سقوط ۷۰ درصدی فروش فیلم‌های ایرانی پس از اعتراضات؛ بحران عمیق در سینما

بحران بی‌سابقه در گیشه سینما

فروش گیشه‌های سینمای ایران در یک هفته اخیر با افت چشمگیر ۷۰ درصدی همراه بوده و از ۲۸ میلیارد تومان به ۸ میلیارد تومان کاهش یافته است. ابوالحسن داوودی، سخنگوی شورای عالی تهیه‌کنندگان سینما، این کاهش را در کنار ریزش ۵۵ درصدی فروش آذرماه امسال نسبت به سال گذشته، نشانه‌ای از بحران عمیق مالی در سینما دانست. او همچنین به کاهش بودجه دولتی و افزایش افسارگسیخته هزینه تولید فیلم انتقاد کرد و شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه را عامل اصلی این بی‌رونقی دانست.

نگرانی تهیه‌کنندگان از وضعیت اقتصادی

داوودی در گفت‌وگو با ایسنا، به تشریح دغدغه‌های تهیه‌کنندگان پرداخت و گفت که تمامی تولیدکنندگان، به جز گروه اندکی که درآمدشان از مسیرهای دیگر تأمین می‌شود، فشار روزافزون گرانی، تورم و جهش‌های ارزی را مانعی جدی برای کسب و کار خود می‌دانند. او تأکید کرد که رونق اقتصادی سینمای ایران بیش از هر چیز به حال عمومی جامعه وابسته است و این وضعیت تأثیر مضاعفی بر بی‌رونقی کسب و کار آنها گذاشته است.

انقباض بودجه فرهنگی و بی‌مهری به سینما

یکی از مهم‌ترین مسائل مطرح شده در شورای عالی تهیه‌کنندگان، «بحث بودجه و انقباض شدید سهم فرهنگی و به ویژه سهم سینما از سوی دولت» است. داوودی اظهار داشت که سینما بیش از هر بخش دیگری در عرصه فرهنگ، مورد بی‌مهری در بودجه‌بندی قرار گرفته است. سهم بودجه سینما از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نسبت به سال گذشته و با توجه به تورم فاحش، به میزان قابل توجهی نزول یافته است.

چشم‌انداز این امر در سال آینده چیزی جز مهجوریت بیشتر سینما، کسادی کسب و کار به خصوص در عرصه تولید و نمایش و تشدید بحران در آن نیست.

دبیر شورای عالی تهیه‌کنندگان سینما هشدار داد که این انقباض شدید بودجه، بحران را به مرزهای جدی‌تری خواهد کشید. او این وضعیت را ناعادلانه خواند، چرا که بودجه سایر عرصه‌ها مانند صدا و سیما بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته، در حالی که بخش سینمایی محدودتر شده است. این امر این ذهنیت را ایجاد می‌کند که سینما، به ویژه سینمای مستقل و بخش خصوصی، از دایره توجه دولت و حاکمیت خارج می‌شود.

تعهدات نادیده گرفته شده دولت

داوودی به تفاهم هشت‌ماده‌ای دولت با اصناف سینمای ایران و خانه سینما در زمان روی کار آمدن اشاره کرد که در آن قرار بود نقش و حضور سینما در جامعه گسترش یابد. اما او افزود که این تعهدات نه تنها در تصمیمات مالی دولتی مورد توجه قرار نگرفته، بلکه شرایطی برای سال آینده سینما رقم خورده که انتظار می‌رود اضطرار و بحران‌های تولید و نمایش به شکل معناداری افزایش یابد.

عوامل ریزش مخاطب و افزایش هزینه‌ها

سخنگوی شورای عالی تهیه‌کنندگان، مهم‌ترین دلایل ریزش مخاطب را علاوه بر اتفاقات اخیر، شرایط اقتصادی سخت حاکم بر جامعه و یکنواخت و تکراری شدن اغلب موضوعات و محصولات عرضه شده دانست. وی همچنین به «گران شدن هزینه تمام شده فیلم» اشاره کرد که بر محدودیت آثار عرضه شده و عدم امکان تنوع در سینما افزوده است.

• افزایش دستمزد بازیگران: هزینه تمام شده فیلم، به خصوص در بخش دستمزد بازیگران، به گونه‌ای بالا رفته که پیش‌بینی رسیدن به سرمایه اولیه و سود احتمالی برای حساب شده‌ترین تولیدات نیز ناممکن شده است.
• هزینه بالای تولید: هزینه پایه تهیه یک فیلم معمولی و استاندارد حدود ۴۰ میلیارد تومان است و برای بازگشت سرمایه، این فیلم با احتساب هزینه‌های سرسام‌آور تبلیغات باید به فروشی بالای ۱۵۰ میلیارد تومان دست یابد، در حالی که در سال گذشته تنها چند محصول انگشت‌شمار توانستند به این رقم نزدیک شوند.

داوودی بر لزوم رسیدگی فوری به این بحران تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد که با تهیه تحلیل جامع و همکاری با خانه سینما و دیگر اصناف سینمایی، راهکارهایی برای حل بحران‌های کنونی و آتی سینما یافت شود.

گزارش فروش فیلم‌های ایرانی در هفته گذشته (۱۷ دی)

در هفته گذشته، دو فیلم «رخ نیلو» و انیمیشن «ژولیت و شاه» به چرخه اکران اضافه شدند. در مجموع، سینماها در ۱۹ هزار و ۳۷۵ سانس، میزبان حدود ۳۹۵ هزار و ۴۵۰ مخاطب بودند و به فروشی معادل ۳۱ میلیارد و ۳۱۷ میلیون و ۸۹۸ هزار تومان دست یافتند.

صدرنشینان جدول فروش هفتگی

فیلم‌هایی با فروش کمتر از یک میلیارد تومان

• دو روز دیرتر: ۷۸۰ میلیون و ۸۳۵ هزار تومان (۱۰,۴۱۱ بلیت)
• قسطنطنیه: ۳۹۸ میلیون و ۳۲۹ هزار تومان (۴,۸۰۳ بلیت)
• مجنون: ۲۶۸ میلیون و ۸۰۳ هزار تومان (۶,۸۰۹ بلیت)
• بچه مردم: ۲۵۸ میلیون و ۶۶۵ هزار تومان (۳,۵۴۰ بلیت)
• غریزه: ۲۳۸ میلیون و ۴۱۴ هزار تومان (۲,۴۲۶ بلیت)
• کج‌پیله: ۱۳۲ میلیون و ۶۷۱ هزار تومان (۱,۵۱۳ بلیت)

فروش‌های زیر ۱۰۰ میلیون تومان

• گوزن‌های اتوبان: ۹۱ میلیون و ۱۵۷ هزار تومان (۹۴۷ بلیت)
• برای رعنا: ۴۹ میلیون و ۹۴۰ هزار تومان (۵۳۰ بلیت)
• های کپی: ۱۸ میلیون و ۱۷۵ هزار تومان (۲۴۳ بلیت)
• ملکه آلیشون: ۱۶ میلیون تومان (۳۲۰ بلیت)
• شاه نقش: ۱۲ میلیون تومان (۱۴۹ بلیت)
• ژولیت و شاه (انیمیشن): ۲ میلیون تومان (۲۳ بلیت)
• سینما شهر قصه: ۲ میلیون تومان (۲۳ بلیت)
• رخ نیلو: ۲ میلیون تومان (۲۱ بلیت)
• پسر دلفینی ۲ (انیمیشن): ۹۳۵ هزار تومان (۱۷ بلیت)
• قرمز یواش: ۱۳۲ هزار تومان (۲ بلیت)