انتقاد از سکوت اروپا در برابر حمله آمریکا به ونزوئلا و ادعای ترامپ بر گرینلند

واکنش محتاطانه اروپا به حمله ونزوئلا

صبح روز یکشنبه، تنها ۲۴ ساعت پس از حمله بمب‌افکن‌ها، جت‌های جنگنده و هلیکوپترهای آمریکایی به ونزوئلا و دستگیری نیکولاس مادورو، کمیسیون اروپا پستی در رسانه‌های اجتماعی منتشر کرد. این پیام، برخلاف انتظار، هیچ اشاره‌ای به این عملیات نظامی نکرد. در عوض، به اروپایی‌ها برای بازگشت از تعطیلاتشان آرزوی سلامتی کرد و مزایای اتحادیه اروپا، از جمله آزادی تردد و تضمین بازپرداخت یا غرامت در صورت تأخیر حمل و نقل، را یادآور شد.

روزنامه گاردین با انتقاد شدید از این رویکرد نوشت: «اتحادیه اروپا می‌تواند از آزادی تردد و حمایت از مصرف‌کننده دفاع کند، اما محکوم کردن یک متحد قدرتمند و دیرینه و دفاع از دموکراسی لیبرال، چندجانبه‌گرایی و نظم بین‌المللی مبتنی بر قانون نه؟»

معمای ژئوپلیتیک: اصول قانونی یا اتحاد فراآتلانتیک؟

اتحادیه اروپا در مواجهه با اقدامات «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، چه در مورد ونزوئلا و چه در مورد ادعاهای مکرر او مبنی بر کنترل گرینلند، با یک معمای پیچیده روبروست. «آلبرتو آلمانو»، استاد حقوق اتحادیه اروپا، توضیح می‌دهد که اگر اروپا با اقدامات ایالات متحده علیه مادورو موافقت کند، اصول قانونی‌ای را که زیربنای مخالفت آن با جنگ روسیه و اوکراین است، تضعیف می‌کند. از سوی دیگر، اگر این اقدامات را محکوم کند، در برهه‌ای که دفاع جمعی در برابر روسیه حیاتی است، با خطر طرد شدن از سوی ضامن اصلی امنیت خود و تضعیف وحدت فراآتلانتیک مواجه می‌شود.

«آنها به طور گسترده‌تر، از ترس احیای تنش‌های تجاری یا تضعیف ضمانت‌های امنیتی از پیش تحلیل رفته با آمریکا ترجیح می‌دهند از خصومت با رئیس‌جمهور آمریکا که تحقیر خود را نسبت به اروپا و رهبران آن پنهان نکرده، اجتناب کنند.»

واکنش‌های متناقض رهبران اروپایی

واکنش رهبران اروپایی به این حوادث متفاوت و گاه متناقض بود:

• امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، اعلام کرد که برای مادورو «اشک نخواهد ریخت».
• فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بر عدم مشروعیت مادورو تأکید کرد و ارزیابی حقوقی حمله آمریکا را «پیچیده و نیازمند بررسی دقیق» دانست.
• جورجیا ملونی، وزیر امور خارجه ایتالیا، پا را فراتر گذاشت و این حمله را به عنوان دفاع از خود، «مشروع» توصیف کرد.
• اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، به فرمول قدیمی «اوضاع را از نزدیک تحت نظر داریم» متوسل شد.

در مقابل، برخی رهبران صریح‌تر بودند. «پدرو سانچز»، نخست‌وزیر اسپانیا، به صراحت گفت: «اسپانیا مادورو را به رسمیت نمی‌شناسد اما مداخله‌ای را که ناقض قوانین بین‌المللی باشد نیز به رسمیت نخواهد شناخت.»

«ناتالی توچی» از موسسه امور بین‌الملل رم، با قاطعیت واکنش اروپا را «نادرست» خواند و هشدار داد که هرچه کشورهای اروپایی بیشتر مانند مستعمره عمل کنند، بیشتر با آنها اینگونه رفتار خواهد شد. دکتر «جان کاتر»، محقق قانون اساسی اتحادیه اروپا، نیز خاطرنشان کرد که رهبران اروپایی «از ترس برانگیختن خشم ترامپ» حمله آمریکا را محکوم نکردند.

گرینلند: آزمونی دیگر برای اروپا

لفاظی‌های ترامپ درباره الحاق جزیره گرینلند، قلمرو خودمختار پادشاهی دانمارک، آزمونی دیگر برای اروپا بود. رهبران فرانسه، آلمان، ایتالیا، لهستان، اسپانیا و انگلیس روز سه‌شنبه از دانمارک حمایت کردند و اعلام داشتند که «گرینلند متعلق به مردم آن است و تصمیم‌گیری در مورد مسائل مربوط به آن تنها وظیفه دانمارک و گرینلند است.»

با وجود اینکه کارشناسان احتمال مداخله نظامی ترامپ در این قلمرو تحت پوشش ناتو را کم می‌دانند، اما عملیات سیاسی برای تقویت نفوذ نظامی ایالات متحده در این جزیره غنی از منابع و با موقعیت استراتژیک را منتفی نمی‌دانند. اگرچه مخالفت شفاهی اروپا با تهدیدهای ترامپ در مورد گرینلند سختگیرانه‌تر از واکنش به حمله ونزوئلا بوده است، اما هیچ کس حاضر نیست بگوید که اتحادیه اروپا و اعضای آن در صورت تلاش واشنگتن برای هرگونه تصرف جزیره، چه گام‌های عملی ممکن است بردارند.