آغاز طرح واکسیناسیون تکمیلی فلج اطفال در کرمان برای مقابله با خطر بازگشت بیماری

اهمیت پیشگیری از فلج اطفال

دکتر وحیدرضا برهانی‌نژاد، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، بر اهمیت پیشگیری از بیماری فلج اطفال تأکید کرد. فلج اطفال یک بیماری عفونی و به شدت واگیردار است که در صورت درگیری سیستم عصبی، می‌تواند به فلج دائمی اندام‌ها و حتی مرگ منجر شود.

وضعیت جهانی و منطقه‌ای

از میان شش منطقه سازمان جهانی بهداشت، تنها منطقه مدیترانه شرقی هنوز گواهی عاری از فلج اطفال را دریافت نکرده است. افغانستان و پاکستان تنها کشورهای بومی فلج اطفال در جهان محسوب می‌شوند. به دلیل تداوم گردش ویروس در این کشورها و شناسایی موارد ابتلا، همچنین کشف ویروس در نمونه‌های فاضلاب در سال ۲۰۲۵، خطر ورود ویروس وحشی به ایران به شدت افزایش یافته است.

برهانی‌نژاد به دستاوردهای جهانی واکسیناسیون فلج اطفال اشاره کرد و گفت: ریشه‌کنی جهانی ویروس وحشی فلج اطفال تیپ ۲ در سال ۲۰۱۵ و تیپ ۳ در سال ۲۰۱۹ اعلام شده است. تنها سروتیپ باقی‌مانده، تیپ یک است که در کشورهای همسایه شرقی ایران شیوع دارد.

پیش از اجرای برنامه جهانی ریشه‌کنی فلج اطفال، سالانه بیش از ۲۰ میلیون نفر به این بیماری مبتلا و صدها هزار نفر دچار فلج دائمی می‌شدند، اما واکسیناسیون باعث صرفه‌جویی ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار در هزینه‌های درمانی شده است.

وضعیت ایران و عوامل خطر

آخرین موارد ابتلا به فلج اطفال در ایران در سال ۱۳۷۹ در شهرستان چابهار گزارش شد و از آن زمان تاکنون، ایران وضعیت عاری از پولیو را حفظ کرده است. با این حال، عواملی نظیر:

• هم‌مرزی با کشورهای بومی فلج اطفال
• تردد بالای اتباع خارجی
• شرایط اجتماعی-اقتصادی کشورهای همسایه
• وجود مناطق صعب‌العبور
• کشف نمونه‌های مثبت ویروس در فاضلاب

همچنان خطر بازگشت بیماری را محتمل می‌سازد.

جزئیات طرح واکسیناسیون تکمیلی

بر اساس توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت، برای حفظ دستاوردهای ریشه‌کنی و کاهش خطر ورود مجدد ویروس، عملیات سالانه واکسیناسیون تکمیلی به صورت خانه‌به‌خانه برای کودکان زیر پنج سال، به‌ویژه کودکان غیرایرانی و جمعیت‌های در معرض خطر، در دو مرحله انجام می‌شود.

زمان‌بندی و گروه‌های هدف

معاون دانشگاه علوم پزشکی کرمان اعلام کرد:

• نوبت اول: ۲۰ تا ۲۲ دی‌ماه ۱۴۰۴
• نوبت دوم: ۲۵ تا ۲۷ بهمن‌ماه ۱۴۰۴

در این طرح، حدود ۱۸ هزار کودک زیر پنج سال، که عمدتاً از اتباع غیرایرانی هستند، در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی کرمان واکسن فلج اطفال دریافت خواهند کرد. این عملیات با مشارکت ۲۳۰ تیم اجرایی و ۴۶ تیم نظارتی به انجام می‌رسد.