خبر کامل
کشف «ابر ۹» توسط هابل: جرمی کیهانی بدون ستاره و مملو از ماده تاریک
ستاره‌شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل، به کشفی بی‌سابقه دست یافته‌اند: جرمی کیهانی جدید که ابری از ماده تاریک و گاز است و هیچ ستاره‌ای در آن وجود ندارد. این کشف که «ابر ۹» نام گرفته، می‌تواند پنجره‌ای تازه به سوی درک ما از جهان تاریک و چگونگی شکل‌گیری کهکشان‌ها بگشاید.
معرفی «ابر ۹»: پنجره‌ای به جهان تاریک
این جرم مرموز که در فاصله تقریبی ۱۴ میلیون سال نوری از زمین، در حومه کهکشان مارپیچی مسیه ۹۴ قرار دارد، توسط دانشمندان «ابر ۹» نامیده شده است. این نام‌گذاری به دلیل هیجان و لذتی است که کشف آن برای جامعه علمی به ارمغان آورده است. «ابر ۹» نه تنها می‌تواند به توضیح چگونگی شکل‌گیری کهکشان‌ها از تجمع ماده تاریک در جهان اولیه کمک کند، بلکه اطلاعات ارزشمندی را درباره ماهیت این ماده بسیار مرموز ارائه خواهد داد.
اندرو فاکس، پژوهشگر انجمن تحقیقات نجوم دانشگاه‌ها/مؤسسه علوم تلسکوپ فضایی می‌گوید: «این ابر، پنجره‌ای به سوی جهان تاریک است. ما از نظر تئوری می‌دانیم که انتظار می‌رود بیشتر جرم جهان، ماده تاریک باشد، اما تشخیص این ماده تاریک دشوار است؛ زیرا نور ساطع نمی‌کند. ابر ۹ نگاهی نادر را به ابری تحت سلطه ماده تاریک به ما می‌دهد.»
ماده تاریک: ۸۵ درصد گمشده جهان
تصور می‌شود که ماده تاریک حدود ۸۵ درصد از مواد موجود در جهان را تشکیل می‌دهد. با این حال، به دلیل عدم تعامل با تابش الکترومغناطیسی مانند نور، این ماده نامرئی باقی می‌ماند. این بدان معناست که دانشمندان تنها می‌توانند از طریق تعامل گرانشی آن با ماده معمولی و نور، وجود ماده تاریک را درک کنند.
ماده تاریک با وزنی بیشتر از ذرات تشکیل‌دهنده اتم‌ها، تأثیر عمده‌ای در کیهان اولیه و شکل‌گیری جهان امروزی داشته است. این شامل ماده‌ای است که به گرد هم آمدن اولین ستاره‌ها و کهکشان‌ها در مناطقی با گرانش شدید انجامید.
«ابر ۹»: کهکشانی شکست‌خورده با پتانسیل
«ابر ۹» که به عنوان «RELHIC» نیز شناخته می‌شود، ابری تحت سلطه ماده تاریک است که در آن گاز هیدروژن شروع به جمع شدن کرده است. معمولاً این فرآیند به تولد ستاره‌ها می‌انجامد، اما در «ابر ۹» تشکیل ستاره آغاز نشده است. این امر احتمالاً به دلیل عدم جمع‌آوری گاز کافی برای تولد ستاره بوده است.
آلخاندرو بنیتز لامبای، پژوهشگر دانشگاه میلانو بیکوکا و سرپرست این پژوهش، اظهار داشت: «این داستان یک کهکشان شکست‌خورده است. در علم، ما معمولاً از شکست‌ها بیشتر از موفقیت‌ها یاد می‌گیریم. در این مورد، ندیدن هیچ ستاره‌ای همان چیزی است که درستی این نظریه را ثابت می‌کند. این به ما می‌گوید یک عنصر سازنده اولیه از یک کهکشان را در جهان محلی پیدا کرده‌ایم که هنوز شکل نگرفته است.»
دانشمندان مدت‌هاست به وجود انواع RELHIC اعتقاد داشتند، اما تلسکوپ فضایی هابل امکان تأیید این نظریه‌ها را فراهم کرد.
کشف «ابر ۹» نشان می‌دهد که ممکن است کهکشان‌های باقیمانده بیشتری در کیهان منتظر کشف شدن باشند. ریچل بیتون، از پژوهشگران این پروژه، این وضعیت را به وجود «چند خانه متروکه» در میان همسایگان کهکشانی ما تشبیه کرد.
تفاوت‌های «ابر ۹» با سایر ابرها
- کوچکتر و فشرده‌تر: «ابر ۹» نسبت به ابرهای هیدروژنی اطراف کهکشان راه شیری کوچکتر و فشرده‌تر است.
- کروی بودن: این ابر بسیار کروی است که آن را از سایر ابرهای هیدروژنی متمایز می‌کند.
- ابعاد و جرم: هسته آن از هیدروژن خنثی تشکیل شده، حدود ۴۹۰۰ سال نوری عرض دارد و جرم آن حدود یک میلیون برابر خورشید تخمین زده می‌شود.
- غلبه ماده تاریک: جرم ماده تاریک «ابر ۹» حدود پنج میلیارد برابر جرم خورشید تخمین زده شده است.
گروه پژوهشی معتقد است که «ابر ۹» پتانسیل تبدیل شدن به یک کهکشان کاملاً شکل‌گرفته و پر از ستاره را در آینده دارد، اما تنها در صورتی که بتواند به اندازه پنج میلیارد جرم خورشیدی گاز هیدروژن جمع‌آوری کند. فقدان ستاره در این ابر، فرصتی بی‌نظیر برای دانشمندان جهت بررسی ابرهای ماده تاریک فراهم می‌کند.
آینده پژوهش‌ها
ستاره‌شناسان اکنون با امید به کشف تعداد بیشتری از انواع RELHIC کهکشانی، توجه دقیقی به بررسی‌های نجومی آینده خواهند داشت. این پژوهش مهم در نشریه «The Astrophysical Journal Letters» به چاپ رسیده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۲۲:۳۸ - ۱۴۰۴/۱۰/۱۷