دوز کالیبراتور ایرانی: گامی بزرگ در دقت و سرعت رادیوداروها

اهمیت دوز کالیبراتور در پزشکی هسته‌ای

دستگاه دوز کالیبراتور وظیفه اندازه‌گیری دقیق اکتیویته رادیوداروها را بر عهده دارد. تجویز دوز نامناسب می‌تواند عواقب جدی برای بیمار داشته باشد؛ دوز بیش از حد به سلول‌های سالم آسیب می‌رساند و دوز کمتر، اثر درمانی مطلوب را ایجاد نمی‌کند. از این رو، اطمینان از صحت دوز تزریقی برای پزشکان هسته‌ای از اهمیت بالایی برخوردار است.

پیشرفت‌های نسخه جدید دستگاه

حسین محمودی، پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، به پیشینه ساخت این دستگاه اشاره کرد و توضیح داد که پیش از این نیز نسخه‌ای دیگر از این دستگاه تولید شده بود که حدود ۸۰ نمونه از آن در مراکز پزشکی هسته‌ای مورد استفاده قرار می‌گرفت. نسخه جدید دوز کالیبراتور با هدف رفع محدودیت‌های نسخه قبلی توسعه یافته است:

• سرعت پاسخگویی بالا: در نسخه پیشین، زمان لازم برای دستیابی به پاسخ دقیق طولانی‌تر بود. اما در ورژن جدید، این زمان به ۳ تا ۶ ثانیه کاهش یافته است، که این سرعت بسته به اکتیویته رادیودارو متغیر است.
• تطابق با فناوری روز: نسخه اولیه دستگاه با تکنولوژی سال‌های گذشته ساخته شده بود، اما ورژن جدید مطابق با استانداردهای روز دنیا طراحی و ساخته شده است.

محمودی تاکید کرد که دقت و صحت اندازه‌گیری دستگاه دوز کالیبراتور ایرانی کاملاً قابل مقایسه با نمونه‌های خارجی کالیبره شده با دستگاه‌های استاندارد پرایمری است.

فرآیند توسعه و تجاری‌سازی

توسعه این دستگاه از سطح آمادگی فناوری TRL۴ (توسعه نمونه اولیه آزمایشگاهی) تا TRL۹ (مرحله تجاری‌سازی) تنها یک سال و سه ماه به طول انجامید که نشان‌دهنده سرعت بالای پیشرفت در این حوزه است.

استقبال بی‌نظیر و مزیت رقابتی

استقبال مراکز پزشکی هسته‌ای از دستگاه دوز کالیبراتور داخلی بسیار چشمگیر بوده است. تاکنون ۲۲ دستگاه به فروش رسیده و ۵ دستگاه نیز پیش‌فروش شده است. این میزان فروش در کمتر از یک سال، بی‌سابقه تلقی می‌شود که دلایل اصلی آن عملکرد بسیار مناسب و قیمت رقابتی دستگاه است.

قیمت این دستگاه حدود ۶۰۰ میلیون تومان است، در صورتی که کمترین قیمت نمونه خارجی به حدود ۲۰ هزار تا ۳۰ هزار دلار می‌رسد؛ بنابراین نمونه ما تقریباً یک‌چهارم قیمت نمونه خارجی است.

در حال حاضر، ۹۰ درصد از مراکز پزشکی هسته‌ای کشور از این محصول داخلی (چه نسخه اولیه و چه نسخه فعلی) استفاده می‌کنند. تمایل به استفاده از دستگاه ایرانی به دلیل اختلاف قیمت فاحش با نمونه خارجی و تشابه عملکرد، بسیار بالاست. تولید داخلی این دستگاه از خروج قابل توجه ارز از کشور جلوگیری می‌کند و وابستگی به نمونه‌های خارجی را کاهش می‌دهد.