اردستان؛ قطب معدنی اصفهان با چالش‌های سوخت، آب و نیروی کار

وضعیت و ظرفیت‌های معادن اردستان

شهرستان اردستان با ۱۵۲ مجوز معدنی صادر شده و ۸۱ معدن فعال، از نظر تعداد معادن در رتبه سوم استان اصفهان قرار دارد، اما از نظر تنوع مواد معدنی، رتبه اول استان را به خود اختصاص داده است. این شهرستان دارای طیف وسیعی از مواد معدنی است که در سراسر کشور پراکنده‌اند.

انواع مواد معدنی موجود

• معادن فلزی: مس، آهن، سرب، روی، منیزیم.
• معادن غیرفلزی: انواع سنگ‌های ساختمانی (گرانیت، مرمریت)، باریت، آهک، گچ، خاک صنعتی، سیلیس و شن و سنگ لاشه.

ذخایر معدنی قابل توجه

ذخایر شهرستان اردستان شامل ارقام چشمگیری است که نشان‌دهنده پتانسیل بالای این منطقه است:

• طلا: ۱ میلیون و ۴۴۷ هزار تن.
• مس: ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تن.
• سرب: ۵۵۳ تن.
• آهن: ۷۹ میلیون تن.

متأسفانه، بخش عمده‌ای از این مواد معدنی به‌صورت خام و بدون فرآوری به خارج از شهرستان منتقل می‌شود و تنها چند کارخانه محدود به فرآوری می‌پردازند.

چالش‌های اصلی در حوزه معادن

شفیعی به چندین مشکل اساسی در این بخش اشاره کرد که نیازمند توجه و راه‌حل‌های فوری هستند:

• مشکل سوخت: با پیگیری‌های انجام شده، بخش زیادی از این مشکل برطرف شده است. در یک سال گذشته، از قاچاق ۲۰۰ هزار لیتر سوخت جلوگیری شده و در حال حاضر، نیاز به یک میلیون لیتر سوخت برای مجموعه‌های معدنی وجود دارد.
• تأمین آب: با وجود همکاری اداره منابع آب، هنوز آب مورد نیاز واحدهای فرآوری معادن تأمین نشده است.
• نیروی کار: کار در معادن سخت و طاقت‌فرساست و نیروهای بومی تمایلی به فعالیت ندارند. با توجه به منطقه ممنوعه بودن اردستان برای اتباع خارجی، امکان جذب نیروی کار از این طریق نیز وجود ندارد.
• عدم بازگشت حقوق دولتی: مصوبه شورای معادن استان مبنی بر بازگشت ۱۵ درصد حقوق دولتی معادن به محل استقرار آن‌ها، هنوز اجرا نشده است.
• پهنه‌های معدنی غیرفعال: برخی شرکت‌ها پهنه‌های معدنی را ثبت کرده‌اند اما فعالیتی ندارند و اقدامات برای خلع صلاحیت آن‌ها هنوز به نتیجه ملموسی نرسیده است.

پیشرفت‌ها و اشتغال‌زایی در حوزه صنعت

در حوزه صنعت، پیشرفت‌های خوبی حاصل شده و طرح‌های توسعه‌ای متعددی در دست اجراست که به افزایش اشتغال منجر خواهد شد:

• مجموعه ساخت موتور و قطعه‌سازی: در حال راه‌اندازی است و ۵۰ نفر اشتغال ایجاد می‌کند.
• واحد تولیدی ترشی: با دو واحد توسعه، ۱۰۰ نفر اشتغال خواهد داشت.
• کارخانه‌های دیگر: چند کارخانه دیگر با طرح‌های توسعه‌ای، بیش از ۵۰ نفر اشتغال ایجاد می‌کنند.
• کارخانه کاشی اردستان: در دهه فجر افتتاح می‌شود و برای ۱۵۰ نفر اشتغال‌زایی خواهد داشت.
• طرح توسعه یک کارخانه دیگر: ۵۰ نفر اشتغال ایجاد می‌کند.

شفیعی تأکید کرد که راه‌اندازی یک کارخانه نیازمند پاسخ به ۲۷ استعلام است که طولانی شدن روند اخذ آن‌ها می‌تواند باعث انصراف سرمایه‌گذاران شود. همچنین، در سال گذشته هشت جلسه تسهیل و رفع موانع تولید برگزار شد که با حمایت فرماندار، مشکلات ۳۵ واحد تولیدی از جمله تخصیص ارز برطرف گردید. با این حال، مشکلاتی نظیر قطع دو روزه برق صنایع و نبود تسهیلات کم‌بهره همچنان باقی است.

وضعیت تجارت و بازرسی‌ها

در حوزه تجارت نیز فعالیت‌های نظارتی گسترده‌ای صورت گرفته است:

• از ابتدای سال جاری، ۹۱۶ واحد بازرسی از واحدهای تجاری شهرستان اردستان انجام شده است.
• ۱۷۵ پرونده تخلف به تعزیرات حکومتی ارسال شده است.

سرپرست اداره صمت اردستان، کمبود نیروی کار متخصص و حتی ساده را به عنوان یکی از مشکلات آینده شهرستان دانست، زیرا نیروها تمایلی به فعالیت در مشاغل سخت ندارند.