اولین نمایشگاه هوش مصنوعی ایران؛ چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌رو

نشست خبری اولین نمایشگاه هوش مصنوعی ایران با حضور گسترده فعالان بخش خصوصی، مدیران دولتی و اصحاب رسانه برگزار شد. این نشست نه تنها به معرفی این رویداد مهم می‌پرداخت، بلکه فرصتی برای بازتاب چالش‌ها، فرصت‌ها و عقب‌ماندگی‌های ساختاری کشور در حوزه هوش مصنوعی بود. این نمایشگاه قرار است از ۲۲ تا ۲۵ دی‌ماه سال جاری در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران میزبان علاقه‌مندان و متخصصان باشد.

نمایشگاه، نه همایش: تمرکز بر محصول و توانمندی بومی

دکتر مهدی اسدی، مدیر شرکت تجارت هرمس و برگزارکننده نمایشگاه، در ابتدای این نشست بر تفاوت اساسی میان «همایش» و «نمایشگاه» تأکید کرد. او اظهار داشت: «همایش رویکردها را نشان می‌دهد، اما نمایشگاه محصول را به نمایش می‌گذارد و این دقیقاً همان چیزی است که امروز به آن نیاز داریم.» به گفته وی، با وجود برگزاری رویدادهای متعدد با محوریت هوش مصنوعی در ایران، جای خالی یک نمایشگاه تخصصی که توانمندی‌های واقعی و محصولات بومی را به نمایش بگذارد، به شدت احساس می‌شد.

اسدی با مقایسه وضعیت ایران با کشورهای منطقه، افزود: «در خاورمیانه، به‌ویژه در کشورهایی مانند مصر و عربستان، پیشرفت‌های قابل توجهی در حوزه هوش مصنوعی رخ داده است. این در حالی است که در ایران، تمرکز بیشتر بر نیروی انسانی مستعد بوده و در حوزه‌های حکمرانی، تصمیم‌سازی و اجرا عقب‌مانده‌ایم.» او خاطرنشان کرد که ایران از نظر دانش و استعداد عقب نیست، اما تأخیر در تصمیم‌گیری می‌تواند هزینه‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

محورهای نمایشگاه و ویژگی‌های نوآورانه

برگزارکنندگان نمایشگاه اعلام کردند که این رویداد با محورهایی همچون هوشمندسازی صنایع، فناوری‌های نوظهور، شهر هوشمند، سلامت، انرژی، محیط زیست، آموزش و امنیت برگزار می‌شود. از ویژگی‌های بارز این نمایشگاه، طراحی یک اپلیکیشن اختصاصی برای مدیریت بازدیدها، نشست‌ها و ارتباطات تجاری (B2B) برای نخستین بار است. همچنین، حضور ۴۰ مهمان خارجی با رویکرد تجاری (B2B) از دیگر نکات قابل توجه این رویداد عنوان شد.

اقتصاد دیجیتال و مهاجرت سرمایه انسانی

دکتر چیت‌ساز در ادامه نشست، با نگاهی کلان به اقتصاد دیجیتال و نقش هوش مصنوعی، آمارهای مهمی را ارائه کرد. او با اشاره به شاخص‌های اقتصادی گفت: «در حال حاضر عدد ۱.۰۶۸ به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی در مسیر حرکت به سمت پایداری اقتصاد مطرح است، اما تأخیر در ورود جدی به حوزه اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی باعث شده در سه سال اخیر بخش قابل توجهی از نیروی انسانی متخصص کشور را از دست بدهیم.» به گفته وی، این مهاجرت سرمایه انسانی یکی از مهم‌ترین هزینه‌های تعلل سیاست‌گذاری در این حوزه است.

فاصله با استانداردهای جهانی و برنامه هفتم توسعه

دکتر بیک‌زاده، مدیرعامل شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی، نیز با اشاره به فاصله ایران با استانداردهای جهانی اظهار داشت: «ما هنوز با نرم‌های متوسط بین‌المللی فاصله داریم، در حالی که سهم اقتصاد دیجیتال و فناوری‌های نو از تولید ناخالص ملی حدود ۱۵ درصد است.» او یادآور شد که در برنامه هفتم توسعه هدف‌گذاری شده تا این سهم به ۱۰ درصد به‌صورت هدفمند و ساختارمند برسد، امری که بدون تمرکز جدی بر هوش مصنوعی امکان‌پذیر نخواهد بود.

بازار جهانی هوش مصنوعی و مسئولیت‌های اخلاقی

دکتر روشن، معاون سازمان توسعه تجارت، به ابعاد جهانی بازار هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: «بازار جهانی هوش مصنوعی ظرفیتی حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیارد دلار دارد و پیش‌بینی می‌شود این عدد تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۲.۷ تریلیون دلار برسد.» او با اشاره به مسئولیت خود در تدوین سند اخلاق هوش مصنوعی تأکید کرد که توسعه این فناوری بدون توجه به مسئولیت اجتماعی و اخلاقی، می‌تواند پیامدهای جدی برای جوامع داشته باشد.

نقش دولت و بخش خصوصی

در بخش پرسش و پاسخ، بر نقش بخش خصوصی به‌عنوان بازیگر اصلی و دولت به‌عنوان تسهیل‌گر تأکید شد. سخنرانان معتقد بودند که وظیفه دولت ایجاد زیرساخت، رفع شکست بازار و پایدارسازی اقتصاد این حوزه است، نه تصدی‌گری مستقیم.