افزایش ۱۳۲ هزار تومانی نرخ ارز؛ پیش‌بینی رشد ۵۰ درصدی قیمت کالاها

جهش نرخ ارز و تاثیر بر زنجیره تامین

تنها توضیح داد که افزایش نرخ ارز، اثرات خود را بلافاصله در زنجیره تامین نشان می‌دهد. بخش قابل توجهی از این زنجیره، از مواد پتروشیمی و کربن بلک گرفته تا سایر مواد شیمیایی مورد استفاده در صنعت تایر، ارزبنیان است. در نتیجه، هیچ یک از این مواد با نرخ‌های قبلی به تولیدکننده عرضه نمی‌شود.

«وقتی می‌گویند آزادسازی انجام شده یا جراحی اقتصادی در حال انجام است، این جراحی شامل همه بخش‌ها می‌شود. چه واردات مستقیم و چه تأمین مواد اولیه در داخل، همه تحت تأثیر نرخ جدید ارز قرار گرفته‌اند.»

وی تاکید کرد که این تحول بزرگ، مبنای ارزی صنعت را به حدود ۱۳۲ هزار تومان تغییر داده و این نرخ جدید نه فقط برای صنعت تایر، بلکه برای کلیه کالاهایی که پیش‌تر با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی یا ۶۹ تا ۷۰ هزار تومانی فعالیت داشتند، اعمال شده است.

پیش‌بینی افزایش قیمت‌ها در بازار مصرف

سخنگوی انجمن صنفی صنعت تایر به اثرات گسترده این موضوع بر بازار مصرف اشاره کرد و گفت: «از تخم‌مرغ و لبنیات گرفته تا خودرو، قطعات خودرو و تایر، همه تحت تأثیر این نرخ جدید قرار می‌گیرند. عملاً کالایی پیدا نمی‌کنید که با قیمت دیروز یا پریروز عرضه شود.»

پیش‌بینی می‌شود که افزایش قیمت‌ها حداقل بین ۴۰ تا ۴۵ درصد باشد و حتی احتمال رشد بیش از ۵۰ درصدی نیز وجود دارد. این افزایش قیمت، نتیجه طبیعی عدم وجود یارانه یا کمک‌هزینه برای واردات یا تولید است.

آزادسازی واردات و رقابت در بازار

مصطفی تنها به مصوبه جدید آزادسازی واردات بدون انتقال ارز اشاره کرد و افزود: «طبق این مصوبه، واردات هر کالایی بدون انتقال ارز آزاد شده و تایر نیز قطعاً شامل این موضوع می‌شود.» وی خاطرنشان کرد که با وجود برنامه‌های قبلی برای کاهش ۵۰ درصدی واردات تایر جهت کنترل قیمت‌ها، اکنون شرایطی ایجاد شده که واردات برای واردکننده صرفه اقتصادی دارد.

با انجام واردات و تولید بر اساس یک مبنای ارزی واحد، بازار کاملاً رقابتی خواهد شد و مبنای قیمت‌گذاری یکسان می‌شود. در چنین شرایطی، افزایش قیمت در بازار اجتناب‌ناپذیر است و آثار آن طی هفته‌های آینده در بازار تایر و سایر کالاها مشاهده خواهد شد.

مشکلات تامین ارز و کاهش موجودی انبارها

سخنگوی انجمن صنفی صنعت تایر فاش کرد که صنایع تایرسازی ماه‌هاست موفق به دریافت ارز از تالار مبادله ارزی نشده‌اند. وی توضیح داد که در تالار مربوطه، موبایل و برخی اقلام دیگر ارائه می‌شد، اما مواد اولیه صنعت تایر عرضه نمی‌شد و کارخانه‌ها نتوانستند ارز مورد نیاز خود را تامین کنند.

• تخصیص‌های بلا تکلیف: در برخی موارد، تخصیص‌هایی تا ۵۰ میلیون دلار به واحدهای تولیدی داده شده و ریال آن نیز دریافت شده، اما در عمل تنها ۱۸۰ هزار دلار ارز دریافت شده و مابقی بلاتکلیف مانده است.
• انبارهای خالی: این روند باعث شده کارخانه‌ها ماه‌ها نتوانند مواد اولیه وارد کنند و موجودی انبار مواد اولیه صنایع به شدت کاهش یافته است، به طوری که بسیاری از کارخانه‌ها عملاً با انبارهای خالی مواجه‌اند.
• ارجاع به بازار آزاد: آخرین پیگیری‌ها نشان می‌دهد که اساساً مبادله‌ای در تالار وجود ندارد و به تولیدکنندگان توصیه شده است که ارز مورد نیاز خود را از بازار آزاد تامین کنند. این در حالی است که حتی نرخ‌های اعلامی مانند ۱۳۲ هزار تومان نیز در بازار آزاد در دسترس نیست و تولیدکننده ناچار است با قیمت‌های بالاتر ارز تهیه کند.

آزادسازی واردات بدون انتقال ارز، فشار تقاضا را به بازار آزاد منتقل می‌کند و با توجه به محدود بودن منابع بازار آزاد، افزایش نرخ ارز و تشدید نوسانات قیمتی کاملاً قابل پیش‌بینی است.

بلاتکلیفی در قیمت‌گذاری و لزوم آزادسازی

تنها به بلاتکلیفی صنعت در حوزه قیمت‌گذاری اشاره کرد و گفت: «در شرایطی که هزینه‌های تولید به شدت افزایش یافته، هنوز تکلیف قیمت‌گذاری صنعت تایر مشخص نیست. با قیمت‌های مصوب قبلی امکان فروش و ادامه تولید وجود ندارد و این مسئله فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.»

وی تاکید کرد که در چنین شرایطی، منطقی است که صنعت تایر به طور کامل از شمول قیمت‌گذاری دستوری خارج شود؛ چه در بخش تولید و چه در بخش واردات. رقابت در عرضه خودبه‌خود باعث تعدیل بازار می‌شود و نیازی به فشارهای قیمتی غیرواقعی نیست.