهاردهم بر توسعه مبتنی بر هوش مصنوعی است. وی افزود، همان‌طور که در سال‌های گذشته بستر گذار از ارتباطات سنتی به پهن‌باند فراهم شد، اکنون نیز مأموریت وزارت ارتباطات، ایجاد زیرساخت هم‌افزایی داده، توان پردازشی و الگوریتم است.

حکمرانی داده و شکل‌گیری بازار هوش مصنوعی

چیت‌ساز از تدوین پیش‌نویس سند حکمرانی داده به عنوان یکی از اقدامات کلیدی یاد کرد و گفت: سند «بازارگاه داده» نیز با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی در حال نهایی شدن است. او حضور شرکت‌های بزرگ زیرساختی را برای شکل‌گیری یک زیست‌بوم پایدار هوش مصنوعی ضروری دانست و این بازیگران را موتور انتقال فناوری به بخش‌های مختلف اقتصاد دیجیتال معرفی کرد. همچنین، چارچوب فعالیت «اپراتور هوش مصنوعی» نیز در سازمان تنظیم مقررات تدوین و تصویب شده است.

اپراتور هوش مصنوعی؛ گام عملی دولت

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی وزارت ارتباطات اعلام کرد که اپراتور هوش مصنوعی فعالیت خود را با حداقل ظرفیت پردازشی ۲۰۰ آغاز خواهد کرد و این ظرفیت هر سال ۵۰ درصد افزایش می‌یابد. مصوبه این طرح هفته گذشته در هیئت دولت تصویب شده و فراخوان شناسایی شرکت‌های متقاضی مشارکت به زودی منتشر خواهد شد.

نیاز به سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد دلاری

چیت‌ساز با اشاره به الزامات مالی جهش اقتصاد دیجیتال گفت: برای افزایش سهم این بخش از حدود ۴ درصد فعلی به ۱۰ درصد، کشور به رشدی بیش از دو برابر و سرمایه‌گذاری نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار نیاز دارد. او افزود از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم تاکنون ۱.۶۸ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در لایه‌های زیرساختی انجام شده که شامل یک میلیارد دلار در بخش ارتباطات و ۶۸۰ میلیون دلار در حوزه زیرساخت‌های پردازشی است.

پایداری اقتصادی و سرمایه انسانی

معاون وزیر ارتباطات از سیاست «خرید تضمینی خدمات» از اپراتورهای هوش مصنوعی به عنوان یکی از ابزارهای ایجاد بازار پایدار نام برد و گفت: این سیاست می‌تواند زمینه فعالیت اقتصادی مستمر را برای این بخش فراهم کند. او همچنین به پلتفرم «ایران دیجیتال» اشاره کرد که با هدف تربیت ۵۰۰ هزار نیروی متخصص ارشد در حوزه هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال طراحی شده است.

هشدار درباره کاهش نیروی متخصص

چیت‌ساز با بیان اینکه طی سه سال اخیر حدود ۲۷ درصد از نیروهای متخصص این حوزه از چرخه فعالیت خارج شده‌اند، این موضوع را زنگ خطری جدی برای آینده اقتصاد دیجیتال دانست و تأکید کرد که اجرای طرح ایران دیجیتال می‌تواند به بازسازی سرمایه انسانی و بازگشت مهارت‌ها به این بخش کمک کند.

جهت‌دهی منابع مالی و تأمین زیرساخت

به گفته معاون وزیر ارتباطات، همکاری نزدیکی با صندوق نوآوری و شکوفایی شکل گرفته و این صندوق مسیر حمایت‌های خود را به توسعه هوش مصنوعی در لایه‌های مختلف اختصاص داده است؛ به گونه‌ای که هدف‌گذاری شده در سال‌های آینده نیمی از منابع صندوق به این حوزه برسد. او همچنین از مذاکرات با شرکت‌های بین‌المللی برای تأمین پردازنده‌ها و ایجاد زنجیره امن تأمین خبر داد و گفت بخش عمده سرمایه‌گذاری‌ها در همین لایه متمرکز شده است.

تفکیک وظایف در توسعه هوش مصنوعی

چیت‌ساز توضیح داد که توسعه لایه کاربرد و اپلیکیشن‌های مبتنی بر هوش مصنوعی عمدتاً در چارچوب مأموریت‌های معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری دنبال می‌شود. این معاونت تلاش دارد هوش مصنوعی را به کاربردهای روزمره مردم وارد کرده و پایداری اقتصادی این لایه را تضمین کند.

نمایشگاه هوش مصنوعی؛ ویترین توان داخلی

معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی وزارت ارتباطات در پایان گفت: نخستین نمایشگاه هوش مصنوعی ایران می‌تواند به عنوان ویترینی از توانمندی‌های داخلی، ظرفیت‌های کشور در حوزه کاربرد، بهره‌وری و استفاده اقتصادی از هوش مصنوعی را به فعالان و تصمیم‌گیران معرفی کند.

در مجموع، هوش مصنوعی به محور اصلی سیاست‌گذاری اقتصاد دیجیتال در دولت چهاردهم تبدیل شده است؛ محوری که از حکمرانی داده و اپراتور هوش مصنوعی تا سرمایه‌گذاری کلان و تربیت نیروی انسانی را در بر می‌گیرد و قرار است مسیر جهش اقتصاد دیجیتال را هموار کند.